Frjósemi aldrei verið minni

Yfirleitt er miðað við að frjósemi þurfi að vera um 2,1 barn til að viðhalda mannfjöldanum til lengri tíma litið. Árið 2018 var frjósemi íslenskra kvenna 1,707 börn á ævi hverrar konu og hefur hún aldrei verið lægri frá því að mælingar hófust árið 1853.

Barn Mynd: Pixabay
Auglýsing

Frjó­semi kvenna á Íslandi árið 2018 var minni en nokkru sinni áður, en þá var frjó­semi íslenskra kvenna 1,707. Með­al­aldur frumbyrja hélt áfram að hækka og var 28,2 ár. Tæp­lega þriðj­ungur barna sem fædd­ist á Íslandi árið 2018 voru börn for­eldra í hjóna­bandi. Þetta kemur fram í frétt Hag­stof­unn­ar. 

Fleiri börn fædd­ust í fyrra en árið 2017 Árið 2018 fædd­ust 4.228 börn á Íslandi, sem er fjölgun frá árinu 2017 þegar 4.071 barn fædd­ist. Alls fædd­ust 2.242 drengir og 1.986 stúlk­ur, en það jafn­gildir 1.129 drengjum á móti hverjum 1.000 stúlk­um.

Helsti mæli­kvarði á frjó­semi er fjöldi lif­andi fæddra barna á ævi hverrar konu. Yfir­leitt er miðað við að frjó­semi þurfi að vera um 2,1 barn til að við­halda mann­fjöld­anum til lengri tíma lit­ið. Árið 2018 var frjó­semi íslenskra kvenna 1,707 börn á ævi hverrar konu og hefur hún aldrei verið lægri frá því að mæl­ingar hófust árið 1853. Árið 2017 var frjó­semi 1,710 en það er næst lægsta frjó­semi sem mælst hefur hér á landi.

Auglýsing

Fjósemi 1950 til 2018 Mynd: Hagstofa Íslands

Algeng­asti barn­eigna­ald­ur­inn er á milli 25 til 29 ára

Með­al­aldur mæðra hefur hækkað jafnt og þétt síð­ustu ára­tugi og eign­ast konur nú sitt fyrsta barn að jafn­aði síðar á ævinni en áður. Frá byrjun sjö­unda ára­tug­ar­ins og fram yfir 1980 var með­al­aldur frumbyrja undir 22 árum en eftir miðjan níunda ára­tug­inn hefur með­al­aldur farið hækk­andi og var 28,2 ár í fyrra. Algeng­asti barn­eigna­ald­ur­inn er á milli 25 til 29 ára. Á þessu ald­urs­bili fædd­ust 109 börn á hverjar 1.000 konur árið 2018. Fæð­ing­ar­tíðni mæðra undir tví­tugu var í fyrra 5,3 börn á hverjar 1.000 kon­ur. Það er afar lágt í sam­an­burði við tíma­bilið 1961-1965 þegar hún fór hæst, en þá fædd­ust 84 börn á hverjar 1.000 konur undir tví­tugu.

Í frétt Hag­stof­unnar kemur fram að tæp­lega þriðj­ungur barna á Íslandi hafi fæðst innan hjóna­bands árið 2018, eða 29,5 pró­sent. Frá 1961 til 2018 hefur hlut­fall þeirra barna sem fædd­ust innan hjóna­bands lækkað úr 74,3 pró­sent niður í 29,5 pró­sent. Hlut­fall þeirra barna sem fædd­ust innan sam­búðar hækk­aði úr 13,4 pró­sent í 56,4 pró­sent á sama tíma. Hlut­fall barna sem fæð­ast utan sam­búðar eða hjóna­bands er því nokkuð svipað og það var á árunum 1961 til 1965. Á þeim árum fædd­ust 12,4 pró­sent allra barna utan sam­búðar eða hjóna­bands en 14 pró­sent árið 2018.

Hvort barn fæð­ist innan eða utan hjóna­bands fer mikið eftir því hvar í systk­ina­röð­inni það er, sam­kvæmt Hag­stof­unni. Árið 2018 fædd­ist tæp­lega fimmt­ungur frum­burða, eða 17,5 pró­sent, innan hjóna­bands og 62,8 pró­sent frum­burða móður áttu for­eldra í sam­búð. Eftir því sem aftar dregur í fæð­ing­ar­röð­inni fjölgar börnum sem fæð­ast innan hjóna­bands en börnum sem eiga for­eldra í sam­búð fækkar að sama skapi. For­eldrar ann­ars barns móður voru í 32,7 pró­sent til­vika í hjóna­bandi árið 2018 og 58,1 pró­sent í sam­búð, en við fæð­ingu þriðja barns eru hlut­föllin orðin nokkuð jöfn en þá eru 47,3 pró­sent for­eldra í hjóna­bandi og 44,2 pró­sent í sam­búð.

Flest börn mæðra sem ekki voru í hjóna­bandi eða sam­búð voru fyrsta barn, 19,7 pró­sent frum­burða móður áttu for­eldra sem voru ekki í sam­búð, sam­an­borið við 9,2 pró­sent for­eldra ann­ars barns, 8,5 pró­sent þriðja barns og 15,1 pró­sent fjórða eða seinni barna.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðjón Sigurbjartsson
Landbúnaður og lopapeysur
Kjarninn 2. apríl 2020
Alma Möller, landlæknir.
Alma: Það verður að leysa þessa deilu
Landlæknir lýsir yfir áhyggjum sínum af stöðu kjarasamninga hjúkrunarfræðinga og biðlar til samninganefnda ríkisins og Félags íslenskra hjúkrunarfræðinga að setjast að samningaborðinu.
Kjarninn 2. apríl 2020
Víðir Reynisson yfirlögregluþjónn
„Ef þið eruð pirruð þarna úti, ekki láta það bitna á starfsfólki verslana“
Fjölmargar ábendingar hafa borist yfirlögregluþjóni þess efnis að viðskiptavinir verslana komi illa fram við starfsfólkið.
Kjarninn 2. apríl 2020
Stefán Ólafsson
Lækkun tryggingagjalds vegi á móti launahækkun
Kjarninn 2. apríl 2020
Donald Trump Bandaríkjaforseti.
Nærri tíu milljónir hafa sótt um atvinnuleysisbætur í Bandaríkjunum
Um 6,6 milljónir Bandaríkjamanna hafa sótt um atvinnuleysisbætur undanfarna viku, sem er gjörsamlega án fordæma. Í hruninu fyrir röskum áratug fór fjöldinn hæst í 665 þúsund bótaumsóknir á einni viku.
Kjarninn 2. apríl 2020
Níutíu og níu smit greind í gær
Staðfest smit af kórónuveirunni eru orðin rúmlega 1.300 talsins.
Kjarninn 2. apríl 2020
Tvö andlát vegna COVID-19
Fjórir hafa nú látist hér á landi vegna sjúkdómsins sem nýja kórónuveiran veldur.
Kjarninn 2. apríl 2020
Mannlausar götur eru fylgifiskur COVID-19.
COVID-19 hefur áhrif á hreyfingar jarðar
Athafnir manna skapa alla jafna titring í jarðskorpunni. Nú þegar verulega hefur dregið úr ferðalögum og starfsemi verksmiðja hefur dregið úr hreyfingum jarðar.
Kjarninn 2. apríl 2020
Meira úr sama flokkiInnlent