Orðræða notuð til að stilla minnihlutahópum upp sem ógn gegn „hvíta kynstofninum“

Niðurstöður rannsókna hér á landi sýna glöggt fram á að ákveðið fordæmi hefur verið gefið í samfélaginu sem skapar rými fyrir tjáningu neikvæðra viðhorfa gegn minnihlutahópum sem ætlað er að kynda undir hatri og mismunun.

Eyrún Eyþórsdóttir og Kristín Loftsdóttir
Eyrún Eyþórsdóttir og Kristín Loftsdóttir
Auglýsing

Nið­ur­stöður rann­sókna sýna glöggt fram á að ákveðið for­dæmi hefur verið gefið í sam­fé­lag­inu sem skapar rými fyrir tján­ingu nei­kvæðra við­horfa gegn minni­hluta­hópum sem ætlað er að kynda undir hatri og mis­mun­un. Þessi orð­ræða er notuð til að stilla minni­hluta­hópum upp sem ógn gegn íslenskri menn­ingu, „hvíta kyn­stofn­in­um“, konum og öryggi sam­fé­lags­ins.

Þetta kemur fram í grein­inni „Grýta þetta pakk“: Hat­ur­stján­ing í íslensku sam­hengi eftir Eyrúnu Eyþórs­dótt­ur, lektor á hug- og félags­vís­inda­sviði við Háskól­ann á Akur­eyri, og Krist­ínu Lofts­dótt­ur, pró­fessor í mann­fræði við Háskóla Íslands. Greinin birt­ist í nýjasta tölu­blaði tíma­rits­ins Stjórn­mál & stjórn­sýsla í síð­ustu viku.

Í grein­inni kemur fram að hat­urs­orð­ræða sé talin vax­andi vandi í hinum vest­ræna heimi í dag. Oft hafi verið vísað til tján­ingar Don­alds Trumps og stjórn­mála­manna sem tengj­ast Brexit sem sam­þykktar á tján­ingu hat­urs og, sam­hliða því, sköp­unar jarð­vegs til áfram­hald­andi hat­ur­stján­ing­ar.

Auglýsing

Einnig deili ákveðnir fjöl­miðlar hat­urs­fullum boð­skap gegn minni­hluta­hóp­um. Innan þessa jarð­vegs hat­urs spretti upp ýmis­konar hat­urs­sam­tök sem beita sér gegn minni­hluta­hóp­um, bæði í orði og með ofbeldi.

Nið­ur­stöð­urnar end­ur­spegli það að nei­kvæð tján­ing í garð ólíkra minni­hluta­hópa sé nokkuð almenn, en jafn­framt megi greina fjölgun á rýmum þar sem ein­stak­lingum virð­ist finn­ast þeir geta tjáð mjög nei­kvæð við­horf.

Orð­ræðan bein­ist að mestu gegn múslímum

Í grein­inni segir að orð­ræðan hér á landi bein­ist að mestu leyti gegn múslímum. Ein­stak­lingar sem halda úti orð­ræðu sem þess­ari hafi í sumum til­fellum beinan aðgang að fjöl­miðlum í gegnum eign­ar­hald og stjórnun miðl­anna þar sem fals­fréttum sé meðal ann­ars miðl­að. Í gegnum þessa miðla hafi þessir ein­stak­lingar mögu­leika á að setja ákveðin mál á dag­skrá eða hafa áhrif á umræð­una.

Einnig sé áhyggju­efni að til­teknir og óþekktir aðilar virð­ast hafa bol­magn til að fjár­magna við­burði þar sem fengnir séu til lands­ins ein­stak­lingar sem þekktir eru fyrir að miðla hat­ursá­róðri, sem og til að veita fé til þýð­ingar og útgáfu bóka þar sem meg­in­mark­miðið virð­ist vera að sýna að „hvítum Evr­ópu­bú­um“ standi ógn af múslímum; bóka sem séu til þess fallnar að skapa nei­kvæðar til­finn­ingar í garð fjöl­breytni í sam­fé­lag­inu.

Hafa aðgang í gegnum Útvarp Sögu til að dreifa hat­ursá­róðri

„Slíka orð­ræðu er jafn­framt að finna innan stjórn­mál­anna, en stjórn­mála­flokk­arnir Íslenska þjóð­fylk­ingin og Frels­is­flokk­ur­inn eru meðal ann­ars stofn­aðir sér­stak­lega gegn inn­flytj­end­um, múslímum og fólki sem leitar alþjóð­legrar vernd­ar. Jafn­vel þótt fylgi þess­ara flokka hafi ekki náð miklu flugi hingað til hafa þeir góðan aðgang að fjöl­miðl­inum Útvarpi Sögu til að dreifa hat­ursá­róðri,“ segir í grein­inni.

Þá kemur fram að þótt aðrir stjórn­mála­flokkar hafi þessi stefnu­mál ekki á sinni dag­skrá hafi stjórn­mála­fólk úr ýmsum öðrum flokkum talað á nei­kvæðum nótum um þessa hópa með marg­vís­legum hætti og sér­stak­lega megi skoða teng­ingar ein­stak­linga sem hafa verið kosnir sem full­trúar Flokks fólks­ins og Mið­flokks­ins við aðila sem miðla hat­ur­stján­ingu.

Ekki skuli van­meta skipu­lagða hat­urs­hópa

Í grein­inni segir enn fremur að upp­gangur skipu­lagðra hat­urs­hópa eins og Norð­ur­vígis og Vak­urs hafi sýnt fram á það að grund­völlur sé fyrir slíkri starf­semi hér­lend­is. „Hér verður sér­stak­lega að gæta þess að van­meta ekki slík sam­tök vegna fámennis heldur hafa í huga að í flestum hryðju­verkum sem hafa verið framin í nafni öfga­hægri­hyggju hafa verið á ferð svo­kall­aðir „lone wolv­es“ eða aðilar sem til­heyra ekki skipu­lögðum hópum öfga­manna heldur eru „ósýni­leg­ir“ fylgj­endur slíkra sam­taka á net­in­u.“

Jafn­framt kemur fram að margir þeirra sem halda úti því sem er hat­urs­orð­ræða eða á mörkum þess tali um að tján­ing­ar­frelsið eigi í vök að verj­ast og rétt­læti for­dóma og hat­ur­stján­ingu með vísan til stjórn­ar­skrár­innar en taki þó ekki til­lit til þess að laga­greinin til­greini aug­ljós­lega að tján­ingu megi skerða. Sam­tímis sé ósýni­legt hver fjár­magni útgáfu og þýð­ingu á bókum sem eru þekktar alþjóð­lega fyrir for­dóma, sem og inn­flutn­ing á fyr­ir­lesurum sem telja fólki trú um að Evr­ópa sé í stríði við múslíma, og rekstur fjöl­miðla sem dreifa þessum for­dóm­um.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Rósa Björk Brynjólfsdóttir sækist eftir efsta sæti hjá Samfylkingunni í Suðvesturkjördæmi.
Rósa Björk sækist eftir oddvitasæti í Suðvesturkjördæmi
Nýjasti þingmaður Samfylkingar sækist eftir því að leiða lista flokksins í Suðvesturkjördæmi, sem Guðmundur Andri Thorsson leiddi í kosningunum árið 2017. Rósa Björk fer því ekki fram í Reykjavík, þrátt fyrir að hafa tekið þátt í skoðanakönnun þar.
Kjarninn 22. janúar 2021
Sjónvarpið var árið 2019 sem fyrr sá miðill sem tekur til sín stærstan hluta tekna á íslenskum fjölmiðlamarkaði, eða rúmlega 12,6 milljarða af alls 25 milljarða tekjum íslenskra fjölmiðla.
Fjórar af hverjum tíu auglýsingakrónum virðast hafa runnið úr landi árið 2019
Tekjur íslenskra fjölmiðla drógust saman um sjö prósent á milli áranna 2018 og 2019. Um 7,8 milljarðar af auglýsingafé innlendra aðila eru taldir hafa runnið úr landi, stór hluti til Facebook og Google. Hlutdeild RÚV á auglýsingamarkaði var 17 prósent.
Kjarninn 22. janúar 2021
Leikarnir áttu að fara fram í Tókýó síðasta sumar en var frestað til sumarsins 2021. Hálft ár er nú til stefnu.
Hafna því að búið sé að ákveða að aflýsa Ólympíuleikunum
Þetta er ekki rétt. Þetta er ekki rétt. Þannig hafa svör japanskra stjórnvalda sem og aðstandenda Ólympíuleikanna í Tókýó verið í dag vegna frétta um að þegar sé búið að ákveða að aflýsa leikunum. „Ólympíueldurinn verður kveiktur 23. júlí.“
Kjarninn 22. janúar 2021
Pottersen
Pottersen
Pottersen – 47. þáttur: Myrk hliðarveröld
Kjarninn 22. janúar 2021
Yfirlitsmynd af fyrirhuguðu framkvæmdasvæði.
Vegagerðin setur göng í gegnum Reynisfjall og veg á bökkum Dyrhólaóss á dagskrá
Óstöðug fjaran við Vík kallar á byggingu varnargarðs ef af áformum Vegagerðarinnar um færslu hringvegarins verður. Hinn nýi láglendisvegur myndi liggja í næsta nágrenni svæða sem njóta verndar vegna jarðminja og lífríkis.
Kjarninn 22. janúar 2021
Mynd frá Hiroshima í Japan, tekin nokkrum mánuðum eftir að kjarnorkusprengju var varpað á borgina árið 1945.
Áttatíu og sex prósent vilja að Ísland fullgildi samning um bann við kjarnorkuvopnum
Samkvæmt nýrri könnun frá YouGov eru einungis þrjú prósent Íslendinga fylgjandi þeirri stefnu íslenskra stjórnvalda að fylgja stefnu NATÓ um að skrifa ekki undir samning Sameinuðu þjóðanna um bann gegn kjarnorkuvopnum. Samningurinn tekur gildi í dag.
Kjarninn 22. janúar 2021
Jón Ásgeir Jóhannesson.
Segir peningamarkaðssjóði ekki svikamyllu heldur form af skammtímafjármögnun
Fyrrverandi aðaleigandi Glitnis neitar því að peningamarkaðssjóðir bankanna hafi verið notaðir til að „redda“ eigendum þeirra fyrir hrun. Ríkisbankar þurftu að setja 130 milljarða króna inn í sjóðina en samt tapaði venjulegt fólk stórum fjárhæðum.
Kjarninn 21. janúar 2021
Jón Ásgeir segir Guðlaug Þór hafa tekið á sig sök í styrkjamálinu
Stjórnendur FL Group tóku ákvörðun um að veita háan styrk til Sjálfstæðisflokksins í lok árs 2006 og kvittun fyrir greiðslunni var gefin út eftir á. Þetta segir Jón Ásgeir Jóhannesson. Hann telur Geir H. Haarde hafa staðið á bakvið málið.
Kjarninn 21. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent