Einhverjar umfangsmestu húsnæðisframkvæmdir Íslandssögunnar

Aldrei áður hafa jafnmargir sótt um að fá að byggja eða kaupa íbúðir með stofnframlagi ríkisins en í ár. Áætlað er að heildarfjárfesting í öruggu leiguhúsnæði fyrir almenning muni nema á bilinu 60 til 75 milljörðum á tímabilinu 2016 til 2024.

7DM_3285_raw_170627.jpg húsnæði fólk hús fasteign hús reykjavík
Auglýsing

Aldrei hafa fleiri umsóknir borist Íbúða­lána­sjóði um stofn­fram­lög rík­is­ins til kaupa og bygg­ingar almennra íbúða en í ár. Alls bár­ust 44 umsóknar um þá rúm­lega þrjá millj­arða sem úthlutað verður á árinu 2019. Mark­mið stofn­fram­lag­anna er að bæta hús­næð­is­ör­yggi efna­minni fjöl­skyldna og ein­stak­linga með því að auka aðgengi að öruggu og við­eig­andi íbúð­ar­hús­næði til leig­u. ­Í­búða­lána­sjóður áætlar að heild­ar­fjár­fest­ing í öruggu leigu­hús­næði fyrir almenn­ing muni nema á bil­inu 60 til 75 millj­örðum á árunum 2016 til 2024.

Leigu­í­búðir fyrir almenn­ing með stofn­fram­lögum

Árið 2016 var haf­ist handa við að inn­leiða stofn­fram­lög sem nýtt form af opin­berum hús­næð­is­stuðn­ingi með það fyrir augum að slá á þann mikla hús­næð­is­vanda sem lág- og lægri milli­tekju­hópar hafa mátt stríða við síð­ustu ár. ­Stofn­fram­lög er hús­næði­lausn sem byggir á d­anskri fyr­ir­mynd og felur í sér að félaga­sam­tök, sveit­ar­fé­lög og aðrir aðilar sem upp­fylla ákveðin skil­yrði geta fengið eig­in­fjár­fram­lag frá ríki og sveit­ar­fé­lögum til að byggja og reka leigu­hús­næði þar sem íbúar öðl­ast rétt til öruggrar lang­tíma­leig­u. 

Til að eiga rétt á slíkri íbúð mega tekjur og eignir fólks ekki vera yfir ákveðnum mörk­um. Til­gang­ur­inn með því að setja þessi skil­yrði er að tryggja að sá hluti almenn­ings sem mest hefur liðið fyrir háa húsa­leigu gangi fyrir í þessu kerfi. Mark­miðið er að fólk sem fær úthlutað öruggri leigu­í­búð þurfi ekki að verja meira en 25 pró­sent af tekjum sínum í leigu­greiðsl­ur.Mynd Íbúðalánasjóður

Frá árinu 2016 hefur Íbúða­lána­sjóður úthlut­að 8,5 millj­örð­u­m króna í stofn­fram­lög til bygg­ingar og kaupa á 1.592 ör­uggum leigu­í­búðum sem fólk í lág- og lægri milli­tekju­hópum á rétt á að leigja.  Á síð­ustu þremur árum hefur hlut­falls­leg skipt­ing stofn­fram­laga á milli nýbygg­inga og keyptra íbúða, verið 82 pró­sent nýbygg­inga og 18 pró­sent kaup.

Sótt um sex millj­arða króna 

Umsóknum til stofn­fram­laga hafa auk­ist með hverju ári síð­ustu þrjú ár en í ár var met­að­sókn. Alls bár­ust alls 44 umsóknar um þá rúm­lega þrjár millj­ónir sem út­hlut­að­ir verða í ár. Sveit­ar­fé­lög á hverjum stað leggja einnig fram stofn­fram­lag í formi beins fjár­fram­lags, lóða eða nið­ur­fell­ingu opin­berra gjalda.

Sótt var um stofn­fram­lag vegna 915 íbúða, þarf af til bygg­ingar á 619 íbúðum og kaupum á 296 íbúðum sem stað­settar yrðu vítt og breitt um landið eða alls í 22 sveit­ar­fé­lög­um. Heild­­ar­fjár­­hæð ­stofn­fram­laga ­rík­is­ins ­sem sótt er um er rúmir 6 millj­­arða króna en heild­ar­fjár­hæð umsókna um stofn­fram­lag sveit­ar­fé­laga er tæpir fjórir millj­arðar króna. ­Í­búð­irnar eru ætl­aðar tekju- og eigna­minni leigj­end­um, þar með talið náms­mönn­um, öldruð­um, fötl­uðu fólki og skjól­stæð­ingum félags­þjón­ustu sveit­ar­fé­laga. Heild­ar­fram­kvæmd­ar­kostn­aður verk­efn­anna er áætl­aður um 29,8 millj­arðar króna. 

Auglýsing

Fjár­magn sem veitt er til stofn­styrkja er ákveðið í fjár­lögum á hverju ári og ef ekki er unnt að sam­þykkja allar umsóknir metur Íbúða­lána­sjóður á hvaða svæði er brýn­ust þörf fyrir leigu­hús­næði fyrir leigj­endur undir tekju- og ­eign­ar­mörk­um. 

Ólafur Þór Þor­láks­son, fram­kvæmda­stjóri hús­næð­is­sviðs Íbúða­lána­sjóðs, segir í svari við fyr­ir­spurn Kjarn­ans að unnið sé að því að fara yfir umsókn­irnar og að næsta úthlutun sjóðs­ins muni fara fram í sum­ar. Hann segir jafn­framt að á næstu þremur árum er áætlað að út­hluta sam­bæri­legum fjár­hæðum innan kerf­is­ins, eða rúm­lega 3 millj­örðum króna árlega og 1,5 millj­arði árlega tvö ár eftir það. 

Ríkið getur auk þess veitt 6 pró­sent við­bót­ar­fram­lag 

Stofn­fram­lag rík­is­ins getur numið 18 pró­sent af stofn­verði íbúðar og getur verið í formi beins fram­lags eða vaxta­nið­ur­greiðslu. Fram­lag rík­is­ins er ígildi eigin fjár en fram­lag sveit­ar­fé­laga getur falist í beinu fram­lagi, úthlutun lóðar eða lækkun eða nið­ur­fell­ingu á gjöldum sem umsækj­anda ber að greiða til sveit­ar­fé­lags­ins vegna íbúð­anna. 

Mynd: Íbúðalánasjóður

Ríkið getur auk þess veitt 6 pró­sent við­bót­ar­fram­lag og sveit­ar­fé­lag 4 pró­sent við­bót­ar­fram­lag til svæða þar sem skortur er á leigu­hús­næði og bygg­ing íbúða hefur verið í lág­marki á svæð­inu eða sér­stök vand­kvæði hafa verið í fjár­mögnun á almennum mark­að­i. 

Einnig getur ríkið veitt 4 pró­sent við­bót­ar­fram­lag vegna íbúð­ar­hús­næðis á vegum sveit­ar­fé­laga og vegna ­í­búð­ar­hús­næð­is ­sem ætlað er náms­mönnum og öryrkj­um.

Heild­ar­fjár­fest­ingin nemur allt að 75 millj­örðum á tíma­bil­inu

Ólafur segir að það megi áætla að heild­ar­fjár­fest­ing í öruggu leigu­hús­næði fyrir almenn­ing muni nema á bil­in­u 60 til 75 millj­örðum króna á árunum 2016 til 2024. Í þeirri tölu er með­talið fram­lag bygg­ing­ar­að­il­anna sjálfra sem byggja munu rúm­lega þrjú þús­und íbúðir á tíma­bil­in­u. 

Hann segir að af heild­ar­fjár­fest­ingu munu stofn­fram­lög rík­is­ins nema á bil­inu 22 til 23 millj­örðum króna en að enda­leg tala muni þó ráð­ast af ­sam­setn­ing­u verk­efna og þró­un ­bygg­ing­ar­kostn­að­ur. „End­an­leg tala ræðst af sam­setn­ingu verk­efna og þróun bygg­ing­ar­kostn­að­ar­ en óhætt er að full­yrða að um sé að ræða­ein­hverjar um­fangs­mestu hús­næð­is­fram­kvæmdir í Íslands­sög­unn­i,“ segir Ólaf­ur. 

Íslendingar eyddu minna erlendis
Í júlí var mesti samdráttur í kortaveltu Íslendinga erlendis síðan í október 2009, alls dróst veltan saman um 5,3 prósent. Færri brottfarir Íslendinga í kjölfar falls WOW air skýra að hluta til samdráttinn.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Stefán Ólafsson
Verðbólguskot gengur yfir
Kjarninn 22. ágúst 2019
Pólverjar rjúfa 20 þúsund íbúa múrinn á Íslandi
Pólskum ríkisborgurum fjölgaði hér á landi um 5 prósent á átta mánuðum.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hörður Arnarson
Hið rétta um raforkuverð til stórnotenda
Kjarninn 22. ágúst 2019
Sigmundur Davíð Gunnlaugsson, formaður Miðflokksins.
Leggur til að Bretland gerist tímabundið aðili að EES-samningnum
Formaður Miðflokksins og fyrrverandi forsætisráðherra telur að Bretar muni blómstra eftir útgöngu úr Evrópusambandinu.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Vilja koma í veg fyrir að almannaheillafélög verði misnotuð
Nýr fræðslubæklingur hefur verið gefinn út sem beinist að því að fræða almannaheillafélög um góða stjórnarhætti til að koma í veg fyrir að starfsemi þeirra sé misnotuð.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Raunlækkun á fasteignaverði síðustu 12 mánuði
Tólf mánaða hækkun vísitölu íbúðaverðs á höfuðborgarsvæðinu náði rúmlega átta ára lágmarki í júlí þegar hún mældist einungis 2,93 prósent. Á sama tíma mældist tólf mánaða verðbólga 3,1 prósent.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Hreiðar Már Sigurðsson við meðferð CLN-málsins í héraði í sumar. Þar voru allir sakborningar sýknaðir.
CLN-málinu áfrýjað til Landsréttar
Hinu svokallaða CLN-máli gegn æðstu stjórnendum Kaupþings hefur verið áfrýjað til Landsréttar. Málið hefur flækst fram og til baka í dómskerfinu árum saman og búið er að greiða til baka hluta þeirra fjármuna sem taldir voru tapaðir.
Kjarninn 22. ágúst 2019
Meira úr sama flokkiInnlent