Forsetinn staðfestir innleiðingu þriðja orkupakkans

Guðni Th. Jóhannesson hefur staðfest lög um breytingar á raforkulögum. Orkan okkar skoraði á forsetann að staðfesta ekki lögin og vísa í þjóðaratkvæðagreiðslu.

Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Auglýsing

For­seti Íslands, Guðni Th. Jóhann­es­son, hef­ur und­ir­ritað og stað­fest tvenn lög; lög um breyt­ingu á raf­orku­lög­um, nr. 65/2003, með síð­ari breyt­ingum (flutn­ings­kerfi raf­orku), og lög um breyt­ingu á raf­orku­lögum og lögum um Orku­stofnun (EES-­regl­ur, við­ur­laga­á­kvæð­i). Alþingi sam­þykkti lögin þann 2. sept­em­ber síð­ast­lið­inn.

Þetta kemur fram í yfir­lýs­ingu frá for­set­an­um. 

Í henni seg­ir: „Frum­vörp til þess­ara laga voru lögð fram á Alþingi 1. apríl síð­ast­lið­inn, fyrir rúmum fimm mán­uð­um. Umræður um efni þeirra og skyld mál­efni höfðu varað mán­uðum saman fyrir það, ef ekki leng­ur. Í 26. grein stjórn­ar­skrár lýð­veld­is­ins hefur frá upp­hafi verið kveðið á um þann rétt for­seta að synja lögum stað­fest­ingar þannig að þau öðlist gildi en verði lögð í dóm kjós­enda til sam­þykktar eða synj­un­ar. Frá lokum síð­ustu aldar hefur all­mörgum sinnum verið skorað á for­seta að beita þessum rétti, með og án til­ætl­aðs árang­urs eins og dæmin sanna.“

Auglýsing

7.643 skrif­uðu undir

Þá kemur fram hjá for­seta að í byrjun ágúst hafi verið birt áskorun til for­seta á vefnum Synj­un.is og haf­ist um leið söfnun und­ir­skrifta. Tekið hafi verið fram að hægt væri að „að skrá sig sjálfan, fjöl­skyldu­með­limi og vinnu­fé­laga“. Áskor­unin var svohljóð­andi:

„Við und­ir­rituð skorum á þig for­seta lýð­veld­is­ins Íslands Hr. Guðna Th. Jóhann­es­son að beita mál­skots­rétti þínum til þjóð­ar­innar skv. 26. grein stjórn­ar­skrár lýð­veld­is­ins Íslands og synja stað­fest­ingar á hverjum þeim lögum sam­þykktum af Alþingi Íslend­inga sem fela í sér afsal á yfir­ráðum Íslend­inga yfir nátt­úru­auð­lindum okk­ar, svo sem orku vatns­afls­virkj­ana og jarð­hita­svæða, drykkj­ar­vatni og heitu vatni, og afsal á stjórn inn­viða tengdum þeim til erlendra aðila, hvort sem það eru ein­stak­ling­ar, fyr­ir­tæki, stofn­an­ir, ríki eða ríkja­sam­bönd, og vísa þannig lögum til þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu.“

Guðni tók í gær á móti lista með nöfnum þeirra sem höfðu á raf­rænan hátt lýst yfir fylgi við þessa áskor­un, sam­tals 7.643 nöfn. Það eru rúm þrjú af hundraði kjós­enda. For­set­inn þakkar þeim sem lýstu þannig afstöðu sinni í „mik­il­væga álita­máli.“

Þann 2. sept­em­ber síð­ast­lið­inn sam­þykkti Alþingi einnig þings­á­lykt­un­ar­til­lögu sem heim­il­aði rík­is­stjórn að stað­festa fyrir Íslands hönd ákvörðun sam­eig­in­legu EES-­nefnd­ar­inn­ar, nr. 93/2017, um breyt­ingu á IV. við­auka (Orka) við EES-­samn­ing­inn, sem í almennri orð­ræðu kall­ast þriðji orku­pakk­inn.

Áskorun frá Orkunni okkar

Guðni tók þann 28. ágúst síð­ast­lið­inn á móti full­trúum sam­tak­anna Orkan okk­ar. Þeir afhentu svohljóð­andi áskor­un:

„Sam­tökin Orkan okkar skora á for­seta Íslands að stað­festa ekki upp­töku þriðja orku­pakk­ans inn í EES-­samn­ing­inn nema annað tveggja komi til: a) sam­eig­in­lega EES-­nefndin hafi veitt Íslandi und­an­þágu frá inn­leið­ingu eða b) þjóðin hafi í þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu fall­ist á að und­ir­gang­ast skuld­bind­ing­ar orku­pakk­ans.“

Í til­kynn­ingu for­seta segir að full­trúar sam­tak­anna hafi átt fund með hon­um. Þeir hafi fært rök sín fram af kurt­eisi, festu og sann­girni. Það hafi fleiri gert sem haft hafa sam­band við for­set­ann vegna orku­pakka­máls­ins. „Ég þakka þeim fyrir að nýta þá leið til að láta skoðun sína í ljós,“ skrifar Guðn­i. 

Ákvarð­anir sam­eig­in­legu EES-­nefnd­ar­innar eru teknar með stjórn­skipu­legum fyr­ir­vara ef breyta þarf lögum vegna inn­leið­ingar þeirra.

Þá segir í yfir­lýs­ing­unni: „Slíkum fyr­ir­vara er aflétt með þings­á­lykt­un­ar­til­lögu í sam­ræmi við 21. grein stjórn­ar­skrár­innar um það hvenær Alþingi þarf að koma að gerð þjóð­rétt­ar­samn­inga. Þings­á­lykt­un­ar­til­lögur Alþingis eru ekki lagðar fyrir for­seta, hvorki til upp­lýs­ingar né sam­þykktar eða synj­un­ar. Fari svo að Alþingi sam­þykki að aflétta stjórn­skipu­legum fyr­ir­vara veitir þingið rík­is­stjórn hins vegar heim­ild til að stað­festa ákvarð­anir sam­eig­in­legu EES-­nefnd­ar­inn­ar. Slíkar ákvarð­anir eru lagðar fyrir for­seta til stað­fest­ing­ar, með vísan til áður­nefndar 21. greinar stjórn­ar­skrár­innar sem kveður á um að for­seti Íslands geri samn­inga við erlend ríki.

Má hér nefna til frek­ari upp­lýs­ingar að árin 2013 til 31. júlí 2016 stað­festi for­seti (eða hand­hafar for­seta­valds) 41 ákvörðun sam­eig­in­legu EES­nefnd­ar­innar með þessum hætti. Frá 1. ágúst 2016 til þessa dags hafa 32 ákvarð­anir verið stað­festar á sama hátt.“

Myndi ekki leiða til þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu

Guðni seg­ist í dag hafa fall­ist á til­lögu um stað­fest­ingu ákvörð­unar sam­eig­in­legu EES-­nefnd­ar­inn­ar, og end­urstað­fest þá til­lögu í rík­is­ráði. Kysi for­seti að stað­festa ekki form­lega með und­ir­ritun sinni þá ákvörðun Alþingis að heim­ila rík­is­stjórn að stað­festa fyrir Íslands hönd ákvörðun sam­eig­in­legu EES nefnd­ar­innar myndi sú afstaða ekki leiða til þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu, ólíkt því sem skýrt er kveðið á um í 26. grein stjórn­ar­skrár­innar um synjun stað­fest­ingar laga. Eng­inn réttur af því tagi yrði virkj­aður af því að hann er ekki að finna í stjórn­skipun lýð­veld­is­ins. 

„Í aðdrag­anda for­seta­kjörs 2016 lýsti ég stuðn­ingi við þá hug­mynd um breyt­ingu á stjórn­ar­skrá lýð­veld­is­ins að sett yrði ákvæði um að til­tek­inn fjöldi kjós­enda geti með beinum hætti kallað fram þjóð­ar­at­kvæða­greiðslu um lög Alþing­is.

Ég kvaðst einnig styðja aðrar stjórn­ar­skrár­breyt­ing­ar, ekki síst að ákvæði um for­seta Íslands yrðu end­ur­skoðuð þannig að þau lýstu á skýr­ari hátt stöðu for­seta en bæru ekki sterkan keim af upp­runa í kon­ungs­ríki fyrir daga þing­ræðis og lýð­ræð­is. Í umræðum um end­ur­skoðun stjórn­ar­skrár­innar frá því í byrjun þess­arar aldar hefur auk þess reglu­lega verið bent á að ákvæði hennar um for­seta Íslands séu orðuð þannig nú að þau dragi ekki upp rétta mynd af stjórn­skipun lands­ins nema þau séu lesin í fullu sam­hengi hvert við ann­að,“ skrifar hann. 

Þessum sjón­ar­miðum seg­ist hann einnig hafa lýst á for­seta­stóli. Þá megi finna stuðn­ing við þau í röðum flestra ef ekki allra stjórn­mála­flokka. Þess megi vænta að þessi sjón­ar­mið muni heyr­ast áfram nú þegar for­menn eða full­trúar allra flokka á Alþingi vinna saman að end­ur­skoðun stjórn­ar­skrár­inn­ar. Því beri að fagna.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lýður og Ágúst Guðmundssynir.
Athugasemdir frá Lýð og Ágústi Guðmundssonum
Kjarninn 2. júní 2020
Ásmundur Einar Daðason er með húsnæðismálin á sinni könnu sem félagsmálaráðherra.
Áætlað að 4.000 manns búi í atvinnuhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu
Samkvæmt nýlegu mati er áætlað að um 4.000 manns búi nú í atvinnu- og iðnaðarhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu. Ásmundur Einar Daðason félagsmálaráðherra segist ætla að leggja fram frumvarp sitt um hlutdeildarlán á yfirstandandi þingi.
Kjarninn 2. júní 2020
Guðmundur Guðmundsson
Hlutverk vetnis í orku- og loftslagsmálum framtíðarinnar
Kjarninn 2. júní 2020
Með öllu óvíst er hversu hratt ferðaþjónustan mun geta tekið við sér eftir þetta áfall og stutt við efnahagsbatann.
Vísbendingar um að botninum sé náð
Heimili á Íslandi hafa sótt um að taka 13 milljarða króna út úr séreignarsparnaði og um 6.000 heimili hafa fengið greiðslufrest af lánum. Þá hafa vaxtalækkanir skilað sér í lægri afborgunum af lánum, ekki síst til heimila.
Kjarninn 2. júní 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Sóttvarnalæknir: Áhættan virðist ekki vera mikil
PCR-mæling hjá einkennalausum einstaklingum er ekki óyggjandi próf til að greina SARS-CoV-2 veiruna, segir sóttvarnalæknir. 0-4 dögum eftir smit geti niðurstaða úr sýnatöku verið neikvæð hjá þeim sem er smitaður.
Kjarninn 2. júní 2020
Komufarþegum býðst að fara í sýnatöku frá og með 15. júní.
Staðfest: Komufarþegum mun standa sýnataka til boða
Bráðabirgðamat bendir til þess að kostnaður við sýnatöku á Keflavíkurflugvelli fyrstu tvær vikurnar frá rýmkun reglna um komu ferðamanna til landsins yrði um 160 milljónir króna ef 500 manns koma til landsins.
Kjarninn 2. júní 2020
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Lilja braut jafnréttislög þegar hún skipaði Pál í embætti ráðuneytisstjóra
Mennta- og menningarmálaráðherra braut jafnréttislög við skipun Páls Magnússonar í embætti ráðuneytisstjóra í nóvember síðastliðnum. Verulega skorti á efnislegan rökstuðning ráðherra fyrir ráðningunni, segir í úrskurði kærunefndar jafnréttismála.
Kjarninn 2. júní 2020
Slökkviliðsmaður berst við skógarelda í Brasilíu á síðasta ári.
Regnskógar minnkuðu um einn fótboltavöll á sex sekúndna fresti
Um tólf milljónir hektara af skóglendi töpuðust í hitabeltinu í fyrra. Skógareldar af náttúrunnar og mannavöldum áttu þar sinn þátt en einnig skógareyðing vegna landbúnaðar.
Kjarninn 2. júní 2020
Meira úr sama flokkiInnlent