Segir viðbrögð stjórnarliða við skýrslubeiðni sýna grímulausa sérhagsmunagæslu

Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar, segir viðbrögð stjórnarliða við skýrslubeiðni um samanburð á greiðslum fyrir veiðirétt í Namibíu og á Íslandi sýna að hún snerti „einhvern auman blett hjá ríkisstjórninni.“

Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar.
Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar.
Auglýsing

„Af viðbrögðunum að dæma er augljóst að þessi skýrslubeiðni snerti einhvern auman blett hjá ríkisstjórninni því umræddir stjórnarþingmenn mega greinilega ekki til þess hugsa að almenningur sé upplýstur um þetta einfalda mál. Hér er sérhagsmunagæslan algerlega grímulaus. Kemur í sjálfu sér ekki á óvart þegar litið er á hvaða stjórnmálaflokkar hljóta hæstu styrkina frá sjávarútveginum.“ Þetta segir Þorsteinn Víglundsson, þingmaður Viðreisnar, í stöðuuppfærslu á Facebook þar sem hann deilir frétt um viðbrögð Bjarna Benediktssonar, formanns Sjálfstæðisflokksins og fjármála- og efnahagsráðherra, við beiðni 18 þingmanna um skýrslu um sam­an­burð á greiðslum Sam­herja fyrir veiði­rétt í Namibíu og á Íslandi.

Nokkrir stjórnarþingmenn fóru á límingunum yfir einfaldri skýrslubeiðni til Sjávarútvegsráðherra um samanburð á...

Posted by Þorsteinn Viglundsson on Thursday, February 6, 2020

Þegar skýrslubeiðnin var rædd á Alþingi í morgun sagði Bjarni að hún væri „auðvitað ekkert annað heldur en ákveðið lýðskrum sem að fer fram í kjölfarið á alvarlegu máli sem upplýst hefur verið um og er til skoðunar og rannsóknar. Hér er þyrlað upp pólitísku moldviðri útaf ágreiningsefni sem hefur verið um veiðigjöld á Íslandi og því haldið fram að útgerðin skammti sér veiðigjöld eftir því að hún telur að sé hæfilegt hverju sinni.“ 

Óli Björn Kárason og Birgir Ármannsson, þingmenn Sjálfstæðisflokksins, gagnrýndu einnig skýrslubeiðnina. 

Visar í styrki sjávarútvegsfyrirtækja til stjórnarflokka

Þorsteinn segir í stöðuuppfærslunni að nokkrir stjórnarþingmenn hefðu farið á límingunum yfir þessari einföldu skýrslubeiðni. „Spurningin er hvaða hagsmuna þessir stjórnarþingmennirnir eru að gæta með þessu framferði sínu? Hér er beðið um einfaldan samanburð sem almenningur hefur fullan rétt á að fá að vita eftir fréttaflutning af Samherjaskjölunum. Þar kemur m.a. fram að greiðslur félagsins fyrir veiðiheimildir í Namibíu séu tvöfalt hærri en hér á landi. Gott væri að fá skýr svör um hvort það sé rétt.

Auglýsing
Af viðbrögðunum að dæma er augljóst að þessi skýrslubeiðni snerti einhvern auman blett hjá ríkisstjórninni því umræddir stjórnarþingmenn mega greinilega ekki til þess hugsa að almenningur sé upplýstur um þetta einfalda mál. Hér er sérhagsmunagæslan algerlega grímulaus. Kemur í sjálfu sér ekki á óvart þegar litið er á hvaða stjórnmálaflokkar hljóta hæstu styrkina frá sjávarútveginum.“

Þar vísar Þorsteinn í að rík­is­stjórn­ar­flokk­arnir þrír, Sjálfstæðisflokkur, Vinstri græn og Framsóknarflokkur, fengu alls um ell­efu millj­ónir króna í styrki frá lög­að­ilum í sjáv­ar­út­vegi á árinu 2018. Um er að ræða útgerð­ar­fyr­ir­tæki, fisk­vinnsl­ur, fyr­ir­tæki sem starfa í fisk­eldi og eign­ar­halds­fé­lög í eigu stórra eig­enda útgerð­ar­fyr­ir­tækja. 

Endurgjald háð pólitísku mati

Fyrsti flutn­ings­maður skýrslu­beiðn­innar er Þor­gerður Katrín Gunn­ars­dótt­ur, for­maður Við­reisn­ar, en með henni eru sautján þing­menn úr Við­reisn, Píröt­um, Sam­fylk­ing­unni og þing­manni utan flokka.

Í grein­ar­gerð með skýrslu­beiðn­inni segir að ákvörðun veiði­gjalda hafi lengi verið ágrein­ings­mál í íslenskum stjórn­mál­um. Ekki hafi verið meiri­hluti fyrir því að láta gjald fyrir afnot af sam­eig­in­legri auð­lind lands­manna ráð­ast á mark­aði þar sem til­tek­inn hluti veiði­heim­ilda yrði ár hvert boð­inn til sölu til ákveð­ins tíma. Þess í stað hafi gjaldið verið ákveðið með lög­um, sem sætt hafa reglu­legum breyt­ing­um.

„End­ur­gjald fyrir einka­af­not af sam­eig­in­legri auð­lind þjóð­ar­innar hefur þannig verið háð póli­tísku mati. Það póli­tíska mat hefur aftur í veru­legum atriðum byggst á áliti þeirra hags­muna­að­ila í útgerð sem eru full­trúar þeirra fyr­ir­tækja sem gjaldið greiða. Með öðrum orðum hafa verið bein tengsl á milli þess sem útgerð­irnar hafa talið sig geta greitt og þess sem meiri­hluti á Alþingi hverju sinni hefur talið að þær gætu greitt,“ segir í grein­ar­gerð­inni.

Þær upp­lýs­ingar sem fram hafi komið í svoköll­uðum Sam­herj­a­skjöl­um, sem RÚV fjall­aði um í frétta­skýr­inga­þætt­inum Kveik, gefi til­efni til að bera saman hvað eitt af stærstu og áhrifa­rík­ustu fyr­ir­tækj­unum á þessu sviði sé reiðu­búið til að greiða fyrir veiði­rétt á Íslandi og í Namib­íu. Eftir yfir­lýs­ingar ráð­herra bæði í fjöl­miðlum og á þingi sé afar ólík­legt að rík­is­stjórnin hafi frum­kvæði að því að kanna þennan mik­il­væga þátt máls­ins til hlít­ar.

Samanburðarathugun unnin af óháðum aðila

Sam­an­burður af þessu tagi á, sam­kvæmt flutn­ings­mönnum beiðn­inn­ar, að geta stuðlað að mál­efna­legri umræðu um það mat sem ákvörðun veiði­gjalda bygg­ist á.

„Í Sam­herj­a­skjöl­unum kemur fram að greiðsla fyrir veiði­rétt í Namibíu hefur byggst á beinum greiðslum fyrir veiði­rétt og sér­stökum greiðslum til þeirra sem ráðið hafa mestu um úthlutun veiði­rétt­ar­ins.“

Að mati skýrslu­beið­enda færi best á því að sam­an­burð­ar­at­hug­unin verði unnin af óháðum aðila. „Rétt þykir að þeir óháðu aðilar taki heild­ar­fjár­hæð beggja þess­ara þátta með í sam­an­burð­in­um. Einnig telja skýrslu­beið­endur æski­legt að sam­ráð verði haft við þing­flokka um þá óháðu aðila sem fengnir verða í þessa þýð­ing­ar­miklu vinn­u.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Steinar Frímannsson
Einkarekstur í forgrunni – Umhverfisstefna Sjálfstæðisflokksins
Kjarninn 19. september 2021
Magnús Gottfreðsson, prófessor við læknadeild Háskóla Íslands.
Segir gæði vísindastarfs á Landspítala hafa hrakað á síðustu árum
Prófessor við læknadeild Háskóla Íslands segir að öfugþróun hafi átt sér stað í vísindastarfi á Landspítala eftir að hann var gerður að háskólasjúkrahúsi árið 2000, og að ekkert skilgreint fjármagn hafi fengist til að sinna því.
Kjarninn 19. september 2021
Jean-Rémi Chareyre
VG og loftslagsmálin: Að hugsa lengra en þjóðarnefið nær
Kjarninn 19. september 2021
Árni Stefán Árnason
Dýravernd í aðdraganda alþingiskosninganna 2021 – Hluti I
Kjarninn 19. september 2021
Bjarni Jónsson
Stjórnmálaflokkarnir og dánaraðstoð
Kjarninn 19. september 2021
Soffía Sigurðardóttir
Samvinna til árangurs
Kjarninn 19. september 2021
Lesendum Morgunblaðsins og Fréttablaðsins fækkað um 20 prósent frá miðju ári 2019
Lestur Fréttablaðsins hefur helmingast á rúmum áratug og minnkað um 20 prósent frá því nýir eigendur keyptu blaðið um mitt ár 2019. Þróun á lesendahópi Morgunblaðsins er nánast sú sama. Mikið tap er á rekstri beggja dagblaða.
Kjarninn 19. september 2021
Jón Ormur Halldórsson
Pólitíska miðjan hennar Merkel
Kjarninn 19. september 2021
Meira úr sama flokkiInnlent