Erfið staða innanlandsflugs

Í nýjum drögum að heildstæðri flugstefnu stjórnvalda kemur fram að staða innanlandsflugs sé erfið. Fjöldi farþega hefur dregist saman um 20 prósent á síðustu tíu árum og afkoma flugfélaganna tveggja þykir óásættanleg.

Reykjavíkurflugvöllur
Auglýsing

Á sama tíma og milli­landa­flug hefur vaxið mikið hér­lendis hefur orðið tals­verður sam­dráttur í inn­an­lands­flug­i. T­vö flug­félög stund­uðu áætl­un­ar­flug inn­an­lands árið 2018 en sam­kvæmt drögum að nýrri flug­stefnu stjórn­valda hefur rekstur þeirra verið þung­ur. Á síð­ustu tíu árum hefur far­þegum í inn­an­lands­flugi fækkað um fimmt­ung og tekjur flug­fé­lag­anna tveggja ekki staðið undir kostn­aði.

Afkoma í inn­an­lands­flugi ekki verið ásætt­an­leg

Í nýjum drögum að græn­bók um stefnu stjórn­valda í mál­efnum flug­rekstrar og flug­tengdrar starf­semi hér á landi, sem starfs­hópur sam­göngu- og sveita­stjórn­ar­ráð­herra vann, kemur fram að mikil þróun hafi orðið í flug­reks­rti hér á landi á und­an­förnum ára­tugum og að umfang grein­ar­innar hafi aukist veru­lega, einkum á síð­ustu tíu ár­um.

Flug­ferðum til og frá land­inu hefur fjölgað og mun fleiri flug­félög fljúga til lands­ins en áð­ur. Árið 2008 flugu færri en fimm félög allt árið til­ Ís­lands en tíu árum seinna flugu hingað til lands 31 félag, þar af voru 11 erlend félög sem flugu allt eða nær allt árið. 

Auglýsing

Á meðan milli­landa­flug hefur auk­ist veru­lega hér á landi hef­ur ­rekstur flug­fé­laga sem fljúga inn­an­lands verið erf­iður og fjöldi far­þega dreg­ist sam­an­. Í flug­stefn­unni segir að afkoma í inn­an­lands­flugi hafi ekki verið ásætt­an­leg hjá þeim tveimur félögum sem hafa sinnt þess­ari þjón­ustu á síðast­liðnum ár­um. Far­gjöldin og þar með tekj­urnar hafi ekki staðið undir kostn­aði og félögin því verið rekin með tapi.

Á vor­mán­uðum 2019 lýstu stjórnendur Icelandair því yfir að rekstur Air Iceland Conn­ect væri mjög erf­iður og skoða þyrfti allar leiðir til að bæta hann. Önnur flug­félög í inn­an­lands­flug­rekstri hafa einnig átt í erf­ið­leikum og í stefn­unni segir að ljóst sé að rekstr­ar­um­hverfi þeirra er erfitt.

Far­þegum fækkað um 20 pró­sent 

Eftir mik­inn sam­drátt í ferða­þega­fjölda frá árinu 2008 fór far­þegum í inn­an­lands­flugi aftur að fjölga árið 2014 og á þremur árum fjölg­aði far­þegum um 14,5 pró­sent. Má það að ein­hverju leyti rekja til fjölgun erlendra ferð­manna hér á landi en talið er að þeir séu um 20 pró­sent af far­þega­fjöld­anum í inn­an­lands­flug­um. Hins vegar segir í stefn­unni að þeir ferða­menn sem fari spar­lega með fé séu ólík­legir til að nýta sér inn­an­lands­flugið en sá hópur hefur ein­kennt þá aukn­ingu sem hefur verið í fjölda ferð­manna hér á landi á síðast­liðnum ár­um. Á síð­asta ári fækk­aði far­þegum í inn­an­lands­flugi aftur og segir í flug­stefn­unni að út­lit sé fyrir að í ár verði aftur fækkun milli ára. 

Mynd:Samgöngu- og sveitastjórnaráðuneytið.

Í stefn­unni segir að sveifl­ur í far­þega­fjölda í inn­an­lands­flugi megi rekja til nokk­urra þátta. Álög á inn­an­lands­flug hafi auk­ist á síð­ustu árum en á tíma­bil­inu 2009 til 2013 þre­föld­uð­ust álögur vegna hækk­ana á lend­ing­ar­gjöld­um, kolefn­is­skatti og flug­leið­sögu­gjaldi. Þeim kostn­að­ar­auka hefur verið velt út í verð­lag en rann­sóknir sýna að verð­teygni í flug er um 0,5 til 1,0 sem þýðir að með 10 pró­sent verð­hækkun verður 5 til 10 pró­sent fækkun í fjölda far­þega, svo dæmi sé tek­ið. 

Auk þess hafi aðrar sam­göngu­bætur í sam­fé­lag­inu áhrif en eftir að Land­eyj­ar­höfn var tekin í notkun árið 2010, sama ár og álögur á flug voru aukn­ar, er áætlað að í kjöl­farið hafi orðið 70.000 far­þega­fækkun í flugi inn­an­lands. Í heild­ina hefur far­þegum í inn­an­flugi fækkað um 20 pró­sent frá árinu 2008.

Þá hefur far­þegum í inn­an­lands­flugi ekki ein­ung­is ­fækkað heldur hefur frakt einnig minnkað en frá ár­inu 2013 hefur hún dreg­ist saman um þriðj­ung. ­Með frakt í þessum skiln­ing­i er átt við bæði hefð­bundna frakt og póst. ­Sam­kvæmt starfs­hópnum geta nokkrar ástæður verið fyrir þess­ari minnkun, svo sem almennur sam­dráttur í póst­send­ing­um, fækkun flug­ferða inn­an­lands og aukin sam­keppni við land­flutn­inga. Að mati hóps­ins gera þessar breyt­ingar á frakt­flutn­ingum ásamt erf­iðri stöðu í far­þega­flutn­ingum stöðu inn­an­lands­flugs­ins erf­iða.

Tveggja millj­arða upp­söfnuð við­halds­þörf 

Í drög­unum að græn­bók­inni eru lag­aðar til ýmsar til­lögur til að styrkja flug­rekstur hér á landi til fram­tíðar en hóp­ur­inn telur að inn­an­lands­flug skipti miklu máli fyrir íslenskt atvinnu­líf. „Inn­an­lands­flugið er þýð­ing­ar­mik­ill sam­göngumáti fyrir Ís­lend­inga og skiptir miklu máli fyrir atvinnu­lífið og almenn­ing þegar kemur að teng­ingum fjöl­mennra þétt­býlis­staða á lands­byggð­inni við höf­uð­borg­ina,“ segir í stefn­unni

Hóp­ur­inn leggur meðal ann­ars til að al­menn­ings­sam­göngur á milli Reykja­vík­ur­flug­vallar og Kefla­vík­ur­flug­vallar verði styrktar svo að flug­far­þegar geti auð­veld­lega farið á milli alþjóða­flugs og inn­an­lands­flugs. 

Auk þess leggur hóp­ur­inn mikla áherslu á að stjórn­völd tryggi aukið fjár­magn til fram­kvæmda á flug­völlum en í stefn­unni segir að eftir hrun hafi við­hald og nýfram­kvæmdir á flug­völlum setið á hak­an­um. Hóp­ur­inn áætlar að upp­söfnuð við­halds­þörf flug­valla um allt land sé um tveir millj­arðar króna. Starfs­hóp­ur­inn segir að ástandið sé orðið víða óvið­un­andi sem hafi meðal ann­ars leitt til þjón­ustu­skerð­ing­ar. 

Mynd:Samgöngu- og sveitastjórnaráðuneytið.

Jafn­framt leggur hóp­ur­inn til að stofn­aður verði sjóður um upp­bygg­ingu vara­flug­valla sem verði einkum fjár­magn­aður af flug­rek­endum en einnig ís­lenska rík­inu í upp­hafi í því skyni að ráða bót á brýn­ustu þörf­inni. Hóp­ur­inn leggur til inn­heimt verði hóf­legt flug­valla­gjald hjá flug­rek­endum sem mun renna inn í sjóð­inn. 

Seðlabanki Bandaríkjanna lækkar vexti og segir óvissu í heimsbúskapnum
Þetta er önnur lækkunin á skömmum tíma, en þar áður höfðu vextir ekki lækkað í áratug.
Kjarninn 18. september 2019
Innlendar eignir nú 72 prósent af eignum lífeyrissjóða
Lífeyrissjóðir landsmanna hafa stækkaðir mikið í eignum talið, á undanförnum árum. Innlán sjóðanna nema tæplega 170 milljörðum.
Kjarninn 18. september 2019
Bergþór Ólason orðinn nefndarformaður á ný
Nýr formaður umhverfis- og samgöngunefndar var kjörinn í dag með tveimur atkvæðum.
Kjarninn 18. september 2019
Íslendingar endurvinna minnst á Norðurlöndunum
Magn heimilisúrgangs á hvern íbúa hér á landi hefur aukist með hverju ári frá hruni og náði magnið nýju hámarki árið 2017 með rúmlega 650 kílóum á hvern íbúa. Jafnframt endurvinna Íslendingar minnst af heimilissorpi af öllum Norðurlöndunum.
Kjarninn 18. september 2019
Takmarka þarf notkun á reiðufé í spilakössum til að stöðva peningaþvætti
Í aðgerðaráætlun gegn peningaþvætti er lagt til að lögum verði breytt þannig að nafnlausir spilarar í spilakössum geti ekki sett háar fjárhæðir í þá, tekið þær síðan út sem vinninga og látið leggja þær inn á sig sem löglega vinninga.
Kjarninn 18. september 2019
Leggj­a enn og aftur fram frum­­varp um refs­ing­ar við tálm­un
Umdeilt tálmunarfrumvarp hefur verið lagt fram á ný á Alþingi.
Kjarninn 18. september 2019
Kristbjörn Árnason
Pantaðar pólitískar tillögur frá OECD og AGS
Leslistinn 18. september 2019
Nú geta mötuneyti sýnt kolefnisspor máltíða
Kolefnisreiknivélin Matarspor, sem reiknar og sýnir kolefnisspor máltíða og ber það saman við akstur fólksbíla, stendur nú mötuneytum og matsölustöðum til boða gegn greiðslu. Reiknivélin á að auðvelda fólki að taka upplýstar ákvarðanir um eigin neyslu.
Kjarninn 18. september 2019
Meira úr sama flokkiInnlent