Nýtt útlánamet hjá lífeyrissjóðunum – Í fyrsta sinn yfir 100 milljarða

Þrátt fyrir að stærstu lífeyrissjóðir landsins hafi allir reynt að draga úr aðsókn í sjóðsfélagalán til íbúðarkaupa þá jukust ný útlán þeirra í fyrra. Lífeyrissjóðirnir hafa aldrei lána fleiri krónur til sjóðsfélaga en á árinu 2019.

Þrátt fyrir að hægt hafi á verðhækkunum á húsnæðismarkaði í fyrra jukust útlán lífeyrissjóða í krónum talið.
Þrátt fyrir að hægt hafi á verðhækkunum á húsnæðismarkaði í fyrra jukust útlán lífeyrissjóða í krónum talið.
Auglýsing



Alls lán­uðu líf­eyr­is­sjóðir lands­ins 101,6 millj­arðar króna í sjóðs­fé­laga­lán á árinu 2019. Það er hæsta upp­hæð í krónum talið sem þeir hafa nokkru sinni lánað til íbúð­ar­kaupa, en fyrra metið var 99,2 millj­arðar króna árið 2017. Þegar tekið er til­lit til verð­bólgu síð­ustu tveggja ára var raun­virði útlána þó hæst á því ári. 

Þetta kemur fram í nýlega birtum tölum Seðla­banka Íslands um líf­eyr­is­sjóða­kerf­ið. 

Heild­ar­um­fang verð­tryggðra lána sem líf­eyr­is­sjóð­irnir hafa veitt jókst um 17 pró­sent á árinu 2019. Það fór úr 353 millj­örðum króna í 414 millj­arða króna. Á sama tíma jókst hins vegar umfang óverð­tryggðra lána sem sjóð­irnir veittu þeim sem borga í þá um 42,5 pró­sent, fór úr 80 millj­örðum króna í 114 millj­arða króna. 

Verð­tryggðu lánin eru þó enn mun hærra hlut­fall af heild­ar­út­lánum líf­eyr­is­sjóða en þau óverð­tryggðu, eða 78 pró­sent á móti 12 pró­sent­u­m. 

Óverð­tryggð lán­taka jókst mikið

Óver­tryggð lán­taka sótti því í sig veðrið á síð­asta ári. Í októ­ber 2019 gerð­ist það í þriðja sinn í sögu íslenska líf­eyr­is­­­­sjóða­­­­kerf­is­ins að sjóðs­fé­lagar tóku meira að láni óverð­­­­tryggt en verð­­­­tryggt. Í hin tvö skipt­in, í des­em­ber 2018 og í jan­úar 2019, hafði verð­­­­bólga hækkað nokkuð skarpt og var á bil­inu 3,4 til 3,7 pró­­­­sent, eftir að hafa verið að mestu undir 2,5 pró­­­­sent verð­­­­bólg­u­­­­mark­miði Seðla­­­­bank­ans frá því í febr­­­­úar 2014. Í októ­ber var hún hins vegar 2,8 pró­­­­sent og spár gerðu ráð fyrir að verð­­­­bólgan myndi fara við og jafn­­­­vel undir 2,5 pró­­­­sent verð­­­­bólg­u­­­­mark­mið í nán­­­­ustu fram­­­­tíð. Það gerð­ist síð­­­an í des­em­ber þegar skörp lækkun skil­aði verð­­­bólg­unni niður í tvö pró­­­sent. Í jan­úar lækk­aði hún enn frekar og mælist nú 1,7 pró­sent. 

Auglýsing
Við þessu brugð­ust íslenskir lán­tak­end­ur. Í nóv­em­ber og des­em­ber í fyrra tóku þeir mun frekar verð­tryggð lán hjá líf­eyr­is­sjóð­unum en óverð­tryggð. Í nóv­em­ber var hlut­fallið 65 á móti 35 pró­sentum og í des­em­ber 59 á móti 41 pró­senti, verð­tryggðum lánum í vil.

Þessi þróun bendir til þess að íslenskir neyt­endur séu orðnir mun með­vit­aðri um hvernig vindar blása í efna­hags­líf­inu hverju sinni þegar þeir ákveða hvora lána­leið­ina þeir feta. Þegar verð­bólga hækkar færa þeir sig yfir í óverð­tryggð lán, en þegar hún lækkar þá snúa þeir sér í auknum mæli aftur að töku verð­tryggðra lána.

Reyna að hefta vöxt­inn

Útlána­aukn­ing líf­eyr­is­­sjóð­anna á síð­asta ári athygl­is­verð af nokkrum ástæð­­um. Í fyrsta lagi vegna þess að það hægði veru­­­lega á hækkun hús­næð­is­verðs í fyrra, en vísi­tala kaup­verðs alls íbúð­­­ar­hús­næðis á höf­uð­­­borg­­­ar­­­svæð­inu hækk­­­aði um 2,4 pró­­­sent á árinu 2019. Til sam­an­­­burðar hækk­­­aði hús­næð­i­verðið um 13,6 pró­­­sent á árinu 2017 og  5,8 pró­­­sent á árinu 2018.

Í öðru lagi þá var, líkt og áður sagði, umtals­verð verð­­­bólga í lok árs 2018 og í byrjun árs 2019. Verð­­­bólga hefur veru­­­leg áhrif á lána­kjör fjölda Íslend­inga þar sem flestir þeirra eru með verð­­­tryggð lán. Þegar leið á árið í fyrra lækk­­­aði verð­­­bólgan hins vegar skarpt og mælist nú 1,7 pró­sent, eða vel undir 2,5 pró­­­sent verð­­­bólg­u­­­mark­miði Seðla­­­banka Íslands.

Í þriðja lagi hafa stærstu líf­eyr­is­­­sjóðir lands­ins: Líf­eyr­is­­­sjóður starfs­­­manna rík­­­is­ins (LS­R), Líf­eyr­is­­­sjóður verzl­un­ar­manna og Gildi allir reynt að draga úr eft­ir­­­spurn eftir sjóðs­­­fé­laga­lánum hjá sér með því að þrengja lána­skil­yrði og hækka vexti hjá sér. 

Líf­eyr­is­sjóð­irnir bjóða hins vegar enn upp á miklu betri íbúða­lána­kjör en við­skipta­bank­arn­ir. Lægstu breyti­legu verð­tryggðu vextir sem þeir bjóða á grunn­lánum (65 til 70 pró­sent af kaup­verði) eru 1,69 pró­sent. Til sam­an­burðar eru lægstu sam­bæri­legu lán sem við­skipta­banki veitir hjá Lands­bank­an­um, þar sem kjörin eru 3,2 pró­sent á 70 pró­sent lán­i. 

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Skipa sérstakan stýrihóp um samfélagsleg og hagræn viðbrögð við Covid-19 veirunni
Stýrihópurinn mun leggja mat á stöðuna og nauðsynleg samfélagsleg og efnahagsleg viðbrögð á hverjum tíma.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar.
Landsvirkjun hagnaðist um 13,6 milljarða króna í fyrra
Lágt álverð á heimsmarkaði, sem tryggir minni tekjur af raforkusölu til stærsta viðskiptavinar Landsvirkjunar, og stöðvum á kerskála Rio Tinto í Straumsvík, drógu úr hagnaði Landsvirkjunar í fyrra. Eigið fé ríkisfyrirtækisins er um 271 milljarður króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hjördís Björk Hákonardóttir
Málsvörn dómskerfis – sjálfstæði dómstóla og traust til þeirra
Kjarninn 28. febrúar 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra kynnti skýrsluna og áætlunina í morgun.
900 milljarðar króna í uppbyggingu innviða á næstu tíu árum
Framkvæmdum sem kosta 27 milljarða króna verður flýtt á næsta áratug. Stefnt að því að ljúka uppbyggingu ofanflóðavarna árið 2030.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Þrátt fyrir umtalsverðan samdrátt í komu ferðamanna til Íslands var ágætis hagvöxtur hérlendis í fyrra.
Hagvöxtur í fyrra var enn meiri en áður var áætlað, eða 1,9 prósent
Nýjustu tölur Hagstofunnar sýna að hagvöxtur í fyrra var 1,9 prósent. Það er mikill viðsnúningur frá nóvembertölum hennar sem reiknuðu með samdrætti á síðasta ári. Mjög öflugur vöxtur var á fjórða ársfjórðungi.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Hvað eru símamyndgæði?
Kjarninn 28. febrúar 2020
„Svo kem ég bara heim og tek af þér djobbið“
Fyrrverandi bæjarstjóri á Ísafirði segir að hann hafi aldrei notið stuðnings Sjálfstæðisflokksins. Eftir snjóflóðin í síðasta mánuði hafi verið rifist á bæjarstjórnarfundi um „kjánalega hluti eins og hver ætti að taka á móti forsætisráðherra.“
Kjarninn 28. febrúar 2020
Harvey Weinstein er 67 ára. Hann á 5-29 ára fangelsisdóm yfir höfði sér.
Sigur fyrir „ófullkomin fórnarlömb“ kynferðisofbeldis
Konurnar sem Harvey Weinstein var sakfelldur fyrir að brjóta gegn kynferðislega áttu í samskiptum við hann eftir að ofbeldið átti sér stað. Það er dæmigerð hegðun fórnarlamba en ekki undantekning. „Fullkomið fordæmismál“ segir lagaprófessor.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent