Að ráðherra eigi hönk upp í bakið á dómara veikir dómskerfið

Lögmaður veltir því upp í greinargerð af hverju Brynjar Níelsson hafi skipt um skoðun og hleypt Sigríði Andersen dómsmálaráðherra í oddvitasæti eftir að hún gerði konuna hans að dómara við Landsrétt. Brynjar hafi þar með misst færi á ráðherraembætti.

Brynjar Níelsson Vilhjálmur H. Vilhjálmsson
Auglýsing

„Það að stjórn­mála­menn, stjórn­mála­flokk­ar, til­tek­inn þing­meiri­hluti, sitj­andi rík­is­stjórn eða ein­stakur ráð­herra eigi hönk upp í bakið á ákveðnum dóm­urum grefur undan sjálf­stæði þeirra og getur með réttu veikt til­trú almenn­ings á dóms­kerf­in­u.“ Þetta kemur fram í grein­ar­gerð Vil­hjálms H. Vil­hjálms­sonar lög­manns, sem Kjarn­inn hefur undir hönd­um, í máli þar sem þess er kraf­ist að Arn­fríður Ein­ars­dótt­ir, nýskip­aður Lands­rétt­ar­dóm­ari, víki sæti í dóms­máli, á þeim grund­velli að hún hafi ekki verið skipuð í emb­ættið með réttum hætti. Kjarn­inn fékk grein­ar­gerð­ina afhenda frá Hæsta­rétt­i. 

Vil­hjálmur krafð­ist þess fyrir hönd skjól­stæð­ings síns að Arn­fríður viki sæti þegar málið var flutt fyrir Lands­rétti. Í þar­síð­ustu viku úrskurð­aði dóm­ur­inn, og þannig Arn­fríður sjálf, að hún væri hreint ekk­ert van­hæf. Vil­hjálmur kærði þá nið­ur­stöðu til Hæsta­réttar sem á eftir að úrskurða í mál­in­u. 

Lestu um gang mál­ins fyrir Lands­rétti hér.

Auglýsing

Í grein­ar­gerð Vil­hjálms segir meðal ann­ars að það sé lyk­il­at­riði að fag­leg hæfni þeirra sem sækja um dóm­ara­emb­ætti ráði því hverjir velj­ast til dóm­ara­starfa, en ekki stjórn­mála­skoð­anir og póli­tísk tengsl við­kom­andi umsækj­anda eða geð­þótti dóms­mála­ráð­herra. Að öðrum kosti sé vegið að sjálf­stæði dóms­stóla, trausti almenn­ings á dóm­stólum og rétti sak­aðra manna til þess að fá úrlausn um ákæru á hendur sér fyrir sjálf­stæðum og óhlut­drægum dóm­stóli sem skip­aður sé með lögum sam­kvæmt stjórn­ar­skrá og mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu. 

Brynjar gaf odd­vit­ann til Sig­ríðar - sem skip­aði kon­una hans dóm­ara

Þess ber að geta að Arn­fríður er eig­in­kona Brynjars Níels­sonar þing­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins og nefnd­ar­manns í stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd Alþing­is. Brynjar hefur þó sagt sig frá störfum nefnd­ar­innar þegar kemur að mál­efnum Lands­rétt­ar.

Í grein­ar­gerð­inni segir um Brynjar að hann sé flokks­bróðir dóms­mála­ráð­herra og hafi í aðdrag­anda síð­ustu Alþing­is­kosn­inga vikið úr fyrsta sæti á lista flokks­ins í Reykja­vík suður fyrir dóms­mála­ráð­herra. „Aðspurður um ástæður þess að hann gæfi eftir odd­vita­sæti í Reykja­vík sagði Brynjar meðal ann­ars að hann hafi talið rétt að kona leiddi list­ann og dóms­mála­ráð­herra væri svo öflug kona,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

„Nokkrum mán­uðum áður, í jan­úar 2017, þegar verið var að mynda nýja rík­is­stjórn og ráð­herra­val Sjálf­stæð­is­flokks­ins lá fyrir hafði Brynjar lýst því yfir að hann væri ekki sér­stak­lega sáttur við að vera ekki ráð­herra,“ segir Vil­hjálmur og bætir því við að við sama tæki­færi hafi Brynjar sagst vilja horfa til nið­ur­stöðu kosn­inga þegar komi að ráð­herra­emb­ættum og lýð­ræðið væri bara þannig að það hefði verið haldið próf­kjör og úr því hafi komið sú nið­ur­staða að það væru fimm karlar og ein kona og bætti við að hann vildi bara horfa til þess að menn virði nið­ur­stöðu kosn­inga.

Vil­hjálmur segir það vekja furðu, þegar þessi ummæli Brynjars eru höfð í huga, að hann hafi ákveðið að víkja úr odd­vita­sæti Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík, sem hann hafði verið kos­inn til að skipa og gefa sætið eftir til dóms­mála­ráð­herra vegna þess að hann teldi rétt að kona skip­aði fyrsta sæti list­ans. „Með því varð ljóst að Brynjar yrði ekki ráð­herra kæmi til þess að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn kæmi að myndun nýrrar rík­is­stjórnar sem síðar varð raun­in.“

Kúvend­ing á afstöðu

Vil­hjálmur veltir því upp hvað hafi gerst á þessum nokkrum mán­uð­um, frá jan­úar til sept­em­ber 2017, sem varð til þess að Brynjar kúventi afstöðu sinni að ein­göngu ætti að horfa til nið­ur­stöðu kosn­inga við nið­ur­röðun á fram­boðs­lista.

„Um það verður vita­skuld ekk­ert full­yrt en eitt af því sem sann­ar­lega átti sér stað á þessu tíma­bili var að 29. maí 2017 gerði dóms­mála­ráð­herra það að til­lögu sinni við Alþingi að Arn­fríð­ur, eig­in­kona Brynjars, yrði skipuð dóm­ari við Lands­rétt, ekki ein­ungis þvert á álit dóm­nefndar heldur einnig án þess að sér­stakt mat færi fram á hæfni Arn­fríðar til þess að gegna emb­ætt­in­u,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Vil­hjálmur segir enn, líkt og þegar málið var flutt fyrir Lands­rétti, að umbjóð­andi hans hljóti að spyrja sig að því hvers vegna dóms­mála­ráð­herra var svo mikið í mun að skipa Arn­fríði í emb­ætti dóm­ara við Lands­rétt, hvers vegna hæf­ustu umsækj­end­urnir sam­kvæmt ítar­legu og rök­studdu áliti dóm­nefndar voru ekki skip­aðir og hvers veg­ana dóms­mála­ráð­herra hafi kosið að brjóta lög til þess að Arn­fríður gæti orðið lands­rétt­ar­dóm­ari.

„Þessum spurn­ingum getur varn­ar­að­ili vita­skuld ekki svarað með vissu að svo vöxnu máli en sú stað­reynd að varn­ar­að­ili má með réttu leiða hug­ann að þeim gerir það að verkum að ásýnd dóms­ins, hlut­rænt séð, er ekki sú að hann sé sjálf­stæð­ur.“

Gert er ráð fyrir að Hæsti­réttur skili nið­ur­stöðu sinni í þess­ari viku, en það er skrif­lega flutt. Dóm­ar­arnir Markús Sig­ur­björs­son, Viðar Már Matth­í­as­son, Ólafur Börkur Þor­valds­son og Þor­geir Örlygs­son sitja í dómnum í mál­inu.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra.
FAO vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða í þróunarlöndum
Kristján Þór Júlíusson, sjávarútvegsráðherra mun hafa frumkvæði að því Alþjóðamatvælastofnunin vinni úttekt á viðskiptaháttum útgerða sem stunda veiðar og eiga í viðskiptum með aflaheimildir í þróunarlöndum.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Björgólfur úr stjórn Sjóvá „vegna anna“
Björgólfur Jóhannsson hefur ákveðið að víkja tímabundið úr stjórn Sjóvá. Hann var stjórnarformaður félagsins. Björgólfur tók nýverið við forstjórastöðunni hjá Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Julian Assange
Rannsókn gegn Assange felld niður
Samkvæmt WikiLeaks hefur rannsókn á hendur Julian Assange verið felld niður. Ritstjóri miðilsins, Kristinn Hrafnsson, segir að um réttarfarsskandal sé að ræða.
Kjarninn 19. nóvember 2019
GAMMA lokar starfsstöð sinni í Garðarstræti og flytur til Kviku
GAMMA, sem fór mikinn í íslensku fjármálalífi síðastliðinn áratug, er nú vart til nema að nafninu til. Starfsemi fyrirtækisins hefur verið flutt í nýjar höfuðstöðvar Kviku.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Fjármálaráðherra Noregs segir að DNB þurfi að leggja öll spil á borðið
Siv Jensen, fjármálaráðherra Noregs segir að rannsaka þurfi í kjölinn það sem norskir fjölmiðlar hafa kallað stærsta peningaþvættishneyksli í sögu þjóðarinnar. Það snýst um viðskipti ríkisbankans DNB við íslenska fyrirtækið Samherja.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
„Lágmarkskrafa að Eyþór Arnalds og Samherji geri hreint fyrir sínum dyrum“
Borgarstjóri segir að birting Samherjaskjalanna sýni viðskipti Eyþór Arnalds, oddvita Sjálfstæðisflokksins í borgarstjórn, við Samherja um hlut í Morgunblaðinu í nýju ljósi. Hann segir að það gangi ekki að enn sé ótal spurningum ósvarað um þau viðskipti.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Svavar Guðmundsson
Þoþfbsoemssoh
Kjarninn 19. nóvember 2019
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum
Forseti Íslands segir að Íslendingar verði að geta borið höfuðið hátt í útlöndum, ekki síst þau sem hafi notið trausts til trúnaðarstarfa fyrir land og þjóð.
Kjarninn 19. nóvember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent