Vill ekki að það verði spekileki frá landinu

Lilja Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra, vill fá upplýsingar um hver menntun þeirra Íslendinga sem flytja frá landinu sé til að meta það hvort að þar sé um að ræða fólk sem samfélagið hefur fjárfest í menntun hjá.

Lilja Alfreðsdóttir kynnir fjölmiðlafrumvarp 31. jan 2019
Auglýsing

Lilja Alfreðs­dótt­ir, mennta- og menn­ing­ar­mála­ráð­herra, kynnti nýverið fyrir rík­is­stjórn áform um nýtt stuðn­ings­kerfi fyrir náms­menn.

Hún segir að leið­ar­ljósið í því sé í fyrsta lagi að fólk geti sótt sér nám óháð efna­hag og búsetu og í öðru lagi að Ísland sé með þannig stuðn­ings­kerfi að það sé sam­an­burð­ar­hæft við hin Norð­ur­lönd­in. „Við viljum ekki að það verði hérna speki­leki frá land­in­u.“

Þetta er meðal þess sem kom fram í við­tali Þórðar Snæs Júl­í­us­son­ar, rit­stjóra Kjarn­ans, við Lilju í sjón­varps­þætt­inum 21 á Hring­braut í vik­unni.

Hægt er að sjá stiklu úr þætt­inum hér að neð­an

.Fleiri Íslend­ingar fluttu frá Íslandi á síð­­asta ári en komu aftur heim. Brott­­fluttir íslenskir rík­­is­­borg­­arar voru 75 fleiri en þeir sem fluttu til lands­ins, sam­­kvæmt tölum frá Hag­­stofu Íslands. Það gerð­ist þrátt fyrir gott árferði, nær ekk­ert atvinn­u­­leysi, stór­auk­inn kaup­mátt og for­­dæma­­lausa efna­hags­­lega stöðu þjóð­­ar­­bús­ins.

Auglýsing
Frá árinu 1961 hafa verið átta tíma­bil þar sem brott­­­flutn­ingur á hverju ári hefur verið yfir með­­­al­tali áranna 1961 til­ 2015. Sjö þeirra tíma­bila hafa verið í tengslum við öfgar í efna­hags­líf­i ­þjóð­­­ar­innar á borð við brott­hvarf síld­­­ar­inn­­­ar, mikla verð­­­bólgu eða hátt atvinn­u­­­leysi.

Eina tíma­bilið af þessum átta sem sker sig úr er 2014 til 2015 þar sem eng­ar hefð­bundnar efna­hags­­­legar for­­­sendur eru fyrir auknum brott­­­flutn­ingi. Fólk flutti frá Íslandi þrátt fyrir efna­hags­­­legan upp­­­­­gang.

Þessi þróun hélt áfram á árinu 2016 þegar brott­­fluttir Íslend­ingar voru 190 fleiri en aðflutt­­ir.

Hvorki Hag­stofa Íslands né Þjóð­skrá Íslands safna saman upp­lýs­ingum um mennt­un­ar­stig þeirra Íslend­inga sem kjósa að flytja af landi brott. Því liggur ekki fyrir svart á hvítu hvort um sé að ræða lang­skóla­gengið fólk eða ekki.

Lilja segir að verið sé að vinna í því að meta hver staðan sé á aðfluttum og brott­fluttum frá land­inu út frá mennt­un­ar­stigi. „Ég hef kallað eftir þessu meðal ann­ars til þess að byggja grunn­inn að þessu nýja kerfi sem við erum að fara að kynna.“

Það þurfi að liggja fyrir hvort að það sé flótti ákveð­innar teg­undar fólks frá land­inu eða ekki. „Mark­miðið er að við séum þekk­ing­ar­sam­fé­lag og við höfum allt i það.“

Hún bætti við að frum­varp um nýja náms­lána­kerf­ið, sem mun verða kynnt í Sam­ráðs­gátt stjórn­valda í júní, yrði lagt fram á haust­þingi. Þær breyt­ingar sem frum­varp­inu er ætlað að inn­leiða felast ­meðal ann­ars í því að náms­styrkur rík­is­ins verði gagn­særri og meira jafn­ræði verði meðal náms­manna og mun nýju kerfi þannig svipa meira til nor­rænna náms­styrkja­kerfa. Stefnt er að því að nýtt stuðn­ings­kerfi taki gildi frá og með haustinu 2020. 

Í frétta­til­kynn­ingu frá mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­inu vegna frum­varps­ins, sem send var út í gær, segir náms­að­stoðin sem lána­sjóð­ur­inn mun veita yrði áfram í formi lána á hag­stæðum kjörum eftir breyt­ing­arnar en til við­bótar verð­i beinar styrkja­greiðslur vegna fram­færslu barna og 30 pró­sent nið­ur­fell­ing á hluta af náms­lánum við lok próf­gráðu innan skil­greinds tíma. „Stefnt er að því að bæta fjár­hags­stöðu nem­enda, ekki síst þeirra sem hafa börn á fram­færi, og hvetja nem­endur til að klára nám sitt á til­settum tíma. Í því felst ávinn­ingur fyrir náms­menn sem og þjóð­hags­legur ávinn­ingur fyrir sam­fé­lagið allt sem útreikn­ingar gera ráð fyrir að geti numið allt að 1,2 millj­örðum kr. á ári.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Á þriðja tug smita greindust í gær
Í fyrsta sinn frá því í nóvember 2020 greindust fleiri en 20 COVID-19 smit á Íslandi á einum degi. Fjöldinn sem greindist í gær er meiri en sá sem greindist síðast þegar aðgerðir voru hertar.
Kjarninn 19. apríl 2021
Eiríkur Ragnarsson
Hvaða frelsi er yndislegt?
Kjarninn 19. apríl 2021
Engin aukning í sjálfsvígum í fyrstu bylgju COVID-19
Ólíkt öðrum stórum efnahagsáföllum fjölgaði sjálfsvígum ekki í kjölfar kreppunnar sem fylgdi fyrstu bylgju heimsfaraldursins í fyrra í hátekjulöndum, samkvæmt nýrri rannsókn.
Kjarninn 18. apríl 2021
Halldór Gunnarsson
Prósentur, meðaltöl og tíundir í þágu eldri borgara
Kjarninn 18. apríl 2021
Anna Tara Andrésdóttir
Sóttvarnayfirvöld fylgja ekki rannsóknum sem benda til þess að andlitsgrímur virki ekki
Kjarninn 18. apríl 2021
Jón Ormur Halldórsson
Kaflaskilin í Kína
Kjarninn 18. apríl 2021
Þrettán manns greindust með COVID-19 innanlands í gær. Fólk er hvatt til að fara í skimun við minnstu einkenni.
Þrettán smit innanlands – hópsmit í kringum leikskóla í Reykjavík
Í gær greindust fleiri með COVID-19 innanlands en á nokkrum öðrum degi síðan 23. mars. Átta voru utan sóttkvíar og hinir höfðu verið stutt í sóttkví.
Kjarninn 18. apríl 2021
Skriðdreki rússneskra aðskilnaðarsinna í Donbas á ferðinni á heræfingu í upphafi þessa árs. Yfir 15 þúsund hafa látið lífið síðan átökin í Úkraínu hófust árið 2014. Nú eru blikur á lofti.
Rússar herða tökin í Úkraínu
Rússar sýna nú ógnandi tilburði við landamæri Úkraínu. Samhliða beita þeir ýmsum tólum fjölþáttahernaðar og Vesturlönd velkjast í vafa um viðbrögð.
Kjarninn 18. apríl 2021
Meira úr sama flokkiInnlent