Leggja til að lögskilnaður verði einfaldaður

Sjö þingmenn úr þremur flokkum hafa lagt fram frumvarp um breytingu á hjúskaparlögum. Meðal annars er lagt til að lögskilnaður á grundvelli heimilisofbeldis verði gerður að raunhæfu úrræði fyrir þolendur slíkra brota.

Skilnaður
Auglýsing

Lagt hefur fram frum­varp til laga um breyt­ingu á hjú­skap­ar­lög­um. Fyrsti flutn­ings­maður er Jón Stein­dór Valdi­mars­son, þing­maður Við­reisn­ar, en með honum eru sex þing­menn úr hans eigin flokki sem og Pírötum og Vinstri græn­um.

Sam­bæri­legt frum­varp var lagt fram á síð­asta þingi en hlaut ekki afgreiðslu og er það nú lagt fram með tölu­verðum breyt­ingum og við­bótum í grein­ar­gerð.

Með frum­varp­inu eru lagðar til ferns konar breyt­ingar á hjú­skap­ar­lög­um. Í fyrsta lagi er lagt til að tíma­mörk lög­skiln­aðar verði hin sömu hvort sem hann er að kröfu ann­ars hjóna eða beggja. Í öðru lagi er lagt til að lög­skiln­aður verði ein­fald­aður þegar hjón eru ekki ein­huga um að leita hans og tryggja fólki jafn­framt aukið frelsi við ákvörðun hjú­skap­ar­skrán­ingar sinn­ar. 

Í þriðja lagi er lagt til að lög­skiln­aður á grund­velli heim­il­is­of­beldis verði gerður að raun­hæfu úrræði fyrir þolendur slíkra brota. Í fjórða lagi er hér lagt til að sátta­um­leitan verði færð í form sam­tals um for­sjá barna. Mark­mið fram­an­greindra breyt­inga er að styrkja stöðu þolenda ofbeldis og tryggja rétt þeirra til að slíta hjú­skap.

Auglýsing

„Hjú­skapur er lög­bundið og form­lega stað­fest sam­komu­lag tveggja ein­stak­linga um að verja líf­inu saman og deila ábyrgð á heim­ili og börn­um. Hjú­skap fylgja jafn­framt skyldur til trú­mennsku og fram­færslu sem og réttur til erfða falli annað hjóna frá. Grund­völlur hjú­skapar er sam­komu­lagið og getur fólk und­ir­geng­ist og fallið frá því sam­komu­lagi á eigin for­send­um, að laga­legum skil­yrðum upp­fyllt­u­m,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Þá kemur fram að töl­fræði­gögn Hag­stofu Íslands sýni að um 85 pró­sent skiln­aða að borði og sæng ljúki með lög­skiln­aði. Engin gögn séu til um það á hvaða tíma­bili skiln­aðar að borði og sæng þau 15 pró­sent hjóna sem ekki óska lög­skiln­aðar taki saman á ný. Þá sé heldur engum opin­berum upp­lýs­ingum til að dreifa um hversu hátt hlut­fall hjóna sem slíta sam­vistum vegna ósam­lyndis krefj­ist að end­ingu lög­skiln­að­ar. Ætla verði að hálft ár í kjöl­far skiln­aðar að borði og sæng og heilt ár í kjöl­far sam­vistaslita vegna ósam­lyndis dugi fólki til sátta þegar grund­völlur sé á annað borð til staðar fyrir sátt­um. Sé grund­völlur fyrir sáttum sé fólki einnig heim­ilt að taka lengri tíma til þess en þann lág­marks­tíma sem kveðið er á um í lög­um.

Mik­il­vægt að gild­andi hjú­skap­ar­lög spegli tíð­ar­anda

Gild­andi hjú­skap­ar­lög voru sett árið 1993 en ákvæði þeirra um hjóna­skiln­aði eru að mörgu leyti áþekk ákvæðum eldri laga um hjú­skap um stofnun og slit hjú­skap­ar, sem einnig höfðu tekið tak­mörk­uðum breyt­ing­um, að því leyti sem frum­varp þetta tekur til, frá enn eldri lögum að und­an­skil­inni jöfnun tíma­marka milli ákvæða.

Mik­il­vægt er að mati flutn­ings­manna að gild­andi hjú­skap­ar­lög spegli tíð­ar­anda. „Hafa sam­fé­lags­legar áherslur tekið nokkrum breyt­ingum til dags­ins í dag, meðal ann­ars þegar litið er til hlut­verka og valda­stöðu kynj­anna á heim­il­inu og ein­stak­lings­frelsis auk stöðu og mik­il­vægis hjóna­bands­ins sem grund­vallar­ein­ingar í sam­fé­lag­in­u,“ segir í grein­ar­gerð­inni með frum­varp­inu.

Ekki jafn­sterk rök fyrir hinum víð­tæku tak­mörk­unum fyrir lög­skiln­aði 

Þá kemur enn fremur fram að þrátt fyrir að hjóna­bandið sé mik­il­væg grunn­ein­ing sam­fé­lags­ins hafi vægi hjóna­bands­ins minnkað með til­komu fjöl­breytt­ari sam­búð­ar­for­ma, auknum sam­fé­lags­legum stuðn­ingi við ein­stæða for­eldra og við­ur­kenn­ingu sam­fé­lags­ins á ólíku fjöl­skyldu­mynstri. Eru því að mati flutn­ings­manna ekki jafn­sterk rök fyrir hinum löngu tíma­mörkum og víð­tæku tak­mörk­unum fyrir lög­skiln­aði og voru á fyrri tím­um, sér­stak­lega þar sem tíma­mörkin og tak­mark­an­irnar reyn­ast þolendum ofbeldis í hjú­skap afar íþyngj­andi.

Í grein­ar­gerð­inni segir að við vinnslu frum­varps­ins hafi verið leitað sem víð­tæk­asts sam­ráðs við sam­tök og fólk sem hefur reynslu og sér­þekk­ingu á sviði hjú­skap­ar- og heim­il­is­of­beld­is­mála, með við­tölum og fund­um. Hafi meðal ann­ars verið rætt við lög­fræð­inga frá sýslu­manni, Kvenna­at­hvarf­inu og lög­regl­unni og fundað með fólki sem hefur rek­ist á veggi lag­anna við að leita skiln­aðar eftir að hafa mátt þola ofbeldi af hálfu maka.

Skiln­að­ar­ferlið reyn­ist þolendum ofbeldis flókið og þungt

Í sam­ráð­inu hafi meðal ann­ars komið fram að skiln­að­ar­ferlið reyn­ist þolendum ofbeldis flókið og þungt þegar sam­eig­in­legar eignir og börn eru til stað­ar. Í mörgum til­vikum hafi dvöl kvenna í Kvenna­at­hvarf­inu lengst vegna þess að þar til skiln­aður er geng­inn í gegn eigi þær ekki rétt á fjár­hags­legum stuðn­ingi, fullum barna­bótum og annarri félags­að­stoð sem þær ættu væru þær skráðar ein­stæðar mæð­ur.

„Því lengur sem skiln­aður dregst, þeim mun lík­legra er að þær leiti aftur á heim­ili ofbeld­is­manna sem er að mati flutn­ings­manna óboð­leg staða. Þá kom einnig fram að sam­kvæmt kenn­ingum fræði­manna eru ofbeld­is­á­hrif ger­enda enn til staðar löngu eftir að sótt hefur verið um skilnað sem hvort tveggja rennir frek­ari stoðum undir fram­an­greinda nálgun og er til marks um að ákvæði 35. gr. hjú­skap­ar­laga sé sér­stak­lega ósann­gjarnt og íþyngj­andi fyrir þolendur heim­il­is­of­beld­is,“ segir jafn­framt í grein­ar­gerð­inni.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sigurður Hannesson, framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins.
Telur Reykjavíkurborg reyna að gera Sundabraut óarðbæra
Sigurður Hannesson framkvæmdastjóri Samtaka iðnaðarins segir tímabært og mikilvægt að ráðast í samgöngubætur á höfuðborgarsvæðinu. Hins vegar eigi enn eftir að skýrast hvernig 120 milljarða samgöngusáttmáli ríkis og sveitarfélaga verði fjármagnaður.
Kjarninn 20. september 2020
Sungið um samband í öfugri og réttri tímaröð
Til stendur að setja upp söngleikinn Fimm ár í Kaldalóni í Hörpu í október. Safnað er fyrir uppsetningunni á Karolina Fund.
Kjarninn 20. september 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnarlæknir.
Þórólfur: Ekki tilefni til harðari aðgerða
Sóttvarnarlæknir mun leggja til að krár og skemmtistaðir verði áfram lokaðir fram yfir næstu helgi. Ekki sé þó tilefni til að grípa til harðari takmarkana á allt landið en þeim sem eru við lýði.
Kjarninn 20. september 2020
Víðir Reynisson var viðmælandi hjá Rás 2 nýverið. Starfsmaður útvarpsstöðvarinnar hefur greinst með COVID-19 og Víðir er kominn í sóttkví.
Starfsmaður Rásar 2 greindist með kórónuveirusmit og sendi Víði í sóttkví
Sex starfsmenn Rásar 2 eru komnir í sóttkví eftir að starfsmaður útvarpsstöðvarinnar greindist með COVID-19 í gærkvöldi.
Kjarninn 20. september 2020
Sigríður Andersen, þingmaður Sjálfstæðisflokks.
Sigríður Andersen segir til umhugsunar hvort Vinstri græn séu stjórntækur flokkur
Þingmaður Sjálfstæðisflokks segir að það hafi verið horft í forundran á það innan Sjálfstæðisflokks að hluti þingmanna samstarfsflokks styddu ekki ríkisstjórnina. Þeir væru oft með óbragð í munni vegna ýmissa mála sem hafi samt fengið framgang.
Kjarninn 20. september 2020
Smitum fækkar á milli daga – 38 greindust með veiruna í gær
Und­an­farna fimm daga hafa 166 smit greinst inn­an­lands. Mun færri sýni voru tekin í gær en daginn áður.
Kjarninn 20. september 2020
Mun NATO þola annað kjörtímabil af Trump?
Nýjar ógnir – Almannaöryggi og vopnakapphlaup
COVID-19 hefur beint sjónum að því hversu viðkvæm öflugustu ríki heims, sem byggja öryggi sitt meðal annrs á hernaðarlegum mætti, eru gagnvart slíkum ógnum. Að þegar límið sem heldur samfélaginu saman þverr, er hinu samfélagslega öryggi ógnað.
Kjarninn 20. september 2020
Bill Clinton og Poul Nyrup Rasmussen.
Leyndarmálið í skjalaskápnum
Árið 1997 kom Bill Clinton í heimsókn til Danmerkur, fyrstur bandarískra forseta. Með hástemmdum lýsingarorðum, þakkaði forsetinn Dönum gott fordæmi, en sagði ekki fyrir hvað. Þangað til nú hafa einungis örfáir vitað hvað hann meinti.
Kjarninn 20. september 2020
Meira úr sama flokkiInnlent