Loftslagsmálin muni yfirgnæfa öll önnur mál næstu áratugi

Fyrrverandi ritstjóri Morgunblaðsins fjallar um loftslagsmál í pistli í Morgunblaðinu en þar segir hann að mannfólkið verði að draga úr neyslu sinni í víðtækum skilningi þess orðs. Það sé stöðugt vaxandi neysla sem sé undirrót vandans.

Styrmir Gunnarsson
Styrmir Gunnarsson
Auglýsing

Það fer ekki á milli mála, hvort sem við lítum til umræðna út í heimi um lofts­lags­mál eða hér heima, að sá mála­flokkur mun yfir­gnæfa öll önnur mál í þjóð­fé­lags­um­ræð­um, ekki bara næstu ár heldur næstu ára­tugi.

Þetta skrifar Styrmir Gunn­ars­son, fyrr­ver­andi rit­stjóri Morg­un­blaðs­ins, í pistli sem ber tit­il­inn „Lofts­lags­málin verða stóru mál næstu ára og ára­tuga“ í sínu gamla blaði í dag.

Hann telur það smátt að smátt vera að skýr­ast um hvað lofts­lags­um­ræður muni snú­ast. „Kjarni þess boð­skap­ar, sem heyr­ist úr öllum áttum er, að mann­fólkið verði að draga úr neyzlu sinni í víð­tækum skiln­ingi þess orðs. Það sé stöðugt vax­andi neyzla, sem sé und­ir­rót vand­ans og þar á meðal ástæðan fyrir því að jökl­arnir á Íslandi eru ýmist að minnka eða hverfa.“

Auglýsing

Meiri bylt­ing á lífs­háttum en við gerum okkur grein fyrir

Styrmir spyr sig enn fremur hvað felist í því að minnka neyslu. „Það er aug­ljóst að í því felst að við munum vega að því, sem í raun er und­ir­staða hag­kerfa sam­tím­ans, hvort sem þau eru byggð upp á einka­fram­taki og einka­eign eða kap­ít­al­ismi undir alræð­is­stjórnum eins og í Kína og Rúss­landi. Og hvaða áhrif mun það hafa á dag­legt líf okkar og þau sam­fé­lög, sem hafa verið byggð upp, þegar neyzlan á öllum sviðum dregst stór­lega sam­an?“ spyr hann.

Hann segir að senni­lega felist í því meiri bylt­ing á sam­fé­lögum og lífs­háttum en við höfum ímynd­un­ar­afl til að átta okkur á. En þess breyt­ing verði, þótt eldri kyn­slóðir muni ekki upp­lifa hana nema rétt á byrj­un­ar­stigi og muni sú breyt­ing hafa ýmis­legt fleira í för með sér.

Munu græn­ingj­arnir taka við?

En hverjir munu leiða þá breyt­ingu á hinum póli­tíska vett­vangi? Styrmir bendir á að „græn­ingj­arn­ir“ hafi verið að styrkja stöðu sína veru­lega í sumum Evr­ópu­löndum og hér á Íslandi heyr­ist jafn­vel raddir um að til geti orðið ný póli­tísk hreyf­ing græn­ingja vegna þess að VG sé líka að sumra mati á góðri leið með að missa tengslin við þann upp­runa sinn ekki síður en tengslin við bar­áttu alþýð­unnar á síð­ustu öld fyrir bættum kjör­um.

Svo geti verið að hinir hefð­bundnu flokk­ar, sem sinnt hafa umhverf­is­málum minna en efni hafa staðið til, vakni upp við vondan draum og lagi sig að breyttum aðstæð­um.

Fram­tíðin í höndum Gretu Thun­berg okkar tíma

En hann telur þetta ekki ein­ungis snú­ast um flokkapóli­tík. „Lofts­lags­málin munu verða okkur hér á þess­ari eyju hvatn­ing til að verða sjálfum okkur nóg í rík­ara mæli en fram að þessu vegna þess að einn þáttur í að bregð­ast við lofts­lags­breyt­ingum er ein­fald­lega að það verður betri kostur að fram­leiða marg­vís­legan varn­ing og neyzlu­vörur hér heima fyrir en flytja þær til Íslands með þeim kostn­aði, sem því fylgir m.a. vegna lofts­lags­breyt­inga af þeim sök­um,“ skrifar Styrm­ir.

Hann segir lofts­lags­breyt­ingar vera veru­leika, „sem við komumst ekki hjá að horfast í augu við“. Þeir sem á síð­ustu ára­tugum hafi reynt að gera lítið úr þeim vanda­mál­um, muni enda sem hjáróma radd­ir.

Styrmir telur jafn­framt að þær stjórn­mála­hreyf­ing­ar, sem taka ekki eftir því sem er að ger­ast í heim­inum og bregð­ast þess vegna ekki við, muni hverfa af sjón­ar­svið­inu. Fram­tíðin verði í höndum Gretu Thun­berg okkar tíma.

Samvinna er möguleg - Kjarasamningar sköpuðu farveg fyrir traust
Nefndarmaður í peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands segir að nú sé tilefni til þess að bregðast við breyttri stöðu, með viðspyrnu sem er eins og teiknuð upp úr kennslubók.
Kjarninn 26. maí 2019
Karolina Fund: Breiðdalsbiti – Matvælaþróun úr afurðum svæðisins
Guðný Harðardóttir er sauðfjárbóndi í húð og hár sem vill koma afurðum sínum og öðrum afurðum úr Breiðdalnum á þann stall sem þær eiga heima á.
Kjarninn 26. maí 2019
Búin að finna kjallara undir botninum á siðferði í íslenskri pólitík
Þingflokksformaður Pírata segir að munurinn á ofteknum akstursgreiðslumálum þingmanna í Noregi og á Ísland sé að þar sem málið rannsakað og pólitísk ábyrgð tekin. Hér sé málið ekki rannsakað og pólitísk ábyrgð sé engin.
Kjarninn 26. maí 2019
Bára Huld Beck
Í frelsi felst ábyrgð – og í orðum einnig
Kjarninn 26. maí 2019
Segir að Björk hafi skorið upp herör á óupplýstan hátt gegn Magma
Rekstrarhagnaður HS Orku jókst um tæpan milljarð króna í fyrra. Ross Beaty mun líkast til yfirgefa félagið fljótlega og í síðasta ávarpi hans í ársskýrslu fer hann yfir hæðir og lægðir.
Kjarninn 26. maí 2019
Lars Løkke Rasmussen forsætisráðherra Danmerkur og Mette Frederiksen leiðtogi jafnaðarmanna.
Óvissa í dönskum stjórnmálum
Þingkosningar verða í Danmörku eftir tíu daga, skoðanakannanir benda til stjórnarskipta. Málefni innflytjenda og flóttafólks hafa mjög sett svip sinn á kosningabaráttuna, kosningar til Evrópuþings fá litla athygli.
Kjarninn 26. maí 2019
Vonast eftir frjálslyndri ríkisstjórn eftir næstu kosningar
Þórhildur Sunna Ævarsdóttir segir að núverandi ríkisstjórn sé síðasta vígi gamla flokkakerfisins. Skýrustu víglínurnar á Alþingi í dag séu á milli frjálslyndis og íhaldssemi.
Kjarninn 25. maí 2019
Metani breytt í koltvíoxíð
Hvatinn fjallar um líkan af nokkurs konar metanbindandi loftræstingu sem vísindahópur við Stanford University hefur gert til þess að koma í veg fyrir að metan fari beint út í andrúmsloftið.
Kjarninn 25. maí 2019
Meira úr sama flokkiInnlent