Að ráðherra eigi hönk upp í bakið á dómara veikir dómskerfið

Lögmaður veltir því upp í greinargerð af hverju Brynjar Níelsson hafi skipt um skoðun og hleypt Sigríði Andersen dómsmálaráðherra í oddvitasæti eftir að hún gerði konuna hans að dómara við Landsrétt. Brynjar hafi þar með misst færi á ráðherraembætti.

Brynjar Níelsson Vilhjálmur H. Vilhjálmsson
Auglýsing

„Það að stjórn­mála­menn, stjórn­mála­flokk­ar, til­tek­inn þing­meiri­hluti, sitj­andi rík­is­stjórn eða ein­stakur ráð­herra eigi hönk upp í bakið á ákveðnum dóm­urum grefur undan sjálf­stæði þeirra og getur með réttu veikt til­trú almenn­ings á dóms­kerf­in­u.“ Þetta kemur fram í grein­ar­gerð Vil­hjálms H. Vil­hjálms­sonar lög­manns, sem Kjarn­inn hefur undir hönd­um, í máli þar sem þess er kraf­ist að Arn­fríður Ein­ars­dótt­ir, nýskip­aður Lands­rétt­ar­dóm­ari, víki sæti í dóms­máli, á þeim grund­velli að hún hafi ekki verið skipuð í emb­ættið með réttum hætti. Kjarn­inn fékk grein­ar­gerð­ina afhenda frá Hæsta­rétt­i. 

Vil­hjálmur krafð­ist þess fyrir hönd skjól­stæð­ings síns að Arn­fríður viki sæti þegar málið var flutt fyrir Lands­rétti. Í þar­síð­ustu viku úrskurð­aði dóm­ur­inn, og þannig Arn­fríður sjálf, að hún væri hreint ekk­ert van­hæf. Vil­hjálmur kærði þá nið­ur­stöðu til Hæsta­réttar sem á eftir að úrskurða í mál­in­u. 

Lestu um gang mál­ins fyrir Lands­rétti hér.

Auglýsing

Í grein­ar­gerð Vil­hjálms segir meðal ann­ars að það sé lyk­il­at­riði að fag­leg hæfni þeirra sem sækja um dóm­ara­emb­ætti ráði því hverjir velj­ast til dóm­ara­starfa, en ekki stjórn­mála­skoð­anir og póli­tísk tengsl við­kom­andi umsækj­anda eða geð­þótti dóms­mála­ráð­herra. Að öðrum kosti sé vegið að sjálf­stæði dóms­stóla, trausti almenn­ings á dóm­stólum og rétti sak­aðra manna til þess að fá úrlausn um ákæru á hendur sér fyrir sjálf­stæðum og óhlut­drægum dóm­stóli sem skip­aður sé með lögum sam­kvæmt stjórn­ar­skrá og mann­rétt­inda­sátt­mála Evr­ópu. 

Brynjar gaf odd­vit­ann til Sig­ríðar - sem skip­aði kon­una hans dóm­ara

Þess ber að geta að Arn­fríður er eig­in­kona Brynjars Níels­sonar þing­manns Sjálf­stæð­is­flokks­ins og nefnd­ar­manns í stjórn­skip­un­ar- og eft­ir­lits­nefnd Alþing­is. Brynjar hefur þó sagt sig frá störfum nefnd­ar­innar þegar kemur að mál­efnum Lands­rétt­ar.

Í grein­ar­gerð­inni segir um Brynjar að hann sé flokks­bróðir dóms­mála­ráð­herra og hafi í aðdrag­anda síð­ustu Alþing­is­kosn­inga vikið úr fyrsta sæti á lista flokks­ins í Reykja­vík suður fyrir dóms­mála­ráð­herra. „Aðspurður um ástæður þess að hann gæfi eftir odd­vita­sæti í Reykja­vík sagði Brynjar meðal ann­ars að hann hafi talið rétt að kona leiddi list­ann og dóms­mála­ráð­herra væri svo öflug kona,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

„Nokkrum mán­uðum áður, í jan­úar 2017, þegar verið var að mynda nýja rík­is­stjórn og ráð­herra­val Sjálf­stæð­is­flokks­ins lá fyrir hafði Brynjar lýst því yfir að hann væri ekki sér­stak­lega sáttur við að vera ekki ráð­herra,“ segir Vil­hjálmur og bætir því við að við sama tæki­færi hafi Brynjar sagst vilja horfa til nið­ur­stöðu kosn­inga þegar komi að ráð­herra­emb­ættum og lýð­ræðið væri bara þannig að það hefði verið haldið próf­kjör og úr því hafi komið sú nið­ur­staða að það væru fimm karlar og ein kona og bætti við að hann vildi bara horfa til þess að menn virði nið­ur­stöðu kosn­inga.

Vil­hjálmur segir það vekja furðu, þegar þessi ummæli Brynjars eru höfð í huga, að hann hafi ákveðið að víkja úr odd­vita­sæti Sjálf­stæð­is­flokks­ins í Reykja­vík, sem hann hafði verið kos­inn til að skipa og gefa sætið eftir til dóms­mála­ráð­herra vegna þess að hann teldi rétt að kona skip­aði fyrsta sæti list­ans. „Með því varð ljóst að Brynjar yrði ekki ráð­herra kæmi til þess að Sjálf­stæð­is­flokk­ur­inn kæmi að myndun nýrrar rík­is­stjórnar sem síðar varð raun­in.“

Kúvend­ing á afstöðu

Vil­hjálmur veltir því upp hvað hafi gerst á þessum nokkrum mán­uð­um, frá jan­úar til sept­em­ber 2017, sem varð til þess að Brynjar kúventi afstöðu sinni að ein­göngu ætti að horfa til nið­ur­stöðu kosn­inga við nið­ur­röðun á fram­boðs­lista.

„Um það verður vita­skuld ekk­ert full­yrt en eitt af því sem sann­ar­lega átti sér stað á þessu tíma­bili var að 29. maí 2017 gerði dóms­mála­ráð­herra það að til­lögu sinni við Alþingi að Arn­fríð­ur, eig­in­kona Brynjars, yrði skipuð dóm­ari við Lands­rétt, ekki ein­ungis þvert á álit dóm­nefndar heldur einnig án þess að sér­stakt mat færi fram á hæfni Arn­fríðar til þess að gegna emb­ætt­in­u,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Vil­hjálmur segir enn, líkt og þegar málið var flutt fyrir Lands­rétti, að umbjóð­andi hans hljóti að spyrja sig að því hvers vegna dóms­mála­ráð­herra var svo mikið í mun að skipa Arn­fríði í emb­ætti dóm­ara við Lands­rétt, hvers vegna hæf­ustu umsækj­end­urnir sam­kvæmt ítar­legu og rök­studdu áliti dóm­nefndar voru ekki skip­aðir og hvers veg­ana dóms­mála­ráð­herra hafi kosið að brjóta lög til þess að Arn­fríður gæti orðið lands­rétt­ar­dóm­ari.

„Þessum spurn­ingum getur varn­ar­að­ili vita­skuld ekki svarað með vissu að svo vöxnu máli en sú stað­reynd að varn­ar­að­ili má með réttu leiða hug­ann að þeim gerir það að verkum að ásýnd dóms­ins, hlut­rænt séð, er ekki sú að hann sé sjálf­stæð­ur.“

Gert er ráð fyrir að Hæsti­réttur skili nið­ur­stöðu sinni í þess­ari viku, en það er skrif­lega flutt. Dóm­ar­arnir Markús Sig­ur­björs­son, Viðar Már Matth­í­as­son, Ólafur Börkur Þor­valds­son og Þor­geir Örlygs­son sitja í dómnum í mál­inu.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jair Bolsonaro, forseti Brasilíu.
Forseti Brasilíu greinist með COVID-19 en segist ekkert óttast
Jair Bolsonaro forseti Brasilíu greindi frá því í dag að hann hefði greinst með COVID-19, en hann hefur fundið fyrir slappleika frá því á sunnudag. Forsetinn hefur kallað veiruna aumt kvef, en 65.000 Brasilíumenn liggja í valnum eftir að hafa smitast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Mikið var um að vera á COVID-19 göngudeild Landspítala í mars og apríl.
Færri alvarlega veikir – en er veiran að mildast?
Nokkrar ástæður geta verið fyrir því að alvarlegum kórónuveirutilfellum hefur fækkað verulega. Í nýju svari á Vísindavefnum er farið yfir nokkra möguleika sem kunna að útskýra hvers vegna veiran virðist vera að veikjast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Víðir Reynisson, Þórólfur Guðnason og Alma Möller á upplýsingafundi dagsins.
Þórólfur þakkaði Íslenskri erfðagreiningu fyrir samstarfið
Sóttvarnalæknir segir að Íslensk erfðagreining hafi „nokkuð óvænt“ lýst því yfir í gær að hún muni hætta að skima á landamærum í næstu viku. Leitað verður annarra leiða til að halda landamæraskimun áfram.
Kjarninn 7. júlí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Skrifist á Sjálfstæðisflokkinn og „hamfarakapítalismann þeirra“
Þingmaður Pírata segir að sama hvert litið er hafi Sjálfstæðisflokkurinn undanfarna áratugi notað valdastöðu sína til að moka verkefnum yfir á einkageirann en að ábyrgðin sé samt áfram hjá ríkinu. Þar vísar hann meðal annars til ástandsins í skimunum.
Kjarninn 7. júlí 2020
Lárus Sigurður Lárusson er fyrsti stjórnarformaður nýs Menntasjóðs námsmanna.
Lilja skipar Lárus sem stjórnarformann Menntasjóðs námsmanna
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra hefur skipað Lárus Sigurð Lárusson lögmann sem stjórnarformann nýs Menntasjóðs námsmanna. Hann leiddi lista Framsóknar í Reykjavík norður til síðustu alþingiskosninga.
Kjarninn 7. júlí 2020
Kári Stefánsson, forstjóri ÍE.
Kári: Þú hreyfir þig ekki hægt í svona ástandi
Forstjóri Íslenskrar erfðagreiningar hefur boðið forsætisráðherra að koma til hans á fund í Vatnsmýrinni þar sem fyrirtækið er til húsa.
Kjarninn 7. júlí 2020
Jakob Már Ásmundsson, forstjóri Korta.
Fjártæknifyrirtækið Rapyd kaupir Korta
Fjártæknifyrirtækið Rapyd hyggst samþætta og útvíkka starfsemi Korta í posa- og veflausnum, ásamt því að „efla starfsemina á Íslandi með áframhaldandi vexti og ráðningu starfsfólks“.
Kjarninn 7. júlí 2020
Tara Margrét Vilhjálmsdóttir
Pólitíkin og eiginhagsmunirnir á bak við stríðið gegn offitu – I. hluti
Kjarninn 7. júlí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent