Erfið staða innanlandsflugs

Í nýjum drögum að heildstæðri flugstefnu stjórnvalda kemur fram að staða innanlandsflugs sé erfið. Fjöldi farþega hefur dregist saman um 20 prósent á síðustu tíu árum og afkoma flugfélaganna tveggja þykir óásættanleg.

Reykjavíkurflugvöllur
Auglýsing

Á sama tíma og milli­landa­flug hefur vaxið mikið hér­lendis hefur orðið tals­verður sam­dráttur í inn­an­lands­flug­i. T­vö flug­félög stund­uðu áætl­un­ar­flug inn­an­lands árið 2018 en sam­kvæmt drögum að nýrri flug­stefnu stjórn­valda hefur rekstur þeirra verið þung­ur. Á síð­ustu tíu árum hefur far­þegum í inn­an­lands­flugi fækkað um fimmt­ung og tekjur flug­fé­lag­anna tveggja ekki staðið undir kostn­aði.

Afkoma í inn­an­lands­flugi ekki verið ásætt­an­leg

Í nýjum drögum að græn­bók um stefnu stjórn­valda í mál­efnum flug­rekstrar og flug­tengdrar starf­semi hér á landi, sem starfs­hópur sam­göngu- og sveita­stjórn­ar­ráð­herra vann, kemur fram að mikil þróun hafi orðið í flug­reks­rti hér á landi á und­an­förnum ára­tugum og að umfang grein­ar­innar hafi aukist veru­lega, einkum á síð­ustu tíu ár­um.

Flug­ferðum til og frá land­inu hefur fjölgað og mun fleiri flug­félög fljúga til lands­ins en áð­ur. Árið 2008 flugu færri en fimm félög allt árið til­ Ís­lands en tíu árum seinna flugu hingað til lands 31 félag, þar af voru 11 erlend félög sem flugu allt eða nær allt árið. 

Auglýsing

Á meðan milli­landa­flug hefur auk­ist veru­lega hér á landi hef­ur ­rekstur flug­fé­laga sem fljúga inn­an­lands verið erf­iður og fjöldi far­þega dreg­ist sam­an­. Í flug­stefn­unni segir að afkoma í inn­an­lands­flugi hafi ekki verið ásætt­an­leg hjá þeim tveimur félögum sem hafa sinnt þess­ari þjón­ustu á síðast­liðnum ár­um. Far­gjöldin og þar með tekj­urnar hafi ekki staðið undir kostn­aði og félögin því verið rekin með tapi.

Á vor­mán­uðum 2019 lýstu stjórnendur Icelandair því yfir að rekstur Air Iceland Conn­ect væri mjög erf­iður og skoða þyrfti allar leiðir til að bæta hann. Önnur flug­félög í inn­an­lands­flug­rekstri hafa einnig átt í erf­ið­leikum og í stefn­unni segir að ljóst sé að rekstr­ar­um­hverfi þeirra er erfitt.

Far­þegum fækkað um 20 pró­sent 

Eftir mik­inn sam­drátt í ferða­þega­fjölda frá árinu 2008 fór far­þegum í inn­an­lands­flugi aftur að fjölga árið 2014 og á þremur árum fjölg­aði far­þegum um 14,5 pró­sent. Má það að ein­hverju leyti rekja til fjölgun erlendra ferð­manna hér á landi en talið er að þeir séu um 20 pró­sent af far­þega­fjöld­anum í inn­an­lands­flug­um. Hins vegar segir í stefn­unni að þeir ferða­menn sem fari spar­lega með fé séu ólík­legir til að nýta sér inn­an­lands­flugið en sá hópur hefur ein­kennt þá aukn­ingu sem hefur verið í fjölda ferð­manna hér á landi á síðast­liðnum ár­um. Á síð­asta ári fækk­aði far­þegum í inn­an­lands­flugi aftur og segir í flug­stefn­unni að út­lit sé fyrir að í ár verði aftur fækkun milli ára. 

Mynd:Samgöngu- og sveitastjórnaráðuneytið.

Í stefn­unni segir að sveifl­ur í far­þega­fjölda í inn­an­lands­flugi megi rekja til nokk­urra þátta. Álög á inn­an­lands­flug hafi auk­ist á síð­ustu árum en á tíma­bil­inu 2009 til 2013 þre­föld­uð­ust álögur vegna hækk­ana á lend­ing­ar­gjöld­um, kolefn­is­skatti og flug­leið­sögu­gjaldi. Þeim kostn­að­ar­auka hefur verið velt út í verð­lag en rann­sóknir sýna að verð­teygni í flug er um 0,5 til 1,0 sem þýðir að með 10 pró­sent verð­hækkun verður 5 til 10 pró­sent fækkun í fjölda far­þega, svo dæmi sé tek­ið. 

Auk þess hafi aðrar sam­göngu­bætur í sam­fé­lag­inu áhrif en eftir að Land­eyj­ar­höfn var tekin í notkun árið 2010, sama ár og álögur á flug voru aukn­ar, er áætlað að í kjöl­farið hafi orðið 70.000 far­þega­fækkun í flugi inn­an­lands. Í heild­ina hefur far­þegum í inn­an­flugi fækkað um 20 pró­sent frá árinu 2008.

Þá hefur far­þegum í inn­an­lands­flugi ekki ein­ung­is ­fækkað heldur hefur frakt einnig minnkað en frá ár­inu 2013 hefur hún dreg­ist saman um þriðj­ung. ­Með frakt í þessum skiln­ing­i er átt við bæði hefð­bundna frakt og póst. ­Sam­kvæmt starfs­hópnum geta nokkrar ástæður verið fyrir þess­ari minnkun, svo sem almennur sam­dráttur í póst­send­ing­um, fækkun flug­ferða inn­an­lands og aukin sam­keppni við land­flutn­inga. Að mati hóps­ins gera þessar breyt­ingar á frakt­flutn­ingum ásamt erf­iðri stöðu í far­þega­flutn­ingum stöðu inn­an­lands­flugs­ins erf­iða.

Tveggja millj­arða upp­söfnuð við­halds­þörf 

Í drög­unum að græn­bók­inni eru lag­aðar til ýmsar til­lögur til að styrkja flug­rekstur hér á landi til fram­tíðar en hóp­ur­inn telur að inn­an­lands­flug skipti miklu máli fyrir íslenskt atvinnu­líf. „Inn­an­lands­flugið er þýð­ing­ar­mik­ill sam­göngumáti fyrir Ís­lend­inga og skiptir miklu máli fyrir atvinnu­lífið og almenn­ing þegar kemur að teng­ingum fjöl­mennra þétt­býlis­staða á lands­byggð­inni við höf­uð­borg­ina,“ segir í stefn­unni

Hóp­ur­inn leggur meðal ann­ars til að al­menn­ings­sam­göngur á milli Reykja­vík­ur­flug­vallar og Kefla­vík­ur­flug­vallar verði styrktar svo að flug­far­þegar geti auð­veld­lega farið á milli alþjóða­flugs og inn­an­lands­flugs. 

Auk þess leggur hóp­ur­inn mikla áherslu á að stjórn­völd tryggi aukið fjár­magn til fram­kvæmda á flug­völlum en í stefn­unni segir að eftir hrun hafi við­hald og nýfram­kvæmdir á flug­völlum setið á hak­an­um. Hóp­ur­inn áætlar að upp­söfnuð við­halds­þörf flug­valla um allt land sé um tveir millj­arðar króna. Starfs­hóp­ur­inn segir að ástandið sé orðið víða óvið­un­andi sem hafi meðal ann­ars leitt til þjón­ustu­skerð­ing­ar. 

Mynd:Samgöngu- og sveitastjórnaráðuneytið.

Jafn­framt leggur hóp­ur­inn til að stofn­aður verði sjóður um upp­bygg­ingu vara­flug­valla sem verði einkum fjár­magn­aður af flug­rek­endum en einnig ís­lenska rík­inu í upp­hafi í því skyni að ráða bót á brýn­ustu þörf­inni. Hóp­ur­inn leggur til inn­heimt verði hóf­legt flug­valla­gjald hjá flug­rek­endum sem mun renna inn í sjóð­inn. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Réttast að senda pöndubirnina heim
Upplýsingar um fund kínverska sendiherrans í Danmörku með færeyskum ráðamönnum um fjarskiptasamning hafa valdið fjaðrafoki í Færeyjum og meðal danskra þingmanna. Sendiherrann neitar að reyna að beita Færeyinga þrýstingi.
Kjarninn 15. desember 2019
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Undraheimur bókmenntanna: Veisla Soffíu Auðar Birgisdóttur
Gagnrýnandi Kjarnans skrifar um „Maddama, kerling, fröken, frú. Konur í íslenskum nútímabókmenntum".
Kjarninn 14. desember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Norrænt velferðarríki eða arðrænd nýlenda?
Kjarninn 14. desember 2019
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Björgólfur efast um að mútur hafi verið greiddar og telur Samherja ekki hafa brotið lög
Forstjóri Samherja telur Jóhannes Stefánsson hafa verið einan að verki í vafasömum viðskiptaháttum fyrirtækisins í Afríku. Greiðslur til Dúbaí eftir að Jóhannes hætt,i sem taldar eru vera mútur, hafi verið löglegar greiðslur fyrir kvóta og ráðgjöf.
Kjarninn 14. desember 2019
Litla hraun
Vilja að betrun fanga hefjist strax frá dómsuppkvaðningu
Starfshópur félagsmálaráðherra hefur lagt til unnið sé að bataferli einstaklinga sem hlotið hafa refsidóm strax frá uppkvaðningu dóms, á tímabilinu áður en afplánun refsingar hefst, á meðan afplánun varir og einnig eftir að afplánun lýkur.
Kjarninn 14. desember 2019
Síminn að festa sig aftur í sessi sem sá stærsti á markaðnum
Gagnamagnsnotkun Íslendinga á farsímaneti heldur áfram að aukast ár frá ári. Hún hefur 265faldast á áratug. Síminn hefur styrkt stöðu sína sem markaðsleiðandi á farsímamarkaði en tekjur vegna sölu á slíkri þjónustu hafa dregist verulega saman.
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent