Forsætisráðherra leggur fram frumvarp um varnir gegn hagsmunaárekstrum

Hagsmunaverðir verða að skrá sig, fyrrverandi ráðherrar verða að bíða í sex mánuði áður en þeir ráða sig til hagsmunasamtaka eftir að hafa látið af störfum og ráðamenn verða að gefa upp fjárhagslega hagsmuni sína, verði nýtt frumvarp að lögum.

Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Katrín Jakobsdóttir, forsætisráðherra.
Auglýsing

Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra hefur útbýtt á Alþingi frum­varpi um varnir gegn hags­muna­á­rekstrum hjá æðstu hand­höfum fram­kvæmda­valds­ins. Mark­mið lag­anna er „að tak­marka eins og frekast er unnt áhrif hags­muna­á­rekstra á störf æðstu hand­hafa fram­kvæmd­ar­valds sem starfa innan Stjórn­ar­ráðs Íslands­.“ 

Með æðstu hand­höfum fram­kvæmd­ar­valds er átt við ráð­herra, ráðu­neyt­is­stjóra, skrif­stofu­stjóra og sendi­herra. Þá gilda lögin einnig um aðstoð­ar­menn ráð­herra.

Á meðal þess sem fram kemur í frum­varp­inu, er að skylda alla þá sem starfa í æðsta lagi íslenskrar stjórn­­­sýslu og í stjórn­­­málum að gefa upp hags­muni sína og gera ítar­­lega grein fyrir fjár­­hags­­legum hags­munum sín­­um. 

Þá felur það í sér að hags­muna­verðir (e. lobbý­istar) sem eiga sam­­skipti við stjórn­­­mála­­menn og stjórn­­­sýslu verði gert að skrá sig sem slíka. Sam­tök atvinnu­lífs­ins hafa lýst sig afar mót­fallin slíkri skrán­ingu.

Auglýsing
Æðstu hand­hafar fram­kvæmda­valds­ins og aðstoð­ar­menn þeirra munu ekki geta sinnt öðrum störfum sam­hliða sín­um, verði frum­varpið að lögum og þegar þeir hætta störfum mun þeim verða óheim­ilt að ger­ast hags­muna­verðir í sex mán­uði. Þeim sem lögin munu ná yfir verður enn fremur óheim­ilt að „nota upp­lýs­ingar sem þeir höfðu aðgang að í krafti starfs síns fyrir hið opin­bera sér eða öðrum til óeðli­legs ávinn­ings.“

Þeir sem lögin munu ná yfir, verði frum­varpið sam­þykkt, munu meðal ann­ars þurfa að skila til for­sæt­is­ráðu­neyt­is­ins skrá yfir nánar til­­­teknar eign­ir, skuldir og sjálf­skuld­ar­á­byrgðir þ.m.t. erlend­is, þegar við­kom­andi hefur störf hjá Stjórn­­­ar­ráð­inu. Sömu upp­­lýs­ingum þurfi að skila varð­andi maka og ólög­ráða börn.

Verði frum­varpið sam­þykkt mun það gild frá 1. jan­úar 2021. 

Mun ekki geta skoðað brot ann­arra ráð­herra

Fram­lagn­ing frum­varps­ins, sem er smíðað í for­sæt­is­ráðu­neyt­inu, er til þess ætluð að auka traust og gegn­sæi, í takti við það sem til­tekið var í stjórn­ar­sátt­mála sitj­andi rík­is­stjórn­ar. Í grein­ar­gerð þess kemur fram að lög­gjöf með virku eft­ir­lits­kerfi til varnar hags­muna­á­rekstrum, sem inni­haldi ákvæði um hags­muna­skrán­ingu og gjafir, hags­muna­verði, auka­störf og starfs­val eftir opin­ber störf, sé til þess fallin að skapa traust og tryggja að æðstu hand­hafar fram­kvæmd­ar­valds vinni störf sín í þágu almenn­ings af heil­ind­um.

Í því er mælt fyrir um að for­sæt­is­ráð­herra og ráðu­neyti hans geti ákveðið að taka til skoð­unar til­vik þar sem grunur leikur á að ákvæðum frum­varps­ins sé ekki fylgt í til­vikum æðstu hand­hafa fram­kvæmd­ar­valds og aðstoð­ar­manna ráð­herra, ann­arra en ráð­herra. „Með hlið­sjón af stjórn­skipu­legri stöðu ráð­herra þykir ekki rétt að fela for­sæt­is­ráð­herra að taka til skoð­unar brot ann­arra ráð­herra á reglum af þessu tagi en um ábyrgð ráð­herra á emb­ætt­is­verkum þeirra fer að lögum um ráð­herra­á­byrgð hverju sinn­i.“

Ákvæðin sem lögð eru til í frum­varp­inu eru mörg hver mats­kennd og í grein­ar­gerð segir að því sé mik­il­vægt að for­sæt­is­ráðu­neytið hafi val um að skoða mál að eigin frum­kvæði. „Frum­kvæð­is­mál geta haf­ist vegna ábend­inga, t.d. frá almenn­ingi til ráðu­neyt­is­ins, umfjöll­unar fjöl­miðla o.s.frv. Ef nið­ur­staða athug­unar for­sæt­is­ráðu­neytis gefur til kynna að brot hafi átt sér stað er gert ráð fyrir að for­sæt­is­ráðu­neytið til­kynni nið­ur­stöð­una til hlut­að­eig­andi ráðu­neytis sem hefur þá vald til að grípa til starfs­manna­rétt­ar­lega við­ur­laga á borð við áminn­ingu eða upp­sögn. Í til­viki æðstu hand­hafa fram­kvæmd­ar­valds og aðstoð­ar­manna ráð­herra sem starfa í for­sæt­is­ráðu­neyt­inu er það for­sæt­is­ráð­herra að meta hvort efni séu til slíkra aðgerða.“

Vilt þú vera með?

Frjálsir, hugrakkir fjölmiðlar eru ómetanlegir en ekki ókeypis. Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda og með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og við ætlum að standa vaktina áfram og bjóða almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Fyrir þá lesendur sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra.
Dómsmálaráðherra setur lög á verkfall flugvirkja Landhelgisgæslunnar
Samstaða er í ríkisstjórninni um að leggja fram frumvarp um lög til að binda enda á verkfall flugvirkja hjá Landhelgisgæslu Íslands.
Kjarninn 27. nóvember 2020
Úr 11 í 20 – smitum fjölgar á ný
Tuttugu manns greindust með COVID-19 innanlands í gær og er það mikil fjölgun frá því í fyrradag þegar smitin voru ellefu. 176 eru nú í einangrun með sjúkdóminn.
Kjarninn 27. nóvember 2020
Borgarstjóri: Getum ekki beðið – breyta verður lögum og tryggja öryggi leigjenda
„Eldsvoðinn á Bræðraborgarstíg hafði mjög mikil áhrif á mig persónulega og ég fann fyrir mikilli frústrasjón og sorg,“ segir Dagur B. Eggertsson borgarstjóri og stjórnarformaður slökkviliðs höfuðborgarsvæðisins. „Hvernig getur svona gerst?“
Kjarninn 27. nóvember 2020
Halldór Gunnarsson í Holti.
Segir eiginkonur Miðflokksmanna ekki kjósa flokkinn vegna Gunnars Braga Sveinssonar
Flokksráðsfulltrúi í Miðflokknum segir bæði konur og bændur ólíklegri til að kjósa Miðflokkinn ef Gunnar Bragi Sveinsson býður sig áfram fram fyrir flokkinn. Hann gagnrýnir tilgang aukalandsþings sem haldið var um liðna helgi.
Kjarninn 27. nóvember 2020
Ari Trausti Guðmundsson, þingmaður VG.
Ari Trausti ætlar ekki að bjóða sig fram aftur
Eini þingmaður VG í Suðurkjördæmi mun ekki bjóða sig fram aftur í næstu Alþingiskosningum.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
Óskað eftir heimild fyrir ríkissjóð til að taka allt að 360 milljarða króna lán í erlendri mynt
Heildarskuldir ríkissjóðs verða 1.251 milljarðar króna um komandi áramót, eða 431 milljarði króna hærri en lagt var upp með á fjárlögum ársins 2020. Vextir hafa hins vegar lækkað mikið á árinu og vaxtagjöld hafa hlutfallslega hækkað mun minna en skuldir.
Kjarninn 26. nóvember 2020
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 27. þáttur: Konungdæmið í norðri
Kjarninn 26. nóvember 2020
Kolbeinn Óttarsson Proppé
Aðgerðir fyrir fólk – staðreyndir skipta máli
Kjarninn 26. nóvember 2020
Meira úr sama flokkiInnlent