Vill ekki að það verði spekileki frá landinu

Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, vill fá upplýsingar um hver menntun þeirra Íslendinga sem flytja frá landinu sé til að meta það hvort að þar sé um að ræða fólk sem samfélagið hefur fjárfest í menntun hjá.

Lilja Alfreðsdóttir kynnir fjölmiðlafrumvarp 31. jan 2019
Auglýsing

Lilja Alfreðs­dótt­ir, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, kynnti nýverið fyrir rík­is­stjórn áform um nýtt stuðn­ings­kerfi fyrir náms­menn.

Hún segir að leið­ar­ljósið í því sé í fyrsta lagi að fólk geti sótt sér nám óháð efna­hag og búsetu og í öðru lagi að Ísland sé með þannig stuðn­ings­kerfi að það sé sam­an­burð­ar­hæft við hin Norð­ur­lönd­in. „Við viljum ekki að það verði hérna speki­leki frá land­in­u.“

Þetta er meðal þess sem kom fram í við­tali Þórðar Snæs Júl­í­us­son­ar, rit­stjóra Kjarn­ans, við Lilju í sjón­varps­þætt­inum 21 á Hring­braut í vik­unni.

Hægt er að sjá stiklu úr þætt­inum hér að neð­an

.Fleiri Íslend­ingar fluttu frá Íslandi á síð­­asta ári en komu aftur heim. Brott­­fluttir íslenskir rík­­is­­borg­­arar voru 75 fleiri en þeir sem fluttu til lands­ins, sam­­kvæmt tölum frá Hag­­stofu Íslands. Það gerð­ist þrátt fyrir gott árferði, nær ekk­ert atvinn­u­­leysi, stór­auk­inn kaup­mátt og for­­dæma­­lausa efna­hags­­lega stöðu þjóð­­ar­­bús­ins.

Auglýsing
Frá árinu 1961 hafa verið átta tíma­bil þar sem brott­­­flutn­ingur á hverju ári hefur verið yfir með­­­al­tali áranna 1961 til­ 2015. Sjö þeirra tíma­bila hafa verið í tengslum við öfgar í efna­hags­líf­i ­þjóð­­­ar­innar á borð við brott­hvarf síld­­­ar­inn­­­ar, mikla verð­­­bólgu eða hátt atvinn­u­­­leysi.

Eina tíma­bilið af þessum átta sem sker sig úr er 2014 til 2015 þar sem eng­ar hefð­bundnar efna­hags­­­legar for­­­sendur eru fyrir auknum brott­­­flutn­ingi. Fólk flutti frá Íslandi þrátt fyrir efna­hags­­­legan upp­­­­­gang.

Þessi þróun hélt áfram á árinu 2016 þegar brott­­fluttir Íslend­ingar voru 190 fleiri en aðflutt­­ir.

Hvorki Hag­stofa Íslands né Þjóð­skrá Íslands safna saman upp­lýs­ingum um mennt­un­ar­stig þeirra Íslend­inga sem kjósa að flytja af landi brott. Því liggur ekki fyrir svart á hvítu hvort um sé að ræða lang­skóla­gengið fólk eða ekki.

Lilja segir að verið sé að vinna í því að meta hver staðan sé á aðfluttum og brott­fluttum frá land­inu út frá mennt­un­ar­stigi. „Ég hef kallað eftir þessu meðal ann­ars til þess að byggja grunn­inn að þessu nýja kerfi sem við erum að fara að kynna.“

Það þurfi að liggja fyrir hvort að það sé flótti ákveð­innar teg­undar fólks frá land­inu eða ekki. „Mark­miðið er að við séum þekk­ing­ar­sam­fé­lag og við höfum allt i það.“

Hún bætti við að frum­varp um nýja náms­lána­kerf­ið, sem mun verða kynnt í Sam­ráðs­gátt stjórn­valda í júní, yrði lagt fram á haust­þingi. Þær breyt­ingar sem frum­varp­inu er ætlað að inn­leiða felast ­meðal ann­ars í því að náms­styrkur rík­is­ins verði gagn­særri og meira jafn­ræði verði meðal náms­manna og mun nýju kerfi þannig svipa meira til nor­rænna náms­styrkja­kerfa. Stefnt er að því að nýtt stuðn­ings­kerfi taki gildi frá og með haustinu 2020. 

Í frétta­til­kynn­ingu frá mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu vegna frum­varps­ins, sem send var út í gær, segir náms­að­stoðin sem lána­sjóð­ur­inn mun veita yrði áfram í formi lána á hag­stæðum kjörum eftir breyt­ing­arnar en til við­bótar verð­i beinar styrkja­greiðslur vegna fram­færslu barna og 30 pró­sent nið­ur­fell­ing á hluta af náms­lánum við lok próf­gráðu innan skil­greinds tíma. „Stefnt er að því að bæta fjár­hags­stöðu nem­enda, ekki síst þeirra sem hafa börn á fram­færi, og hvetja nem­endur til að klára nám sitt á til­settum tíma. Í því felst ávinn­ingur fyrir náms­menn sem og þjóð­hags­legur ávinn­ingur fyrir sam­fé­lagið allt sem útreikn­ingar gera ráð fyrir að geti numið allt að 1,2 millj­örðum kr. á ári.“

Basil hassan
Dani undirbjó mörg hryðjuverk
Tilviljun réði því að hryðjuverk, sem Dani að nafni Basil Hassan undirbjó, mistókst. Ætlunin var að granda farþegaþotu. Basil Hassan hafði, ásamt samverkamönnum sínum, mörg slík hryðjuverk í hyggju.
Kjarninn 21. apríl 2019
Flóttafólk mótmælti 13. febrúar síðastliðinn.
Skert aðgengi fyrir flóttafólk að íslensku menntakerfi
Af 82 flóttamönnum sem tóku þátt í þarfagreiningu Rauða krossins í Reykjavík eru einungis 5% í námi, en 43% eiga í erfiðleikum með að komast í nám.
Kjarninn 20. apríl 2019
Guðni Karl Harðarson
Í krafti fjöldans
Kjarninn 20. apríl 2019
Skoða skattalegt umhverfi þriðja geirans
Starfshópur á að skoða hvort að skattalegar ívilnanir geti hvatt einstaklinga og fyrirtæki til að styrkja félög sem falla undir þriðja geirann. Dæmi um félög sem gætu notið góðs af mögulegum breytingum eru björgunarsveitir, íþróttafélög og mannúðarsamtök.
Kjarninn 20. apríl 2019
Það helsta hingað til: WOW air fer á hausinn með látum
Kjarninn tók saman helstu fréttamál íslensks samfélags á fyrstu mánuðum ársins 2019. Ein stærsta frétt ársins hingað til er án efa gjaldþrot WOW air eftir langvinnt dauðastríð sem fór fram fyrir opnum tjöldum.
Kjarninn 20. apríl 2019
Koma svo!
Koma svo!
Koma svo - Salt og ... paprika
Kjarninn 20. apríl 2019
Advania
Ríkið greiddi Advania rúman milljarð vegna tölvukerfa í fyrra
Upplýsingatæknifyrirtækið Advania fékk greiddan rúman milljarð fyrir rekstur og hýsingu tölvukerfa ríkisins árið 2018. Þar af greiddi ríkið 635 milljónir vegna tölvukerfisins Orra.
Kjarninn 20. apríl 2019
Búinn að bíða lengi eftir aðgerðum
Mikil vakning hefur orðið meðal landans á síðustu misserum varðandi umhverfismál og má með sanni segja að sjaldan hafi starf umhverfis- og auðlindaráðherra verið eins mikilvægt.
Kjarninn 20. apríl 2019
Meira úr sama flokkiInnlent