Mun hagstæðara að kaupa en að leigja síðustu átta ár

Kaupverð á lítilli íbúð á höfuðborgarsvæðinu hefur hækkað mun meira en leiguverð á lítilli íbúð á sama svæði á síðustu átta árum. Þrátt fyrir það hefur verið mun óhagstæðara að leigja á tímabilinu en að kaupa, samkvæmt hagfræðideild Landsbankans.

img_4592_raw_0710130530_10191449535_o.jpg
Auglýsing

Á síð­ustu átta árum hefur kaup­verð hækkað mun meira en leigu­verð á höf­uð­borg­ar­svæð­inu. Leigu­verð 2ja her­bergja íbúða hefur hækkað um 75 pró­sent frá árinu 2011 sé litið til árs­með­al­tala. Á sama tíma hefur kaup­verð lít­illa íbúða hækkað á sama svæði um 106 pró­sent. Þrátt fyrir það er þó enn óhag­stæð­ara að leigja, sam­kvæmt hag­fræði­deild Lands­bank­ans. 

Hlut­fallið á milli leigu­verðs og kaup­verðs er stundum not­að  sem vís­bend­ing um hvort sé hag­stæð­ara að leigja hús­næði eða kaupa það. Sé þessi aðferð við­höfð við leigu á 2ja her­bergja íbúð í Reykja­vík og kaup á svip­aðri íbúð á tíma­bil­inu 2011 til 2018 er nið­ur­staðan að leiga á íbúð hefur verið mun óhag­stæð­ari kost­ur.

Leigu­verð hækkað mun minna 

Mynd: LandsbankinnLeigu­verð hefur hækkað um 9 pró­sent á síð­ustu 12 mán­uðum á sama tíma og kaup­verð fjöl­býlis á höf­uð­borg­ar­svæð­inu hækk­aði um 4,8 pró­sent, sem er í fyrsta sinn frá 2011 sem leigu­verð hækkar meira en íbúða­verð. Frá upp­hafi árs 2011 fram til jan­úar 2019 hefur leigu­verð 2ja her­bergja íbúða hækkað um 85 pró­sent, en tölu­verðar sveiflur eru innan hvers árs. Sé litið á breyt­ingu milli árs­með­al­tala 2011 og 2018 hefur leigu­verð þess­ara íbúða hækkað um 75 pró­sent. Á sama tíma hefur kaup­verð lít­illa íbúða, 40 til 70 fer­metr­ar, á sama svæði hækkað um 106 pró­sent. Leigu­verð og kaup­verð fylgd­ust að árin 2011 og 2012, en síðan hefur kaup­verðið hækk­aði meira á hverju ári fyrir þessa teg­und íbúða.

Auglýsing

Hag­stæð­ara að kaupa en að leigja á síð­ustu árum

Mynd:LandsbankinnHlut­fallið á milli leigu­verðs og kaup­verðs er stundum notað sem gróf vís­bend­ing um hvort hag­stæð­ara sé að leigja hús­næði en að kaupa það. Þá er kostn­aði við 12 mán­aða leigu íbúðar á fer­metra deilt upp í kaup­verð sams­konar íbúðar á fer­metra. Í grein­ingu Lands­bank­ans segir að hér sé að sjálf­sögðu ekki um nákvæm vís­indi að ræða, en reglan er sú að ef nið­ur­staðan er 15 eða lægri sé yfir­leitt hag­stæð­ara að kaupa. Sé nið­ur­staðan á bil­inu 16 til 20 fylgir meiri áhætta kaup­um. Sé nið­ur­staðan komin yfir 20 er talið mun hag­stæð­ara að leigja en kaupa.

Sé þessi aðferð notuð til bera saman leigu á 2ja her­bergja íbúð í Reykja­vík og kaup á svip­aðri íbúð á tíma­bil­inu er nið­ur­staðan sú að leiga íbúðar hefur verið mun óhag­stæð­ari kostur á síð­ustu átta árum.  Í upp­hafi tíma­bils­ins, árið 2011, var hlut­fallið rúm­lega 13 en var svo komið upp í tæp­lega 16 á síð­asta ári. Nið­ur­stað Lands­bank­ans er því  sú að kaup hafi verið hag­stæð­ari á þessu tíma­bil en þó til­tölu­lega óhag­stæð­ari seinni hluta tíma­bils­ins.

Næstum sama ávöxtun hjá ein­stak­lingum og fyr­ir­tækjum

Í grein­ing­unni er einnig hin hliðin á leigu­mark­að­inum skoðuð eða afkoman af starf­sem­inni hjá þeim sem leigja út. Leigu­mark­að­ur­inn hér landi ger­breytt­ist með inn­komu leigu­fyr­ir­tækja á síð­ustu árum, en því hefur verið haldað fram að það hafi stuðlað að meiri hækkun leigu­verðs en ella. 

Mynd: Hagsjá LandsbankansÞjóð­skrá gefur árlega út tölur um ávöxtun húsa­leigu þar sem hægt er að greina á milli þess hvort leigu­sali sé fyr­ir­tæki eða ein­stak­ling­ur. Sé litið á ávöxtun af útleigu 2ja her­bergja íbúða í vest­ur­hluta Reykja­víkur má sjá að hún hefur næstum verið sú sama hjá ein­stak­lingum og fyr­ir­tækjum frá 2011 til árs­ins 2018. Þó hefur ávöxtun fyr­ir­tækj­anna verið eilítið hærri síð­ustu 3 ár eftir að hafa verið lægri næstu þrjú ár þar á und­an. Með­al­á­vöxtun ein­stak­linga af útleigu var 6,8 pró­sent á öllu tíma­bil­inu og 6,9 pró­sent hjá fyr­ir­tækj­un­um. Með­al­verð­bólga á þessu tíma­bili var 2,9 pró­sent sem þýðir að raun­á­vöxtun af starf­sem­inni hafi verið í kringum 4 pró­sent. ­Tekið er þó fram að arð­semi af því að eiga og leigja út leigu­hús­næði ein­skorð­ast ekki ein­ungis við leigu­tekjur heldur einnig hækkun á fast­eigna­verði. Fast­eigna­verð hefur haft til­hneig­ingu til að hækka umfram verð­bólgu sé litið yfir lengri tíma

Í grein­ingu hag­fræði­deild­ar­innar kemur fram að þessar ávöxt­un­ar­tölur eru ákveðin ein­földun þar sem það eigi eftir að taka tillit til margra kostn­að­ar­liða. Það er því ekki talið að ávöxtun við útleigu á hús­næði sé meiri en í annarri atvinnu­starf­semi hér á landi.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Nú sé kominn tími til að bregðast við
Ný skýrsla Umhverfisstofnunar Evrópu er komin út.
Kjarninn 6. desember 2019
Bjarki Þór Grönfeldt
Rauði múrinn gliðnar
Kjarninn 6. desember 2019
Jón Atli Benediktsson
Jón Atli sækist eftir því að vera áfram rektor HÍ
Embætti rektors hefur verið auglýst laust til umsóknar fyrir tímabilið 1. júlí 2020 til 30. júní 2025.
Kjarninn 6. desember 2019
Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar er fyrsti flutningsmaður frumvarpsins.
Jafnréttismiðuð fyrirtæki greiði lægra tryggingagjald
Þingmenn úr þremur flokkum hafa lagt til að fyrirtæki með jafnara kynjahlutfall í stjórnunarstöðum greiði lægra tryggingagjald. Markmiðið er að fjölga konum í stjórnunarstöðum og þar með draga úr óleiðréttum launamun kynjanna.
Kjarninn 6. desember 2019
Hafa aldrei lánað meira til húsnæðiskaupa en í október
Tvö met voru sett í útlánum lífeyrissjóða til sjóðsfélaga sinna í október 2019. Í fyrsta lagi lánuðu þeir 26 prósent meira en þeir höfðu gert í fyrri metmánuði og í öðru lági voru útlánin 45 prósent fleiri en nokkru sinni áður innan mánaðar.
Kjarninn 6. desember 2019
Pexels
Íslendingar kaupa sífellt meira á alþjóðlegum netverslunardögum
Gífurleg aukning hefur orðið í fjölda póstsendinga hjá Póstinum í kjölfar stóru alþjóðlegu netverslunardaganna á síðustu árum. Alls hefur fjöldi innlendra sendinga aukist um 140 prósent frá árinu 2015.
Kjarninn 6. desember 2019
Íbúðalánasjóður getur gjaldfellt lán eða breytt lánskjörum hjá þeim sem ætla að græða
Íbúðalánasjóður hefur gripið til aðgerða gagnvart félögum sem rekin eru með arðsemissjónarmiði en hafa tekið lán hjá sjóðnum sem ætluð eru fyrir óhagnaðardrifin leigufélög.
Kjarninn 6. desember 2019
Aramco með verðmiðann 205.700.000.000.000
Olíufyrirtæki Aramco verður langsamlega verðmætasta skráða hlutafélag í heiminum. Um 1,5 prósent hlutafjár í félaginu var selt, miðað við verðmiða upp á 1.700 milljarða Bandaríkjadala.
Kjarninn 6. desember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent