Íþyngjandi húsnæðiskostnaður algengari meðal leigjenda

Byrði húsnæðiskostnaðar skiptist ekki jafnt, þar sem einn af hverjum fjórum í lægsta tekjufimmtungnum bjó við íþyngjandi húsnæðiskostnað árið 2018 á meðan hlutfallið var mun lægra í öðrum tekjufimmtungum.

Hús í miðbæ Reykjavíkur
Auglýsing

Helm­ingur Íslend­inga varði allt að 17,7 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum heim­il­is­ins í hús­næð­is­kostnað árið 2018. Sama ár bjuggu 8,9 pró­sent ein­stak­linga á heim­ilum með íþyngj­andi byrði hús­næð­is­kostn­að­ar, eða um 31 þús­und ein­stak­lingar á um 17 þús­und heim­il­um. Hús­næð­is­kostn­aður telst íþyngj­andi þegar heild­ar­kostn­aður hús­næðis nemur meira en 40 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum heim­il­is­ins. 

Þetta kemur fram í nið­ur­stöðum lífs­kjara­rann­sóknar Hag­stofu Íslands fyrir árin 2017 og 2018.

Byrði hús­næð­is­kostn­aðar skipt­ist ekki jafnt, þar sem einn af hverjum fjórum í lægsta tekju­fimmt­ungnum bjó við íþyngj­andi hús­næð­is­kostnað árið 2018 á meðan hlut­fallið var mun lægra í öðrum tekju­fimmt­ung­um.

Auglýsing

Í frétt Hag­stof­unnar segir jafn­framt að íþyngj­andi hús­næð­is­kostn­aður sé algeng­ari meðal leigj­enda en meðal fólks sem býr í eigin hús­næði, og hafi bilið milli þess­ara hópa breikkað ef miðað er við upp­haf mæl­inga árið 2004. Árið 2018 voru 19,6 pró­sent heim­ila á leigu­mark­aði með íþyngj­andi hús­næð­is­kostnað en 7,9 pró­sent heim­ila í einka­eigu. Í fjöl­býlum með 10 eða fleiri íbúðum er hlut­fall heim­ila með íþyngj­andi hús­næð­is­kostnað hærra, eða um 14,6 pró­sent, miðað við hlut­fallið í ein­býlum sem var 9,2 pró­sent árið 2018.

Hlutfall heimila þar sem heildarkostnaður húsnæðis er meira en 40% af ráðstöfunartekjum heimilisins og 95% öryggisbil. Mynd: Hagstofan

Sam­kvæmt Hag­stof­unni bjúggu árið 2018 4,5 pró­sent lands­manna eða tæp­lega 16 þús­und ein­stak­lingar á heim­ilum sem höfðu verið í van­skilum með hús­næð­is­lán eða húsa­leigu á síð­ustu tólf mán­uð­um. Hlut­fallið hefur lækkað ár frá ári síðan 2013, þó að lækk­unin á milli 2017 og 2018 sé innan skekkju­marka, sam­kvæmt Hag­stof­unn­i. 

Hlut­fall heim­ila í leigu­hús­næði sem eru í van­skilum hefur aldrei verið lægra, segir í frétt Hag­stof­unn­ar. Í upp­hafi mæl­inga, árið 2004, voru 12,2 pró­sent heim­ila í leigu­hús­næði í van­skilum en árið 2018 voru þau 5,3 pró­sent. Að jafn­aði er hlut­fallið lægra meðal heim­ila í eigin hús­næði, en árið 2018 var það 3,1 pró­sent.

Tengsl milli mennt­unar og van­skila

Flestir ein­stak­lingar sem bjuggu á heim­ilum í van­skilum árið 2018 voru í lægsta tekju­fimmt­ungi, eða rúm­lega 10 pró­sent. Hlut­fall ein­stak­linga sem býr á heim­ilum í van­skilum minnkar með hækk­andi tekj­um. Van­skil eru algeng­ari meðal yngri ald­urs­hópa en eldri sem til dæmis má sjá á því að hlut­falls­lega eru færri 55 ára og eldri sem búa á heim­ilum í van­skilum miðað við þá sem yngri eru.

Tengsl eru á milli mennt­unar og van­skila, sam­kvæmt Hag­stof­unni. Van­skil eru lægst meðal háskóla­mennt­aðra og hafa farið lækk­andi. Árið 2017 var hlut­fallið 4,4 pró­sent en 2,6 pró­sent árið 2018. Til sam­an­burðar bjuggu 5,9 pró­sent grunn­skóla­mennt­aðra á heim­ilum í van­skilum árið 2018, eða 3,3 pró­sentu­stigum hærra. Að jafn­aði er meiri munur á hlut­falli í van­skilum eftir menntun meðal karla en kvenna. Hæst er hlut­fall van­skila meðal karla með grunn­mennt­un, eða 8,4 pró­sent árið 2018.

Hægt er að skoða frétt Hag­stof­unnar hér

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar, og Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri í Reykjavík.
Efling ásakar Reykjavíkurborg um að hafa dreift villandi upplýsingum
„Borgin er í okkar höndum!“ Þetta segir Sólveig Anna Jónsdóttir, formaður Eflingar í opnu bréfi til borgarstjóra, þar sem honum er tilkynnt um algjör viðræðuslit vegna kjarasamningagerðar. Efling segir borgina hafa brotið bæði trúnað og lög.
Kjarninn 20. janúar 2020
Heimavellir voru skráðir í Kauphöll Íslands vorið 2018.
Norskt félag kaupir rúmlega sjö prósent í Heimavöllum fyrir tæpan milljarð
Virði bréfa í Heimavöllum, sem hefur vart haggast mánuðum saman, tók kipp í morgun þegar greint var frá því að norskt leigufélag hefði keypt stóran hlut í félaginu. Kaupverðið var í kringum milljarð króna.
Kjarninn 20. janúar 2020
Bilið á milli ríkra og fátækra heldur áfram að aukast samkvæmt Oxfam-samtökunum.
Rúmlega tvö þúsund manns eiga meiri auð en 60 prósent íbúa jarðar
Í árlegri skýrslu Oxfam-samtakanna kemur fram að 22 ríkustu karlar í heimi eigi meira af auði en allar konur sem búa í Afríku samanlagt. Ef tveir ríkustu karlar heims myndu stafla öllum fé sínu upp í bunka, og setjast á hann, þá sætu þeir í geimnum.
Kjarninn 20. janúar 2020
Fimm tæknifyrirtæki í einstakri yfirburðastöðu sem efi er um að sé sjálfbær
Apple, Microsoft, Alphabet (móðurfélag Google), Amazon og Facebook eru verðmætustu fyrirtæki Bandaríkjanna. Það er einsdæmi að fimm fyrirtæki úr tengdum geira séu í fimm efstu sætunum á slíkum lista. Í raun eru þau markaðssvæði, ekki eiginleg fyrirtæki.
Kjarninn 20. janúar 2020
Vilja að þú fáir þér ís með Netflix áhorfinu
Netflix og ísframleiðandinn Ben & Jerry's hafa tekið höndum saman. Þau vilja að fólk fá sér ís með Netflix áhorfinu.
Kjarninn 19. janúar 2020
Íslendingar, náttúra, hálendi og hreindýr
Jakob S. Jónsson fjallar um Öræfahjörðina, sögu hreindýra á Íslandi.
Kjarninn 19. janúar 2020
Arnheiður Jóhannsdóttir
Sjálfbær uppbygging ferðaþjónustu á landinu öllu
Kjarninn 19. janúar 2020
Seðlabankinn greip tólf sinnum inn í gjaldeyrismarkaðinn í fyrra
Gjaldeyrisvaraforði Seðlabanka Íslands var orðinn 822 milljarðar króna í lok árs 2019. Alls lækkaði gengi krónunnar um 3,1 prósent og Seðlabankinn greip nokkrum sinnum inn í til að stilla af kúrs hennar í fyrra.
Kjarninn 19. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent