Frjósemi aldrei verið minni

Yfirleitt er miðað við að frjósemi þurfi að vera um 2,1 barn til að viðhalda mannfjöldanum til lengri tíma litið. Árið 2018 var frjósemi íslenskra kvenna 1,707 börn á ævi hverrar konu og hefur hún aldrei verið lægri frá því að mælingar hófust árið 1853.

Barn Mynd: Pixabay
Auglýsing

Frjó­semi kvenna á Íslandi árið 2018 var minni en nokkru sinni áður, en þá var frjó­semi íslenskra kvenna 1,707. Með­al­aldur frumbyrja hélt áfram að hækka og var 28,2 ár. Tæp­lega þriðj­ungur barna sem fædd­ist á Íslandi árið 2018 voru börn for­eldra í hjóna­bandi. Þetta kemur fram í frétt Hag­stof­unn­ar. 

Fleiri börn fædd­ust í fyrra en árið 2017 Árið 2018 fædd­ust 4.228 börn á Íslandi, sem er fjölgun frá árinu 2017 þegar 4.071 barn fædd­ist. Alls fædd­ust 2.242 drengir og 1.986 stúlk­ur, en það jafn­gildir 1.129 drengjum á móti hverjum 1.000 stúlk­um.

Helsti mæli­kvarði á frjó­semi er fjöldi lif­andi fæddra barna á ævi hverrar konu. Yfir­leitt er miðað við að frjó­semi þurfi að vera um 2,1 barn til að við­halda mann­fjöld­anum til lengri tíma lit­ið. Árið 2018 var frjó­semi íslenskra kvenna 1,707 börn á ævi hverrar konu og hefur hún aldrei verið lægri frá því að mæl­ingar hófust árið 1853. Árið 2017 var frjó­semi 1,710 en það er næst lægsta frjó­semi sem mælst hefur hér á landi.

Auglýsing

Fjósemi 1950 til 2018 Mynd: Hagstofa Íslands

Algeng­asti barn­eigna­ald­ur­inn er á milli 25 til 29 ára

Með­al­aldur mæðra hefur hækkað jafnt og þétt síð­ustu ára­tugi og eign­ast konur nú sitt fyrsta barn að jafn­aði síðar á ævinni en áður. Frá byrjun sjö­unda ára­tug­ar­ins og fram yfir 1980 var með­al­aldur frumbyrja undir 22 árum en eftir miðjan níunda ára­tug­inn hefur með­al­aldur farið hækk­andi og var 28,2 ár í fyrra. Algeng­asti barn­eigna­ald­ur­inn er á milli 25 til 29 ára. Á þessu ald­urs­bili fædd­ust 109 börn á hverjar 1.000 konur árið 2018. Fæð­ing­ar­tíðni mæðra undir tví­tugu var í fyrra 5,3 börn á hverjar 1.000 kon­ur. Það er afar lágt í sam­an­burði við tíma­bilið 1961-1965 þegar hún fór hæst, en þá fædd­ust 84 börn á hverjar 1.000 konur undir tví­tugu.

Í frétt Hag­stof­unnar kemur fram að tæp­lega þriðj­ungur barna á Íslandi hafi fæðst innan hjóna­bands árið 2018, eða 29,5 pró­sent. Frá 1961 til 2018 hefur hlut­fall þeirra barna sem fædd­ust innan hjóna­bands lækkað úr 74,3 pró­sent niður í 29,5 pró­sent. Hlut­fall þeirra barna sem fædd­ust innan sam­búðar hækk­aði úr 13,4 pró­sent í 56,4 pró­sent á sama tíma. Hlut­fall barna sem fæð­ast utan sam­búðar eða hjóna­bands er því nokkuð svipað og það var á árunum 1961 til 1965. Á þeim árum fædd­ust 12,4 pró­sent allra barna utan sam­búðar eða hjóna­bands en 14 pró­sent árið 2018.

Hvort barn fæð­ist innan eða utan hjóna­bands fer mikið eftir því hvar í systk­ina­röð­inni það er, sam­kvæmt Hag­stof­unni. Árið 2018 fædd­ist tæp­lega fimmt­ungur frum­burða, eða 17,5 pró­sent, innan hjóna­bands og 62,8 pró­sent frum­burða móður áttu for­eldra í sam­búð. Eftir því sem aftar dregur í fæð­ing­ar­röð­inni fjölgar börnum sem fæð­ast innan hjóna­bands en börnum sem eiga for­eldra í sam­búð fækkar að sama skapi. For­eldrar ann­ars barns móður voru í 32,7 pró­sent til­vika í hjóna­bandi árið 2018 og 58,1 pró­sent í sam­búð, en við fæð­ingu þriðja barns eru hlut­föllin orðin nokkuð jöfn en þá eru 47,3 pró­sent for­eldra í hjóna­bandi og 44,2 pró­sent í sam­búð.

Flest börn mæðra sem ekki voru í hjóna­bandi eða sam­búð voru fyrsta barn, 19,7 pró­sent frum­burða móður áttu for­eldra sem voru ekki í sam­búð, sam­an­borið við 9,2 pró­sent for­eldra ann­ars barns, 8,5 pró­sent þriðja barns og 15,1 pró­sent fjórða eða seinni barna.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sanna Magdalena Mörtudóttir, borgarfulltrúi Sósíalistaflokksins.
Borgarstjóri með um sexfalt hærri laun en fólkið á lægstu laununum
Borgarfulltrúi Sósíalistaflokksins veltir því fyrir sér hvernig maður, sem er með um tvær milljónir í laun á mánuði, hafi meiri áhyggjur af verkföllum en velferð starfsfólks sem heyri beint undir hann.
Kjarninn 28. janúar 2020
Milliliðir í ferðaþjónustu hafa sótt í sig veðrið
Velta ferðaskipuleggjenda og bókunarþjónustu hefur aukist verulega á síðustu árum. Fjöldi þeirra starfar á Íslandi og hefur hlutur þeirra í heildarneyslu erlendra ferðamanna sem koma hingað til lands nærri tvöfaldast á áratug.
Kjarninn 28. janúar 2020
Ásmundur keyrði fyrir rúmlega 320 þúsund krónur á mánuði
Ásmundur Friðriksson var, enn og aftur, sá þingmaður sem keyrði mest allra í fyrra. Alls kostaði akstur Ásmundar skattgreiðendur 3,8 milljónir króna, sem er 52 prósent meira en kostnaður þess sem keyrði næst mest.
Kjarninn 28. janúar 2020
Jóhannes Stefánsson.
Segir eina leið til að þakka Jóhannesi að gefa í baukinn hjá sjóðnum sem styður hann
Óskað eftir fjárhagslegum stuðningi almennings við uppljóstrara eins og Jóhannes Stefánsson. Hann hafi þegar orðið fyrir „heiftarlegum persónuárásum og níði“ og kostnaður við lögfræðikostnað hans sé þegar byrjaður að hrannast upp.
Kjarninn 27. janúar 2020
Fallinn risi mætir örlögum sínum
„Verst geymda leyndarmál Hollywood“ var afhjúpað haustið 2017 og hrinti af byltingu kenndri við metoo. Reynsla yfir hundrað kvenna er sú sama: Harvey Weinstein nýtti sér yfirburðastöðu sína til að áreita þær og beita ofbeldi. Réttarhöldin eru nú hafin.
Kjarninn 27. janúar 2020
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Hugmyndafræðin að baki auðsöfnuninni
Kjarninn 27. janúar 2020
Tilboð Eflingar kostar tæpa fjóra bragga á ári
Fram kom á kynningu Eflingar á kostnaðarmati vegna tilboðs stéttarfélagsins til Reykjavíkurborgar að kostnaðarauki vegna hækkun launa næmi tæpum fjórum bröggum árið 2023.
Kjarninn 27. janúar 2020
Lýsa yfir óvissustigi á Íslandi vegna kórónaveirunnar
Ríkislögreglustjóri hefur lýst yfir óvissustigi almannavarna í samráði við sóttvarnalækni og embætti landlæknis vegna kórónaveiru.
Kjarninn 27. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent