Engin stofnun safnar upplýsingum um kennitöluflakk

Á Íslandi safnar engin stofnun tölulegum upplýsingum um eignarhald á félögum. Ráðherra segir að á meðan slíkar upplýsingar liggi ekki fyrir sé erfitt að meta umfang kennitöluflakks. Stefnt er að því að leggja fram frumvarp um kennitöluflakk í febrúar.

Kennitöluflakk- 1. maí.jpg
Auglýsing

Engin stofnun á Íslandi safnar tölu­legum upp­lýs­ingum um eign­ar­hald á félögum og hverjir standa þar að baki. Þór­dís Kol­brún R. Gylfa­dótt­ir, ferða­mála-, iðn­aðar og nýsköp­un­ar­ráð­herra, segir að á meðan slíkar upp­lýs­ingar liggi ekki fyrir sé erfitt að meta umfang kenni­tölu­flakks. Þetta kemur fram í svari ráð­herra  við fyr­ir­spurn frá Willum Þór Þórs­syni, þing­manni Fram­sókn­ar­flokks­ins, um kenni­tölu­flakk.

Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neyt­ið, fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neyt­ið  og dóms­mála­ráðu­neytið hafa unnið að drögum að frum­varpi um kenni­tölu­flakk að und­an­förnu og stefnt er að leggja frum­varpið fyrir Alþingi í febr­úar á þessu ári. Í skýrslu starfs­hóps um umfang skatt­und­an­skota og til­lögur til aðgerða, sem birt var í júní 2017, segir engu að síður að greina þurfi umfang kenni­tölu­flakks áður en ráð­ist verði í aðgerðir og ákveðið hve langt þurfi að ganga til að koma í veg fyrir mis­notkun á kerf­inu.

Erfitt að leggja mat á umfang vand­ans

Í svari ráð­herra við fyr­ir­spurn Will­ums segir að ekki liggi fyrir laga­leg skil­grein­ing á hug­tak­inu „kenni­tölu­flakk“ en það sé oft­ast notað um ákveðna mis­notkun eig­enda atvinnu­rekstrar í skjóli tak­mark­aðrar ábyrgð­ar. Kenni­tölu­flakk felist í stofnun nýs félags í sama atvinnu­rekstri til að losa und­ir­liggj­andi rekstur undan fjár­hags­legum skuld­bind­ingum en við­halda samt eign­um. Tjónið felist gjarnan í því að félög fari í gjald­þrot með skuldum í formi skatta, líf­eyr­is­sjóðs­gjalda og gjalda úr Ábyrgð­ar­sjóði launa, svo og við birgja og aðra kröfu­hafa, m.a. laun­þega.

Þórdís Kolbrún R. Gylfadóttir, erða­mála-, iðn­aðar og nýsköp­un­ar­ráð­herra.Einnig spyr Willum ráð­herra hvort að umfang kenni­tölu­flakks á Íslandi hafi verið kannað á vegum stjórn­valda. Í svari Þór­dísar Kol­brúnar segir að fyrir nokkru hafi atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neytið kannað leiðir til þess að greina umfang kenni­tölu­flakks á Íslandi. Ráðu­neytið leit­aði til Hag­stofu Íslands, rík­is­skatt­stjóra og fyr­ir­tækja­skrár, toll­stjór­ans í Reykja­vík og Ábyrgð­ar­sjóðs launa. En sam­kvæmt ráðu­neyt­inu safnar engin þess­ara stofn­ana né aðrar stofn­anir tölu­legum upp­lýs­ingum um eign­ar­hald á félögum og hverjir standa þar að baki. Þór­dís Kol­brún segir því að meðan slíkar upp­lýs­ingar liggja ekki fyrir er erfitt um vik að leggja mat á umfang vandans.

Auglýsing

Rúm­lega 9000 félög tekin til gjald­þrota­skipta á 10 ára tíma­bili

Þróun gjaldþrota Mynd: Alþingi

Ráð­herra bendir þó á að sem vís­bend­ingu um þann fjölda sem kom til greina við skoðun á kenni­tölu­flakki vísa til þess að sam­kvæmt upp­lýs­ingum frá Hag­stofu Íslands voru alls 9.250 félög tekin til gjald­þrota­skipta á tíma­bil­inu 2003 til 2013, af tæp­lega 350 þús­und félögum sem voru á skrá á tíma­bil­inu eða hluta þess tíma. Það þýði að um 2 pró­sent skráðra félaga verða að með­al­tali gjald­þrota á ári hverju. Ef ein­göngu er tekið mið af félögum sem greiddu laun á tíma­bil­inu eru gjald­þrotin hins vegar að með­al­tali um 6 pró­sent.

Í svar­inu kemur einnig fram að alls voru skráð 5.178 ný félög á árunum frá 2008 til 2012, þar af voru 259 ein­stak­lingar að skipta um kenni­tölu. Það þýðir að um 2 pró­sent ein­stak­linga voru að með­al­tali að skipta um kenni­tölu af þeim fjölda kennitalna sem voru teknar í notkun á þessu fimm ára tíma­bili. Þessar tölur sýna þó ein­göngu félög sem voru með fleiri en fimm starfs­menn í vinnu hjá sér, það vantar upp­lýs­ingar um smærri félög en í svar­inu segir að mögu­lega sé tíðni á breyt­ingu á könnu­tölu hærri hjá þeim smærri en stærri.

Ráð­herra bendir þó á að ekki sé hægt að álykta að allir þeir sem skiptu um kenni­tölu hafi gert slíkt í þeim til­gangi að losna við skuldir en myndin sýnir þó þann fjölda fyr­ir­tækja með fleiri en fimm starfs­menn sem kæmi til álita vegna kenni­tölu­flakks.

Ekki vitað hvert árlegt tap rík­is­sjóðs sé vegna kenni­tölu­flakks

Í fyr­ir­spurn Will­ums er einnig leit­ast eftir svörum um hvort unnt hafi verið að meta hversu miklum skatt­tekj­u­m ­rík­is­sjóð­ur­ hafi orðið af vegna kenni­tölu­flakks eða hvert árlegt tap rík­is­sjóðs­ins vegna þess. Þór­dís Kol­brún segir að þær upp­lýs­ingar liggi ekki fyr­ir, hún bendir á skýrslu starfs­hóps frá 20. júní 2017, um umfang skatt­und­an­skota og til­lögur til aðgerða sé kafli um kenni­tölu­flakk. Í skýrsl­unni er ekki finna fjár­hags­leg­t ­mat á tapi kenni­tölu­flakks en ­jafn­framt er greint frá því að nauð­syn­legt sé að greina umfang kenni­tölu­flakks áður en ráð­ist verði í aðgerðir og ákveðið hve langt þurfi að ganga til að koma í veg fyrir fram­an­greinda mis­notk­un á kerf­inu.

Í umfjöllun Tíund­ar, tölu­blaði rík­is­skatt­stjóra, um kenni­tölu­flakk í jan­úar 2016 segir að ­á­ætlað sé að rík­is­sjóður fari á mis við 80 millj­arða króna vegna skatt­und­an­skota á ári hverju og að kenni­tölu­flakk sé hluti vand­ans.

Frum­varp um kenni­tölu­flakk í febr­úar

Atvinnu­vega- og nýsköp­un­ar­ráðu­neyt­ið, fjár­mála- og efna­hags­ráðu­neytið og dóms­mála­ráðu­neytið stefna því að leggja fram frum­varp um kenni­tölu­flakk á Alþingi i febr­úar 2018. Frum­varpið er afrakstur ráðu­neyt­anna eftir að hafa und­an­farin miss­eri haft til skoð­unar til­lögur Sam­taka atvinnu­lífs­ins og Alþýðu­sam­bands Íslands um leiðir til að sporna við kenni­tölu­flakki í atvinnu­rekstri. 

Mark­mið frum­varps­ins er að bregð­ast við mis­notkun á hluta­fé­lags­form­inu, og að í ákveðnum til­vikum verði unnt að setja ein­stak­linga í atvinnu­rekstr­ar­bann. Þetta kemur fram í svari ráð­herra við spurn­ingu  um hvaða aðgerðir séu fyr­ir­hug­aðar af hálfu rík­is­stjórn­ar­innar til þess að sporna við kenni­tölu­flakki en í stjórn­ar­sátt­mála rík­is­stjórn­ar­innar er kveðið á um að rík­is­stjórnin vilji vinna með aðilum vinnu­mark­að­ar­ins við að vinna gegn kenni­tölu­flakki hér á landi.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Icelandair Group er efst á lista, enda með meira en eitt og hálft prósent íslenska vinnumarkaðarins í hlutastarfi í mars og apríl.
Fyrirtækin sem fengu mest út úr hlutabótaleiðinni í mars og apríl
Í skýrslu Ríkisendurskoðunar um hlutabótaleiðina má finna niðurbrot á því hversu mikið fé rann frá Vinnumálastofnun til starfsmanna fyrirtækja sem nýttu hlutabótaleiðina í mars og apríl. Kjarninn tók það helsta saman.
Kjarninn 28. maí 2020
Samkeppniseftirlitið sektar Símann um 500 milljónir
Samkvæmt Samkeppniseftirlitinu hefur Síminn brotið gegn skilyrðum í sáttum sem fyrirtækið hefur á undanförnum árum gert við eftirlitið. Það telur að brotin séu alvarleg og sektar Símann vegna þessa um 500 milljónir króna. Síminn ætlar að áfrýja.
Kjarninn 28. maí 2020
Skúli Eggert Þórðarson er ríkisendurskoðandi.
Talin hafa breytt launaseðlum til að ná hærri greiðslum úr ríkissjóði vegna hlutabótaleiðar
Ríkisendurskoðun telur að leiða megi líkum að því að ákveðinn hópur sem nýtti sér hlutabótaleiðina hafi breytt áður uppgefnum launum til hækkunar svo þeir myndu fá hærri greiðslur úr ríkissjóði. Hækkunin í heild nemur 114 milljónum króna.
Kjarninn 28. maí 2020
Oddný G. Harðardóttir vill að uppsagnarstyrkjum verði breytt.
Vill banna þeim sem átt hafa í fjárhagslegum tengslum við skattaskjól að fá uppsagnarstyrk
Oddný G. Harðardóttir hefur lagt fram breytingartillögu við frumvarp um stuðning úr ríkissjóði vegna greiðslu launakostnaðar í uppsagnarfresti. Kallar eftir aðgerðum fyrirtækja í loftslagsmálum, endurgreiðslu styrkja og þaki á laun stjórnenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Svört skýrsla um hlutabótaleiðina sýnir grun um misnotkun
Ríkisendurskoðun gagnrýnir framkvæmd hlutabótaleiðarinnar harðlega í skýrslu sem hún hefur unnið. Of margir sem áttu ekki í bráðum rekstrarvanda hafi nýtt sér hana til að sækja fjármuni í ríkissjóð og misbrestur hafi verið á eftirliti.
Kjarninn 28. maí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Hægt sé að lesa á milli línanna og sjá hvaða fyrirtæki uppsagnarstyrkir séu hugsaðir fyrir
Þingmaður Pírata telur líklegt að sagan muni dæma frumvarp um að greiða 27 milljarða króna í styrkti til fyrirtækja til að hjálpa þeim að segja upp fólki, sem mistök. Stöðugleika þorra launamanna sé fórnað fyrir hagsmuni nokkurra fyrirtækjaeigenda.
Kjarninn 28. maí 2020
Framhaldsskólinn var styttur úr fjórum árum í þrjú.
Vísbendingar um lægri meðaleinkunn í HÍ eftir styttingu framhaldsskólanáms
Andlegri heilsu nemenda, aðallega stúlkna, hefur hrakað frá því að framhaldsskólanámið var stytt um eitt ár. Sú þróun hófst þó talsvert fyrr en námstímanum var breytt, segir í skýrslu menntamálaráðherra um áhrif styttingarinnar á ýmsa þætti.
Kjarninn 28. maí 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple gleraugu á leiðinni
Kjarninn 28. maí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent