Að ráðherra eigi hönk upp í bakið á dómara veikir dómskerfið

Lögmaður veltir því upp í greinargerð af hverju Brynjar Níelsson hafi skipt um skoðun og hleypt Sigríði Andersen dómsmálaráðherra í oddvitasæti eftir að hún gerði konuna hans að dómara við Landsrétt. Brynjar hafi þar með misst færi á ráðherraembætti.

Brynjar Níelsson Vilhjálmur H. Vilhjálmsson
Auglýsing

„Það að stjórn­mála­menn, stjórn­mála­flokk­ar, til­tek­inn þing­meiri­hluti, sitj­andi rík­is­stjórn eða ein­stakur ráð­herra eigi hönk upp í bakið á ákveðnum dóm­urum grefur undan sjálf­stæði þeirra og getur með réttu veikt til­trú almenn­ings á dóms­kerf­in­u.“ Þetta kemur fram í grein­ar­gerð Vil­hjálms H. Vil­hjálms­sonar lög­manns, sem Kjarn­inn hefur undir hönd­um, í máli þar sem þess er kraf­ist að Arn­fríður Ein­ars­dótt­ir, nýskip­aður Lands­rétt­ar­dóm­ari, víki sæti í dóms­máli, á þeim grund­velli að hún hafi ekki verið skipuð í emb­ættið með réttum hætti. Kjarn­inn fékk grein­ar­gerð­ina afhenda frá Hæsta­rétt­i. 

Vil­hjálmur krafð­ist þess fyrir hönd skjól­stæð­ings síns að Arn­fríður viki sæti þegar málið var flutt fyrir Lands­rétti. Í þar­síð­ustu viku úrskurð­aði dóm­ur­inn, og þannig Arn­fríður sjálf, að hún væri hreint ekk­ert van­hæf. Vil­hjálmur kærði þá nið­ur­stöðu til Hæsta­réttar sem á eftir að úrskurða í mál­in­u. 

Lestu um gang mál­ins fyrir Lands­rétti hér.

Auglýsing

Í grein­ar­gerð Vil­hjálms segir meðal ann­ars að það sé lyk­il­at­riði að fag­leg hæfni þeirra sem sækja um dóm­ara­emb­ætti ráði því hverjir velj­ast til dóm­ara­starfa, en ekki stjórn­mála­skoð­anir og póli­tísk tengsl við­kom­andi umsækj­anda eða geð­þótti dóms­mála­ráð­herra. Að öðrum kosti sé vegið að sjálf­stæði dóms­stóla, trausti almenn­ings á dóm­stólum og rétti sak­aðra manna til þess að fá úrlausn um ákæru á hendur sér fyrir sjálf­stæðum og óhlut­drægum dóm­stóli sem skip­aður sé með lögum sam­kvæmt stjórn­ar­skrá og mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu. 

Brynjar gaf odd­vit­ann til Sig­ríðar - sem skip­aði kon­una hans dóm­ara

Þess ber að geta að Arn­fríður er eig­in­kona Brynjars Níels­sonar þing­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins og nefnd­ar­manns í stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd Alþing­is. Brynjar hefur þó sagt sig frá störfum nefnd­ar­innar þegar kemur að mál­efnum Lands­rétt­ar.

Í grein­ar­gerð­inni segir um Brynjar að hann sé flokks­bróðir dóms­mála­ráð­herra og hafi í aðdrag­anda síð­ustu Alþing­is­kosn­inga vikið úr fyrsta sæti á lista flokks­ins í Reykja­vík suður fyrir dóms­mála­ráð­herra. „Aðspurður um ástæður þess að hann gæfi eftir odd­vita­sæti í Reykja­vík sagði Brynjar meðal ann­ars að hann hafi talið rétt að kona leiddi list­ann og dóms­mála­ráð­herra væri svo öflug kona,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

„Nokkrum mán­uðum áður, í jan­úar 2017, þegar verið var að mynda nýja rík­is­stjórn og ráð­herra­val Sjálf­stæð­is­flokks­ins lá fyrir hafði Brynjar lýst því yfir að hann væri ekki sér­stak­lega sáttur við að vera ekki ráð­herra,“ segir Vil­hjálmur og bætir því við að við sama tæki­færi hafi Brynjar sagst vilja horfa til nið­ur­stöðu kosn­inga þegar komi að ráð­herra­emb­ættum og lýð­ræðið væri bara þannig að það hefði verið haldið próf­kjör og úr því hafi komið sú nið­ur­staða að það væru fimm karlar og ein kona og bætti við að hann vildi bara horfa til þess að menn virði nið­ur­stöðu kosn­inga.

Vil­hjálmur segir það vekja furðu, þegar þessi ummæli Brynjars eru höfð í huga, að hann hafi ákveðið að víkja úr odd­vita­sæti Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík, sem hann hafði verið kos­inn til að skipa og gefa sætið eftir til dóms­mála­ráð­herra vegna þess að hann teldi rétt að kona skip­aði fyrsta sæti list­ans. „Með því varð ljóst að Brynjar yrði ekki ráð­herra kæmi til þess að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn kæmi að myndun nýrrar rík­is­stjórnar sem síðar varð raun­in.“

Kúvend­ing á afstöðu

Vil­hjálmur veltir því upp hvað hafi gerst á þessum nokkrum mán­uð­um, frá jan­úar til sept­em­ber 2017, sem varð til þess að Brynjar kúventi afstöðu sinni að ein­göngu ætti að horfa til nið­ur­stöðu kosn­inga við nið­ur­röðun á fram­boðs­lista.

„Um það verður vita­skuld ekk­ert full­yrt en eitt af því sem sann­ar­lega átti sér stað á þessu tíma­bili var að 29. maí 2017 gerði dóms­mála­ráð­herra það að til­lögu sinni við Alþingi að Arn­fríð­ur, eig­in­kona Brynjars, yrði skipuð dóm­ari við Lands­rétt, ekki ein­ungis þvert á álit dóm­nefndar heldur einnig án þess að sér­stakt mat færi fram á hæfni Arn­fríðar til þess að gegna emb­ætt­in­u,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Vil­hjálmur segir enn, líkt og þegar málið var flutt fyrir Lands­rétti, að umbjóð­andi hans hljóti að spyrja sig að því hvers vegna dóms­mála­ráð­herra var svo mikið í mun að skipa Arn­fríði í emb­ætti dóm­ara við Lands­rétt, hvers vegna hæf­ustu umsækj­end­urnir sam­kvæmt ítar­legu og rök­studdu áliti dóm­nefndar voru ekki skip­aðir og hvers veg­ana dóms­mála­ráð­herra hafi kosið að brjóta lög til þess að Arn­fríður gæti orðið lands­rétt­ar­dóm­ari.

„Þessum spurn­ingum getur varn­ar­að­ili vita­skuld ekki svarað með vissu að svo vöxnu máli en sú stað­reynd að varn­ar­að­ili má með réttu leiða hug­ann að þeim gerir það að verkum að ásýnd dóms­ins, hlut­rænt séð, er ekki sú að hann sé sjálf­stæð­ur.“

Gert er ráð fyrir að Hæsti­réttur skili nið­ur­stöðu sinni í þess­ari viku, en það er skrif­lega flutt. Dóm­ar­arnir Markús Sig­ur­björs­son, Viðar Már Matth­í­as­son, Ólafur Börkur Þor­valds­son og Þor­geir Örlygs­son sitja í dómnum í mál­inu.

Halldór Auðar Svansson
„Hinn svokallaði flati strúktúr verður að byggjast á einhvers konar strúktúr“
Fyrrverandi borgarfulltrúi Pírata segir að tilgangur með strúktúr innan flokks eigi meðal annars að vera sá að gefa fólki lágmarksvinnufrið. Annars vinni þeir frekustu hverju sinni og frekju sé mætt með enn meiri frekju þar til allt sýður upp úr.
Kjarninn 22. júlí 2019
Andri Snær Magnason
Minnast fyrsta jökulsins sem hvarf vegna loftslagsbreytinga
Andri Snær Magnason, ásamt hópi vísindamanna, mun afhjúpa minningarskjöld um Okjökul í ágúst. Skjöldurinn er hugsaður sem áminning og ákall um aðgerðir gegn loftslagsbreytingum en Okjökull var afskráður sem jökull árið 2014.
Kjarninn 22. júlí 2019
Hægrisinnaðir franskir þingmenn vilja sniðganga Gretu Thunberg
Heimsókn Gretu Thunberg í franska þingið hefur vakið deilur á meðal þingmanna þar í landi. Hægrisinnaðir þingmenn vilja að ávarp hennar verði sniðgengið.
Kjarninn 22. júlí 2019
Tæpar fjórar milljónir söfnuðust í Málfrelsissjóðinn
Forsvarskonur Málfrelsissjóðsins segjast vera í skýjunum með árangurinn en söfnuninni lauk í gær.
Kjarninn 22. júlí 2019
Aldrei fundist eins margar blautþurrkur við strendur landsins
Samkvæmt talningu Umhverfisstofnunar hefur fjöldi svokallaðra blautklúta aukist frá talningu síðustu ára.
Kjarninn 22. júlí 2019
Sjómannasamband Íslands mótmælir harðlega breytingum á lögum um áhafnir skipa
Sambandið hefur sent inn umsögn um breytingar á lögum um áhafnir íslenskra fiskiskipa, varðskipa, skemmtibáta og annarra skipa. Það telur að mönnun fiskiskipa og annarra skipa eigi alltaf að taka mið af öryggi skips og áhafnar.
Kjarninn 22. júlí 2019
Kínverskum fjárfestingum í Bandaríkjunum fækkar um 88 prósent á tveimur árum
Fækkun fjárfestinganna hefur áhrif á sprotafyrirtæki og fasteignamarkaðinn í Bandaríkjunum. Bretland, Kanada, Japan og Þýskaland fjárfesta meira í Bandaríkjunum en Kína.
Kjarninn 22. júlí 2019
TM gerir aftur tilboð í Lykil
TM hefur gert Klakka kauptilboð í fjármálafyrirtækið Lykil. Tilboðið miðast við að 9,25 milljarðar króna verði greiddir fyrir Lykil í reiðufé auk hagnaðar Lykils á þessu ári eftir skatta.
Kjarninn 22. júlí 2019
Meira úr sama flokkiInnlent