Ríkislögmaður neitar að afhenda gögn - Kjarninn kærir

Kjarninn óskaði eftir því frá forsætisráðuneytinu, að fá afhent sérfræðiálit og gögn frá þeim sem veittu Ríkislögmanni ráðgjöf í hinu svokallaða Landsréttarmáli.

Landsréttur
Auglýsing

Rík­is­lög­maður neitar að afhenda Kjarn­anum sér­fræði­á­lit og önnur gögn, meðal ann­ars á minn­is­blöð­um, sem unnin voru í tengslum við hið svo­kall­aða Lands­rétt­ar­mál, sem ríkið tap­aði fyrir Mann­rétt­inda­dóm­stóli Evr­ópu. 

Fyr­ir­spurn Kjarn­ans til for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins var vísað til emb­ættis Rík­is­lög­manns, en hann hefur svar­aði erind­inu með bréfi, og neitar að afhenda gögn­in. 

Kjarn­inn hefur kært þá afstöðu til úrskurð­ar­nefndar um upp­lýs­inga­mál, og vísar til þess að það sé meg­in­regla að stjórn­sýslan eigi að vera gagn­sæ, og að gögnin sem óskað er eftir eigi erindi við almenn­ing.

Auglýsing

Eins og kunn­ugt er tap­aði íslenska ríkið Lands­rétt­ar­mál­inu fyrir Mann­rétt­inda­dóm­stóln­um.

Ísland braut gegn 6. grein mann­rétt­inda­sátt­­mála Evr­­ópu sem fjallar um rétt til rétt­látrar máls­­með­­­ferðar fyrir dómi í máli gegn manni sem dæmdur var í 17 mán­aða fang­elsi í Lands­rétti.

Ástæðan er sú að mað­­ur­inn fékk ekki rétt­láta máls­­með­­­ferð fyrir Lands­rétti vegna þess að Arn­­fríður Ein­­ar­s­dótt­ir, sem er dóm­­ari við rétt­inn, hafi ekki verið skipuð í hann með lög­­­mætum hætt­i. 

Sig­ríður And­er­­sen, þáver­andi dóms­mála­ráð­herra, til­­­nefndi dóm­­ar­ana sem skip­aðir voru í Lands­rétt og Alþingi sam­­þykkti þá skip­­an. 

Hún sagði af sér í kjöl­far nið­ur­stöðu Mann­rétt­inda­dóm­stóls­ins, og hefur Þór­dís Kol­brún Reyk­fjörð Gylfa­dóttir nú tekið við sem dóms­mála­ráð­herra, sam­hliða því að vera ráð­herra, ferða­mála, nýsköp­unar og iðn­aðar í atvinnu­vega­ráðu­neyt­inu.

Vil­hjálmur H. Vil­hjálms­­­­son hrl., verj­andi manns­ins, lagði fram kröfu í Lands­rétti þann 2. febr­­­úar í fyrra um að Arn­­­­fríð­­ur, sem átti að dæma í mál­inu, væri van­hæf í ljósi þess að hún hefði ekki verið skipuð með réttum hætti í emb­ætti. Lands­­réttur hafn­aði kröfu Vil­hjálms og sagði að skipun Arn­­fríðar yrði ekki hagg­að.

Vil­hjálmur kærði þá nið­­ur­­stöðu til Hæsta­réttar sem komst að sömu nið­­ur­­stöðu og Lands­rétt­­ur. Þann 24. maí 2018 stað­­festi Hæst­i­­réttur svo dóm Lands­réttar í mál­inu og skjól­­stæð­ingur Vil­hjálms var dæmdur í 17 mán­aða fang­elsi.

Vil­hjálmur kærði í kjöl­farið þá nið­­ur­­stöðu að seta Arn­­fríðar í Lands­rétti væri í sam­ræmi við lög til Mann­rétt­inda­­dóm­stóls Evr­­ópu. Hann ákvað að taka málið fyrir í lok júní og veita því flýt­i­­með­­­ferð. 

Arn­­­­fríður var einn fjög­­­­urra umsækj­enda um emb­ætti dóm­­ara við Lands­rétt sem dóms­­­­mála­ráð­herra lagði til að yrði skipuð í stað þeirra fjög­­­­urra sem sér­­­­­­­stök dóm­­nefnd mat hæf­asta. Hæst­i­­réttur Íslands komst svo að þeirri nið­­ur­­stöðu í des­em­ber 2017 að dóms­­mála­ráð­herra hefði brotið stjórn­­­sýslu­lög með því að sinna ekki rann­­sókn­­ar­­skyldu sinni með nægj­an­­legum hætti þegar hún ákvað að skipta út þeim umsækj­endum sem metnir höfðu verið hæf­­astir af dóm­­nefnd­inni.

Vil­hjálm­­ur, lög­­­maður manns­ins sem kærði hæfi Arn­­fríðar til Mann­rétt­inda­­dóm­stóls­ins, taldi að dóms­­mála­ráð­herra hefði hand­valið umsækj­endur á þann lista sem hún lagði fyrir Alþingi til sam­­þykkt­­ar. Það hafi hún gert á grund­velli vin­áttu og póli­­tískra tengsla. 

Í mála­til­­bún­­aði Vil­hjálms var því haldið fram að Arn­­fríður hafi verið skipuð sem hluti af hrossa­­­kaupum innan Sjálf­­stæð­is­­flokks­ins þar sem Brynjar Níels­­son gaf í stað­inn eftir odd­vita­­sæti sitt í öðru Reykja­vík­­­ur­­kjör­­dæm­inu í síð­­­ustu kosn­­ingum til Sig­ríðar Á. And­er­­sen.

Auk þess hafi Sig­ríður hafnað öðrum umsækj­end­um, sem dóm­­nefndin hafi mælt með að skipa, á grund­velli póli­­tískra skoð­ana þeirra. Rík­­is­lög­­maður telur að í þessum mála­til­­bún­­aði Vil­hjálms felist sú full­yrð­ing að spill­ing hafi ráðið því hverjir hafi verið skip­aðir dóm­­arar við Lands­rétt.

Mann­rétt­inda­­dóm­stól­inn ákvað, líkt og áður sagði, að taka kæruna til með­­­ferðar í lok júní 2018 og fór fram á skýr­ingar frá íslenska rík­­in­u. 

Spurn­ingar Mann­rétt­inda­­­dóm­stóls­ins til íslenska rík­­­is­ins voru í tveimur lið­­­um. Þar var ann­­ars vegar spurt hvernig það sam­­­rým­d­ist ákvæði mann­rétt­inda­sátt­­­mála að skipun dóm­­­ara hafi ekki fylgt þeim ákvæðum laga að Alþingi skuli greiða atkvæði um hvert og eitt dóm­­­ara­efni fyrir sig, í stað þess að greiða atkvæði um til­­­lögu ráð­herr­ans í heild eins og gert var. 

Hins vegar var spurt um nið­­­ur­­­stöðu Hæsta­réttar frá því í maí í fyrra í sam­hengi við fyrri dóm Hæsta­réttar um brot ráð­herr­ans á lögum við skip­un­ina. Með öðrum orðum vildi Mann­rétt­inda­­­dóm­stól­inn vita hvernig ólög­­­leg skipan dóm­­­ara geti hald­ist í hendur við þá nið­­­ur­­­stöðu að sömu dóm­­­arar sitji lög­­­­­lega í rétt­in­­­um.

Nið­ur­staðan var eins og áður sagði, íslenska rík­inu í óhag, og er nú verið að vinna í því að ákveða hver næstu skref verða.

Gunnar Hólmsteinn Ársælsson
Út fer Boris með Breta – hvað sem það kostar!
Kjarninn 24. ágúst 2019
Kristbjörn Árnason
Gleðidagur
Leslistinn 24. ágúst 2019
Vonast enn til að selja vörumerkið WOW air
Skiptastjórar WOW air segja að viðræður um að selja vörumerki, lén og bókunarvél félagsins gangi ágætlega.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ásgeir Jónsson, seðlabankastjóri.
„Ég þekki nú fullvel þau víti sem þarf að varast“
Ásgeir Jónsson, nýskipaður seðlabankastjóri, segist hafa verið frekar bláeygður á stöðu bankanna fyrir hrun. Hann álítur þó að sú reynsla sé verðmæt fyrir hann sem seðlabankastjóra þar sem hann þekki nú vel þau víti sem þarf að varast.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Netógnir nýrrar aldar: Árásir á lýðræðið
Það er ekki lengur tekist á um það af neinni alvöru að netárásir eru notaðar til að hafa áhrif á hið lýðræðislega ferli og til að grafa undan lýðræðislegum stofnunum. Það hefur gerst í hverju landinu á eftir öðru.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Svona geta stjórnvöld orsakað nýtt fjármálaáfall
Gylfi Zoega, prófessor í hagfræði, hefur búið til lista yfir átta aðgerðir sem ríkisstjórn og Seðlabanki gætu gripið til sem gætu leitt að sér nýtt hrun. Hann biður fólk um að krossa við ef aðgerðirnar verði að veruleika.
Kjarninn 24. ágúst 2019
Ná sáttum um stjórnarmenn Lífeyrissjóðs verzlunarmanna
VR hefur náð samkomulagi við Lífeyrissjóð verzlunarmanna um að þeir stjórnarmenn sem nú sitja í stjórninni í nafni VR munu láta af störfum og í stað þeirra munu þeir stjórnarmenn sem VR skipaði í síðustu viku taka sæti í stjórninni.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Seldu losunarheimildir til að borga laun fyrir marsmánuð
Skiptastjórar WOW air eru meðal annars búnir að selja skrifstofubúnað og reiðhjólaleigu WOW air til að auka endurheimtir í búið. Félagið hafði selt margar verðmætar eignir, t.d. afgreiðslutíma á flugvelli og losunarheimildir, fyrir gjaldþrot.
Kjarninn 23. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiInnlent