Íþyngjandi húsnæðiskostnaður algengari meðal leigjenda

Byrði húsnæðiskostnaðar skiptist ekki jafnt, þar sem einn af hverjum fjórum í lægsta tekjufimmtungnum bjó við íþyngjandi húsnæðiskostnað árið 2018 á meðan hlutfallið var mun lægra í öðrum tekjufimmtungum.

Hús í miðbæ Reykjavíkur
Auglýsing

Helm­ingur Íslend­inga varði allt að 17,7 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum heim­il­is­ins í hús­næð­is­kostnað árið 2018. Sama ár bjuggu 8,9 pró­sent ein­stak­linga á heim­ilum með íþyngj­andi byrði hús­næð­is­kostn­að­ar, eða um 31 þús­und ein­stak­lingar á um 17 þús­und heim­il­um. Hús­næð­is­kostn­aður telst íþyngj­andi þegar heild­ar­kostn­aður hús­næðis nemur meira en 40 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum heim­il­is­ins. 

Þetta kemur fram í nið­ur­stöðum lífs­kjara­rann­sóknar Hag­stofu Íslands fyrir árin 2017 og 2018.

Byrði hús­næð­is­kostn­aðar skipt­ist ekki jafnt, þar sem einn af hverjum fjórum í lægsta tekju­fimmt­ungnum bjó við íþyngj­andi hús­næð­is­kostnað árið 2018 á meðan hlut­fallið var mun lægra í öðrum tekju­fimmt­ung­um.

Auglýsing

Í frétt Hag­stof­unnar segir jafn­framt að íþyngj­andi hús­næð­is­kostn­aður sé algeng­ari meðal leigj­enda en meðal fólks sem býr í eigin hús­næði, og hafi bilið milli þess­ara hópa breikkað ef miðað er við upp­haf mæl­inga árið 2004. Árið 2018 voru 19,6 pró­sent heim­ila á leigu­mark­aði með íþyngj­andi hús­næð­is­kostnað en 7,9 pró­sent heim­ila í einka­eigu. Í fjöl­býlum með 10 eða fleiri íbúðum er hlut­fall heim­ila með íþyngj­andi hús­næð­is­kostnað hærra, eða um 14,6 pró­sent, miðað við hlut­fallið í ein­býlum sem var 9,2 pró­sent árið 2018.

Hlutfall heimila þar sem heildarkostnaður húsnæðis er meira en 40% af ráðstöfunartekjum heimilisins og 95% öryggisbil. Mynd: Hagstofan

Sam­kvæmt Hag­stof­unni bjúggu árið 2018 4,5 pró­sent lands­manna eða tæp­lega 16 þús­und ein­stak­lingar á heim­ilum sem höfðu verið í van­skilum með hús­næð­is­lán eða húsa­leigu á síð­ustu tólf mán­uð­um. Hlut­fallið hefur lækkað ár frá ári síðan 2013, þó að lækk­unin á milli 2017 og 2018 sé innan skekkju­marka, sam­kvæmt Hag­stof­unn­i. 

Hlut­fall heim­ila í leigu­hús­næði sem eru í van­skilum hefur aldrei verið lægra, segir í frétt Hag­stof­unn­ar. Í upp­hafi mæl­inga, árið 2004, voru 12,2 pró­sent heim­ila í leigu­hús­næði í van­skilum en árið 2018 voru þau 5,3 pró­sent. Að jafn­aði er hlut­fallið lægra meðal heim­ila í eigin hús­næði, en árið 2018 var það 3,1 pró­sent.

Tengsl milli mennt­unar og van­skila

Flestir ein­stak­lingar sem bjuggu á heim­ilum í van­skilum árið 2018 voru í lægsta tekju­fimmt­ungi, eða rúm­lega 10 pró­sent. Hlut­fall ein­stak­linga sem býr á heim­ilum í van­skilum minnkar með hækk­andi tekj­um. Van­skil eru algeng­ari meðal yngri ald­urs­hópa en eldri sem til dæmis má sjá á því að hlut­falls­lega eru færri 55 ára og eldri sem búa á heim­ilum í van­skilum miðað við þá sem yngri eru.

Tengsl eru á milli mennt­unar og van­skila, sam­kvæmt Hag­stof­unni. Van­skil eru lægst meðal háskóla­mennt­aðra og hafa farið lækk­andi. Árið 2017 var hlut­fallið 4,4 pró­sent en 2,6 pró­sent árið 2018. Til sam­an­burðar bjuggu 5,9 pró­sent grunn­skóla­mennt­aðra á heim­ilum í van­skilum árið 2018, eða 3,3 pró­sentu­stigum hærra. Að jafn­aði er meiri munur á hlut­falli í van­skilum eftir menntun meðal karla en kvenna. Hæst er hlut­fall van­skila meðal karla með grunn­mennt­un, eða 8,4 pró­sent árið 2018.

Hægt er að skoða frétt Hag­stof­unnar hér

Kanntu vel við Kjarnann?

Frjáls framlög lesenda eru mikilvægur þáttur í rekstri Kjarnans. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni á vitrænan hátt og greina kjarnann frá hisminu fyrir lesendur. 

Kjarninn er fjölmiðill sem leggur sig fram við að upplýsa og skýra út það sem á sér stað í samfélaginu með áherslu á gæði og dýpt. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari. 

Ef þú kannt vel við það efni sem þú lest á Kjarnanum viljum við hvetja þig til að styrkja okkur. Þinn styrkur er okkar styrkur.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Lilja D. Alfreðsdóttir, mennta- og menningarmálaráðherra.
Drög að nýjum þjónustusamningi við RÚV kynnt
Mennta- og menningarmálaráðherra hefur kynnt nýjan þjónustusamning við Ríkisútvarpið fyrir ríkisstjórn en núgildandi samningur rennur út um áramótin.
Kjarninn 14. desember 2019
Agnar Snædahl
Frá kreppuþakuppbyggingu og myglu
Kjarninn 14. desember 2019
Undraheimur bókmenntanna: Veisla Soffíu Auðar Birgisdóttur
Gagnrýnandi Kjarnans skrifar um „Maddama, kerling, fröken, frú. Konur í íslenskum nútímabókmenntum".
Kjarninn 14. desember 2019
Jón Baldvin Hannibalsson
Norrænt velferðarríki eða arðrænd nýlenda?
Kjarninn 14. desember 2019
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, þegar hann tók við starfinu.
Björgólfur efast um að mútur hafi verið greiddar og telur Samherja ekki hafa brotið lög
Forstjóri Samherja telur Jóhannes Stefánsson hafa verið einan að verki í vafasömum viðskiptaháttum fyrirtækisins í Afríku. Greiðslur til Dúbaí eftir að Jóhannes hætt,i sem taldar eru vera mútur, hafi verið löglegar greiðslur fyrir kvóta og ráðgjöf.
Kjarninn 14. desember 2019
Litla hraun
Vilja að betrun fanga hefjist strax frá dómsuppkvaðningu
Starfshópur félagsmálaráðherra hefur lagt til unnið sé að bataferli einstaklinga sem hlotið hafa refsidóm strax frá uppkvaðningu dóms, á tímabilinu áður en afplánun refsingar hefst, á meðan afplánun varir og einnig eftir að afplánun lýkur.
Kjarninn 14. desember 2019
Síminn að festa sig aftur í sessi sem sá stærsti á markaðnum
Gagnamagnsnotkun Íslendinga á farsímaneti heldur áfram að aukast ár frá ári. Hún hefur 265faldast á áratug. Síminn hefur styrkt stöðu sína sem markaðsleiðandi á farsímamarkaði en tekjur vegna sölu á slíkri þjónustu hafa dregist verulega saman.
Kjarninn 14. desember 2019
Eitt af hverjum sex dauðsföllum tengt matarvenjum
Offita er orðið umfangsmikið lýðheilsuvandamál á Íslandi en alls þjást um fimmtungur fullorðinna Íslendinga af offitu.
Kjarninn 14. desember 2019
Meira úr sama flokkiInnlent