Telur að framhaldsskólum sé mismunað

Már Vilhjálmsson, rektor Menntaskólans við Sund, segir að skólum sé mismunað með þeim reiknilíkönum sem menntamálaráðuneytið notar og að engin tilraun sé gerð til þess að meta „raunkostnað” við að halda úti lögbundinni starfsemi.

Menntaskólinn við Sund
Menntaskólinn við Sund
Auglýsing

Már Vil­hjálms­son, rektor Mennta­skól­ans við Sund, telur að útfærslan á nýja reikni­lík­ani mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­is­ins sé alls ekki hag­stæð skólum eins og MS. „Þetta er ekki vegna þess að MS er með annað kerfi en hinir skól­arnir heldur vegna þess að MS er bók­náms­skóli þar sem nem­endur eru almennt að standa sig vel,“ segir hann í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans.

Í frétt ráðu­neyt­is­ins frá því í lok mars síð­ast­lið­ins kemur fram að inn­leið­ing á nýju reikni­lík­ani fram­halds­skól­anna standi nú yfir en því sé ætlað að dreifa fjár­magni til fram­halds­skóla á sann­gjarnan hátt og auð­velda skólum að styðja við ákveðna nem­enda­hópa, svo sem nem­endur í brott­hvarfs­hættu. Áhrifa end­ur­skoð­unar reikni­lík­ans­ins sé þegar farið að gæta í skipt­ingu fjár­magns milli skól­anna.

Már Vilhjálmsson Mynd: Bára Huld Beck

Már segir jafn­framt að nem­endur í skólum eins og MS ljúki fleiri náms­ein­ingum á ári en í bekkj­ar­kerf­inu og þá ljúki nem­end­ur fleiri ein­ingum á ári en áður var eftir að tekið var upp þriggja ára nám til stúd­ents­próf. „Reikni­líkanið gerir ráð fyrir að „full greiðsla“ fyrir nem­anda komi til skól­anna fyrir alla nem­endur sem ljúka 45 til 60 ein­ingum á ári. Þetta þýðir að ef „með­al­nem­and­inn í ákveðnum skóla skilar 45 ein­ingum á ári fær skól­inn óskert fram­lag og sama fram­lag og sam­bæri­legur skóli sem skilar 60 ein­ingum á ári.“ Í MS og nokkrum öðrum bók­náms­skólum er með­al­nem­and­inn hins vegar að skila að með­al­tali all­nokkuð umfram þessar 60 ein­ingar og fyrir þær umframein­ingar er ekk­ert greitt. Þar sem hverri ein­ingu fylgir kennsla fylgir þessu kostn­aður því nem­endur eiga rétt á kennslu. Við og aðrir skólar sem erum í þess­ari stöðu förum því illa út úr þessu í sam­an­burði við aðra,“ segir Már.

Auglýsing

Reikni­líkanið mein­gallað

Már telur að hið nýja reikni­líkan sé í sjálfu sér hvorki betra eða verra en hið gamla því báðar útgáf­urnar séu mein­gall­að­ar. Skólum sé mis­munað og engin til­raun gerð til þess að meta „raun­kostn­að“ við að halda úti lög­bund­inni starf­sem­i. 

„Bók­náms­skól­arnir gjalda þess að eng­inn sem kemur að gerð þessa lík­ans virð­ist átta sig á því að ein mesta breyt­ing sem hefur orðið á fram­hald­s­kóla­stig­inu er í bók­nám­inu en ekki í iðn- og verk­nám­inu. Reikni­líkanið sýnir greini­lega að ráða­menn virð­ast halda að hlut­irnir gangi að sjálfum sér og þetta redd­ist bara,“ segir hann. 

Nem­endum á fram­halds­skóla­stigi hefur fækkað

Fram­lög til fram­halds­skóla hér á landi nema um 35 millj­örðum krónum á ári. Fram­lög til fram­halds­skóla hafa hækkað umtals­vert und­an­farin ár en sú hækkun mun halda sér sam­kvæmt fjár­mála­á­ætlun fyrir árin 2020 til 2024, sam­kvæmt mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­in­u. 

Nem­endum á fram­halds­skóla­stigi hefur fækkað að und­an­förnu en þeir eru nú um 22.000 í 30 skólum víðs­vegar um land­ið. Í frétt mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyt­is­ins kemur fram að auknir fjár­munir sem runnið hafa til skól­anna að und­an­förnu geri þeim kleift að efla sitt skóla­starf enn frekar, meðal ann­ars með því að bæta náms­fram­boð, styrkja stoð­þjón­ustu og end­ur­nýja búnað og kennslu­tæki.

Breyt­ingar á vinnu­mark­aði fyr­ir­sjá­an­legar

Meðal áherslu­verk­efna á fram­halds­skóla­stigi er að efla starfs- og tækni­nám, tryggja gæði náms og kennslu og að fjölga útskrif­uðum nem­end­um.

„Lögð hefur verið sér­stök áhersla á að fleiri velji starfs- og tækni­nám og hefur mennta- og menn­ing­ar­mála­ráðu­neyti stutt við verk­efni sem ætlað er að vekja athygli og áhuga grunn- og fram­halds­skóla­nema á slíku námi á fram­halds­skóla- og háskóla­stigi. Fjár­magni hefur jafn­framt verið veitt til starfs­náms­skóla með það fyrir augum að draga úr kostn­aði nem­enda í starfs­námi með lækkun efn­is­gjalda.

Fyr­ir­sjá­an­legt er að með til­komu fjórðu iðn­bylt­ing­ar­innar verði veru­legar breyt­ingar á vinnu­mark­aði sem gera kröfur um þróun starfs­náms og öfl­ugra sam­starf stjórn­sýslu, skóla og atvinnu­lífs. Huga þarf að starfs­námi en erfitt getur reynst að halda uppi kennslu vegna nem­enda­fæð­ar. Tæki­færi til umbóta tengj­ast meðal ann­ars auk­inni sam­vinnu innan fram­halds­skóla, fram­boði á fjar- og dreif­námi og sam­starfi við grunn­skóla og for­eldra,“ segir í frétt ráðu­neyt­is­ins.

Til skoð­unar úrbætur í hús­næð­is­málum MR, FS og FB

Enn fremur kemur fram hjá ráðu­neyt­inu að liður í að standa vörð um gæði náms og kennslu í fram­halds­skólum sé að skil­greina betur lyk­il­tölur og birta töl­fræði sem lýsir fram­halds­skóla­kerf­inu. Þar verði sjónum meðal ann­ars beint að aðgengi að námi í öllum lands­hlut­um. Með auk­inni og betri töl­fræði og gagn­særri fjár­veit­ingum sé stefnt að auk­inni skil­virkni í nýt­ingu fjár og auknum gæðum í námi og þjón­ustu. „Á síð­ustu árum hefur fram­lag til fram­halds­skóla­stigs­ins hækkað umtals­vert þrátt fyrir fækkun nem­enda. Hækk­unin gerir fram­halds­skólum kleift að bæta gæði kennslu og náms­fram­boð. Einnig eru til skoð­unar úrbætur í hús­næð­is­málum Mennta­skól­ans í Reykja­vík, Fjöl­brauta­skóla Suð­ur­nesja og Fjöl­brauta­skól­ans í Breið­holt­i.“

Jafn­framt er bent á að mik­il­vægur þáttur í að efla menntun í land­inu og hækka mennt­un­ar­stig þjóð­ar­innar sé að stuðla að því að fleiri nem­endur útskrif­ist úr fram­halds­skól­um. Nið­ur­stöður úttekta sýni að ástæður brott­hvarfs geti – auk ónógs und­ir­bún­ings úr grunn­skóla – verið lítil náms­leg eða félags­leg skuld­bind­ing, van­trú á eigin getu, and­leg van­líðan eða lít­ill stuðn­ingur og hvatn­ing for­eldra. Þá beri sér­stak­lega að huga að nem­endum sem ekki hafa íslensku að móð­ur­máli en fram­lag til íslensku­kennslu slíkra nem­enda hefur nú verið þre­fald­að. Til að koma til móts við þá ein­stak­linga sem horfið hafa frá námi hafi verið tekin af öll tví­mæli um rétt nem­enda 25 ára og eldri til náms á fram­halds­skóla­stigi. Þá hafi ráðu­neytið unnið með dóms­mála­ráðu­neyt­inu og Fang­els­is­mála­stofnun að stefnu­mótun um nám fanga.

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Meryl Streep er ein af aðalleikurum myndarinnar.
Mossack Fonseca kærir Netflix
Mossack Fonseca, lögmannsstofan alræmda, hefur kært Netflix vegna kvikmyndar streymisveitunnar um Panamaskjölin.
Kjarninn 17. október 2019
Fimmtungur Íslendinga býr við leka- og rakavandamál
Hlutfall þeirra sem telja sig búa við leka- og/eða rakavandamál hér á landi er þrefalt hærra hér en í Noregi.
Kjarninn 17. október 2019
Boris Johnson, forsætisráðherra Breta.
Nýr Brexit-samningur samþykktur
Boris Johnson, forsætisráðherra Bretlands, og Jean-Clau­de Juncker, for­seti fram­kvæmda­stjórn­ar Evrópusambandsins, tilkynntu í morgun að nýr útgöngusamningur milli Bretlands og Evrópusambandsins væri í höfn.
Kjarninn 17. október 2019
Þórður Snær Júlíusson
Ríkið sem vildi ekki sjá peningaþvættið heima hjá sér
Kjarninn 17. október 2019
Leikhúsið
Leikhúsið
Leikhúsið - Sex í sveit
Kjarninn 17. október 2019
Lögmenn bera mun meira traust til dómstóla
Lögmenn og ákærendur bera mun meira traust til dómstóla heldur en almenningur. Yfir 80 prósent lögmanna og ákærenda voru sammála því að dómarar og starfsmenn dómstóla ynnu störf sín af heilindum, virðingu og heiðarleika.
Kjarninn 17. október 2019
Heiða Sigurjónsdóttir
Alþjóðadagur málþroskaröskunar 18. október 2019
Leslistinn 17. október 2019
Segir Bandaríkin og Bretland vilja Ísland á lista yfir ósamvinnuþýð ríki
Það mun skýrast í lok viku hvort Íslandi muni takast að forðast það að lenda á lista með ríkjum með vafasamt stjórnarfar vegna lélegra varna landsins gegn peningaþvætti. Nánast ekkert var í lagi hérlendis í þeim vörnum áratugum saman.
Kjarninn 17. október 2019
Meira úr sama flokkiInnlent