Misvísandi tölur um nauðungarsölur

Níu þingmenn hafa beðið dómsmálaráðherra um skýrslu sem varpar ljósi á framkvæmd sýslumannsembættanna á lögum um aðför og nauðungarsölu frá efnahagshruninu 2008 í kjölfar fjölda ábendinga um mögulega misbresti í þeirri framkvæmd

Jón Þór Ólafsson, þingmaður Pírata, var einn þeirra þingmanna sem óskuðu eftir skýrslunni.
Jón Þór Ólafsson, þingmaður Pírata, var einn þeirra þingmanna sem óskuðu eftir skýrslunni.
Auglýsing

Níu þing­menn hafa óskað eftir skýrslu frá dóms­mála­ráð­herra um fram­kvæmd emb­ætta sýslu­manna á lögum um aðför og lögum um nauð­ung­ar­sölu frá efna­hags­hrun­inu árið 2008. Beiðni um skýrsl­una kemur í kjöl­far þeirra fjöl­mörgu ábend­inga sem komið hafa fram á und­an­förnum árum um mögu­lega mis­bresti í þeirri fram­kvæmd. 

Þing­menn­irnir telja jafn­framt að með því að varpa ljósi á hvort ­vanda­mál sé til staðar við fram­kvæmd­ina og ef svo er að hefja vinnu við að leysa þau þá geti það verið liður í end­ur­reisn trausts á stjórn­völdum og fjár­mála­kerf­in­u. 

Varða mjög umfangs­mikla og mik­il­væga hags­muni fólks

Í grein­ar­gerð­inni segir að í hlut­verki sýslu­manna felist mikil ábyrgð enda fara þeir með mikið vald sem snýr að hinum almenna borg­ara. ­Meðal verk­efna ­sýslu­manna er að ann­ast fram­kvæmd ­fulln­ustu­gerð­ar­ ­sam­kvæmt lögum um aðför og lögum nauð­ung­ar­sölu. Í grein­ar­gerð­inni segir að þessi lög varði mjög umfangs­mikla og mik­il­væga hags­muni fólks, enda er þeim einna helst beitt þegar farið er fram á upp­boð íbúð­ar­hús­næðis ein­stak­linga og fjöl­skyldna vegna van­skila veð­skulda. 

Auglýsing

„Ljóst er að frá íslenska efna­hags­hrun­inu 2008 hefur þessum úrræðum lag­anna verið beitt gegn fjölda Íslend­inga og hafa margir þurft að þola það að fram­kvæmd sé nauð­ung­ar­sala á íbúð­ar­hús­næði þeirra. Í kjöl­far efna­hags­hruns­ins hefur traust almenn­ings á stjórn­völdum og fjár­mála­kerf­inu dalað og má með nokk­urri vissu álykta að ein helsta ástæðan fyrir því sé fram­ganga lána­stofn­ana og stjórn­valda, þ.m.t. sýslu­manns­emb­ætta, í garð almenn­ings,“ segir í grein­ar­gerð­inn­i. 

Því telja þing­menn­irnir að það sé nauð­syn­legt skref í end­ur­reisn trausts á stjórn­völdum og fjár­mála­kerf­inu að varpa ljósi á raun­veru­lega fram­kvæmd ­fulln­ustu­gerð­ar, og hvort og hún hafi verið í fullu sam­ræmi við ­gild­and­i lög og regl­ur. 

Nauð­syn­legt skref í end­ur­reisn traust á stjórn­völdum

Dóms­mála­ráð­herra hefur tíu vikur til að vinna að skýrsl­unni en í beiðn­inni er meðal ann­ar­s óskað eftir því að fjallað verði um verk­lag við frum­at­hugun beiðni um fjár­nám og nauð­ung­ar­sölu og verk­lag við með­ferð beiðn­inn­ar. Auk þess er óskað eftir því að fjallað verði um hverj­ir ­mögu­leik­ar ­gerð­ar­þola eru þegar þeir leita rétt síns áður en með­ferð hefst. Til við­bótar er óskað eftir því að fjallað sé um hver séu úrræði gerð­ar­þola til að leita réttar síns ef á honum verið brotið við fram­kvæmd fulln­ustu­gerð­ar.

Sex þing­menn Pírata, Jón Þór Ólafs­son, Björn Leví Gunn­ars­son, Hall­dóra Mog­en­sen, Helgi Hrafn Gunn­ars­son, Smári McCarthy og Þór­hildur Sunna Ævars­dótt­ir, ósk­uðu eftir skýrsl­unni. Ásamt Ingu Sæland og Guð­mundi Inga Krist­ins­syni, þing­mönnum Flokks fólks­ins, og Helgu Völu Helga­dótt­ur, þing­manni Sam­fylk­ing­ar­inn­ar.

Jón Þór Ólafs­son, þing­maður Pírata, segir í sam­tali við Kjarn­ann að beiðnin sé lögð fram í kjöl­far fjöl­marga ábend­inga frá Hags­muna­sam­tökum heim­il­anna um meinta mis­bresti í máls­með­ferð sýslu­manns. „Því óskuðum við eftir því að fá heild­ræna mynd af því hvernig sýslu­maður hefur raun­veru­lega verið að sinna fram­kvæmdum á lögum um fulln­ustu­að­gerðir og nauð­ingaar­sölur frá hrun­i.“

Hann segir jafn­framt að með skýrsl­una í hönd­unum sé hægt að skoða hvað sé hægt að gera í fram­hald­inu. Hann segir að mögu­lega verði í kjöl­farið óskað eftir stjórn­sýslu­út­tekt rík­is­end­ur­skoð­enda. 

Gíf­ur­legur munur á tölum um nauð­ung­ar­sölur

Hags­muna­sam­tök heim­il­anna voru stofnuð 15. jan­úar 2009 í kjöl­far efna­hags­hruns­ins. Sam­tökin eru óháð hags­muna­sam­tök á neyt­enda­sviði, til varnar og hags­bóta fyrir heim­ilin í land­in­u. Í jan­úar 2018 skor­uðu Hags­muna­sam­tök heim­il­anna á Katrínu Jak­obs­dótt­ur, for­sæt­is­ráð­herra, að standa að gerð rann­sókn­ar­skýrslu á þeim ákvörð­unum sem voru teknar og þeim aðgerðum sem farið var í gagn­vart heim­ilum lands­ins eftir hrun. Meðal þess sem sam­tökin bentu á að rann­saka þyrft­i var máls­með­ferð við nauð­ung­ar­sölur og aðfarir en á árunum eftir hrunið jókst nauð­ung­ar­sala hjá ein­stak­ling­um og náði hámarki árið 2013. 

Mynd: Hagsmunasamtök heimilannaÓlíkar tölur fást þó um hversu margir nauð­ung­ar­sölur hafa verið fram­kvæmdar frá árinu 2008. Í svari dóms­mála­ráð­herra við fyr­ir­spurn Ólafs Ísleifs­sonar þing­manns, um nauð­ung­ar­söl­ur, fjár­nám og gjald­þrot hjá ein­stak­lingum árið 2018, sem birt var á vef Alþingis 31. maí síð­ast­lið­inn, segir að í heildin vor­u 2.704 nauð­ung­ar­söl­ur hjá ein­stak­lingum á tíma­bil­inu 2008 til 2017. Í svari dóms­mála­ráð­herra við sam­bæri­legri fyr­ir­spurn þann 15. ágúst 2018 kemur hins vegar fram að á sama tíma­bili voru 8846 nauð­ung­ar­söl­ur hjá ein­stak­ling­um. Kjarn­inn hefur sent fyr­ir­spurn á dóms­mála­ráðu­neytið um mis­ræmið í fjölda nauð­ung­ar­sala í svörum dóms­mála­ráð­herra en ekki hefur enn borist svar. 

Heim­ilum lands­ins fórnað á alt­ari fjár­mála­fyr­ir­tækj­anna

Í kjöl­far svar dóms­mála­ráð­herra í ágúst síð­ast­liðnum birtu Hags­muna­sam­tök heim­il­anna frétta­til­kynn­ingu þar sem sagði að þær upp­lýs­ingar sem fram komu í svar ráð­herra stað­festi þann ­mál­flutn­ings­ ­sam­tak­anna að „heim­ilum lands­ins hafi ver­ið ­fórnað á alt­ari fjár­mála­fyr­ir­tækj­anna í kjöl­far hruns­ins 2008“. Sam­kvæmt svari ráð­herr­ans voru í heild­ina 8846 nauð­ing­ar­sölur hjá ein­stak­lingum á árunum 2008 til 2017, heild­ar­tölur fyrir gjald­þrota­skipti eru 2973 á sama tíma­bili og árang­urs­laus fjár­nám 116.939. 

„Það eru 10 ár frá hruni og löngu tíma­bært að fara í saumana á þessum málum og leið­rétta órétt­lætið sem tug­þús­undir hafa orðið fyr­ir. Þetta eru ekki „gömul mál“, þau eru enn þá í gangi og afleið­ingar þeirra hafa verið og eru enn, hræði­legar fyrir tug­þús­und­ir“ segir í frétta­til­kynn­ing­unni og kröfð­ust sam­tökin að gerð yrði óháð rann­sókn­ar­skýrsla um aðgerðir stjórn­valda eftir hrun. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sex ný innanlandssmit – 120 með COVID-19
Sex ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindist hér á landi í gær. Fjögur sýni bíða mótefnamælingar úr landamæraskimun. 120 manns eru með COVID-19 og í einangrun. Einn liggur á gjörgæsludeild.
Kjarninn 13. ágúst 2020
Jacinda Ardern er í endurkjöri fyrir Verkamannaflokkinn. Til stóð að kosningar færu fram 19. september en það kann að breytast.
Í örvæntingarfullri leit að upprunanum
Þegar fyrsta nýja tilfellið af COVID-19 í meira en 100 daga greindist á Nýja-Sjálandi í vikunni vöknuðu margar spurningar en þó fyrst og fremst ein: Hvernig í ósköpunum komst veiran aftur inn í land sem hafði nær lokað sig algjörlega af fyrir umheiminum?
Kjarninn 13. ágúst 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 14. þáttur: Maðurinn sem breytti sér í múmíu
Kjarninn 13. ágúst 2020
Oddný G. Harðardóttir
Hækkum atvinnuleysisbætur!
Kjarninn 13. ágúst 2020
Útgáfufélag DV og tengdra miðla tapaði yfir 600 milljónum á 28 mánuðum
Frjáls fjölmiðlun tapaði 21,5 milljón króna á mánuði frá því að félagið keypti DV og tengda miðla og fram að síðustu áramótum. Fjárfestingafélag Björgólfs Thors Björgólfssonar fjármagnaði tapreksturinn með vaxtalausu láni.
Kjarninn 13. ágúst 2020
Eldvarnasvið Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar tekur fljótlega til starfa á starfsstöð stofnunarinnar á Sauðárkróki.
Búið að ráða í stöðu framkvæmdastjóra eldvarnasviðs HMS á Sauðárkróki
Stefnt er að því að eldvarnasvið Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar taki til starfa á Sauðárkróki 1. október næstkomandi. Sjö nýir starfsmenn verða ráðnir auk framkvæmdastjóra en enginn af núverandi starfsmönnum HMS á sviðinu mun flytja norður.
Kjarninn 12. ágúst 2020
Fyrsta bakarí Brauð og Co. opnaði á Frakkastíg í mars 2016.
Skeljungur búinn að kaupa fjórðungshlut í bæði Gló og Brauð & Co
Greint er frá því í árshlutauppgjöri Skeljungs að fyrirtækið hafi fest kaup á 25 prósent hlut í bakarískeðjunni Brauð & Co og veitingastaðakeðjunni Gló á síðasta ársfjórðungi. Ekkert hefur verið gefið upp um kaupverðið.
Kjarninn 12. ágúst 2020
Herbert Herbertsson
Þeim er fórnandi, eða (ásættanleg áhætta)
Kjarninn 12. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiInnlent