Útgerðarfélag Reykjavíkur dæmt til að greiða Glitni HoldCo tvo milljarða

Stærsti eigandi Brim þarf að greiða Glitni tvo milljarða króna auk dráttarvaxta vegna afleiðusamninga sem gerðir voru haustið 2008. Málið var upphaflega höfðað 2012 og hefur þvælst í dómskerfinu alla tíð síðan.

Guðmundur Kristjánsson á 75 prósent í Útgerðarfélagi Reykjavíkur.
Guðmundur Kristjánsson á 75 prósent í Útgerðarfélagi Reykjavíkur.
Auglýsing

Útgerð­ar­fé­lag Reykja­víkur var í gær dæmt í hér­aðs­dómi Reykja­víkur til að greiða Glitni HoldCo, eign­ar­halds­fé­lagi utan um eft­ir­stand­andi eignir hins fallna banka Glitn­is, tvo millj­arða króna ásamt drátt­ar­vöxtum frá 6. maí 2016.

Þrír dóm­arar dæmdu mál­ið, þeir Arnar Þór Jóns­son, dóms­for­mað­ur, Þórður Clausen Þórð­ar­son, hér­aðs­dóm­ari og Eymundur Sveinn Ein­ars­son, lög­giltur end­ur­skoð­andi.

Útgerð­ar­fé­lag Reykja­vík­ur, er stærsti eig­andi sjáv­ar­út­vegs­ris­ans Brim og í meiri­hluta­eigu Guð­mundar Krist­jáns­sonar for­stjóra þess. Alls á Útgerð­ar­fé­lagið og dótt­ur­fé­lag þess um 46 pró­sent eign­ar­hlut í Brim­i. 

Útgerð­ar­fé­lag Reykja­víkur hefur verið  í deilum við Glitnir HoldCo árum saman vegna 31 afleið­u­­samn­inga sem gerðir voru haustið 2008, rétt áður en að íslenska banka­­kerfið hrundi. Samn­ing­­arnir voru upp á alls um tvo millj­­arða króna. Útgerð­­ar­­fé­lagið hefur ávallt neitað kröf­unni og hún ekki verið færð í rekstur eða efna­hag fyr­ir­tæk­is­ins. 

Auglýsing
Glitnir höfð­aði mál sum­­­arið 2012 og krafð­ist þess að Útgerð­­ar­­fé­lag­ið, sem þá hét Brim, myndi greiða millj­­arð­anna tvo auk drátt­­ar­­vaxta. Málið hefur þvælst um innan dóms­­kerf­is­ins alla tíð síð­an, en í árs­­reikn­ingi Útgerð­­ar­­fé­lags Reykja­víkur vegna árs­ins 2018 sagði m.a. um þetta mál að fyrir liggi „að eng­inn starfs­­maður Útgerð­­ar­­fé­lags Reykja­víkur hf. hafi beðið um eða gert 23 af 31 samn­ingi sem gerð er krafa um greiðslu á í dóms­­mál­inu og mynda um 90 pró­­sent af kröfu Glitnis Holdco ehf.“

Málið hefur tekið á sig marg­s­­konar mynd­­ir. Meðal ann­­ars kærði Útgerð­­ar­­fé­lagið fram­­ferði Ólafs Eirík­s­­son­­ar, lög­­­manns Glitnis HoldCo, í dóms­­mál­inu til Úrskurð­­ar­­nefndar lög­­­manna sem úrskurð­aði í mál­inu þann í lok jan­úar í fyrra. Þar var hátt­­semi hans, sem í fólst að veita lyk­il­vitni rangar upp­­lýs­ingar um stað­­reyndir og láta hjá líða að til­­kynna Útgerð­­ar­­fé­lag­inu að til stæði að hafa sam­­band við vitn­ið, sögð vera aðfinnslu­verð. 

Þá kærði Útgerð­­ar­­fé­lag Reykja­víkur til lög­­­reglu, þann 17. apríl 2018, það sem í árs­­reikn­ingi fyr­ir­tæk­is­ins var kallað þá „hátt­­semi að rang­­færa sönn­un­­ar­­gögn“ í dóms­­mál­inu. Sú hátt­­semi á að hafa falið í sér „að „klippa“ eða fjar­lægja með öðrum hætti, 7 cm neðan af öllum samn­ingum svo að þeir myndu líta út á annan veg en þeir gerð­u.

Töldu Glitni hafa hag af því að fella krón­una

Í dómnum kemur fram að Útgerð­ar­fé­lag Reykja­víkur hafi meðal ann­ars byggt varnir sínar á því að samn­ing­arnir fælu í sér ólög­mæta og sak­næma hátt­semi af hálfu starfs­manna Glitn­is. „Eigi stefndi af þessum sökum skaða­bóta­kröfu gegn stefn­anda sem nemi a.m.k. stefnu­fjár­hæð. Þessu til stuðn­ings hefur stefndi einkum vísað til þess að hags­munir stefn­anda af þróun gengis gjald­miðla hafi verið and­stæðir hags­munum stefn­anda. Nánar til­tekið telur stefndi að mats­gerð dóm­kvaddra mats­manna sanni að stefn­andi hafi haft beina og veru­lega hags­muni af því að gengi íslensku krón­unnar lækk­aði með því að slík þróun hækk­aði efna­hags­reikn­ing hans og styrkti gengi hluta­bréfa. Við aðal­með­ferð máls­ins var lögð á það áhersla af hálfu stefnda að stefndi hefði aldrei gert umrædda samn­inga ef hann hefði vitað af því að bank­inn ætti í lausa­fjár­vanda og yrði tek­inn yfir af skila­nefnd í októ­ber 2008 og síðar slita­stjórn.“

í dómnum kemur fram að for­stjóri Útgerð­ar­fé­lags Reykja­víkur hafi und­ir­ritað almenna skil­mála Glitnis þar sem hann lýsti því yfir að honum væri ljóst að þau við­skipti sem hann kynni að eiga við stefn­anda gætu verið sér­lega áhættu­söm. Útgerð­ar­fé­lagið hafi átt í veru­legum við­skiptum með erlenda gjald­miðla árum sam­an, þ. á m. með fram­virkum skipta­samn­ing­um. „Er það álit dóms­ins að starfs­mönnum stefnda hafi verið vel ljóst eðli þess­ara við­skipta og sú áhætta sem óhjá­kvæmi­lega leiddi af mögu­legum breyt­ingum á gengi gjald­miðla. Í ljósi reynslu og þekk­ingar hjá stefnda á gjald­eyr­is­við­skiptum var það því fyrst og fremst á for­ræði hans að taka afstöðu til þess hvort hann tæki þá áhættu sem fólst í gerð ein­stakra gjald­miðla­skipta­samn­inga, svo og hvernig hann leit­að­ist við að dreifa eða tak­marka áhættu sína vegna þess­ara samn­inga. Alkunna er að bankar sem bjóða við­skipta­mönnum sínum á að gera afleiðu­samn­inga, leit­ast við að minnka eða eyða áhættu sinni með marg­vís­legum hætti, þ. á m. með áætl­unum um að gerðir samn­ingar við mis­mun­andi við­skipta­menn vegi hver annan upp með þeim afleið­ingum að heild­ar­á­hætta bank­ans minnki. Hins vegar kann banki einnig að hafa sjálf­stæða hags­muni af þróun þeirra atriða sem afleiðu­samn­ingur lýtur að, t.d. gengi til­tek­ins gjald­eyr­is, og geta mis­mun­andi ástæður legið þeim hags­munum til grund­vall­ar.“ 

Auglýsing
Dómurinn segir að jafn­vel þótt gögn máls­ins bendi til að Glitnir hafi hagnast, að minnsta kosti til skamms tíma, af lækk­andi gengi íslensku krón­unnar þá telur hann ekki fram komið að Glitnir hafi mark­visst stuðlað að lækkun íslensku krón­unnar eða búið yfir sér­tækum upp­lýs­ingum um þróun gengis hennar sem honum var skylt að upp­lýsa við­skipta­vini sína um. „Sam­kvæmt öllu fram­an­greindu er því hafnað að stefndi eigi skaða­bóta­kröfu gegn stefn­anda vegna sak­næmrar og ólög­mætrar hátt­semi sem hann beri ábyrgð á. Verður höf­uð­stóll aðal­kröfu stefn­anda því tek­inn til greina,“ segir í nið­ur­stöðu dóms­ins.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Borgaralaun eða ekki borgaralaun?
Yfirvöld á Spáni vilja lögleiða grunnframfærslu til fólks þar í landi – og ekki einungis vegna þess ástands sem nú ríkir heldur vilja þau festa hana varanlega í sessi. Sumir hafa kallað þetta borgaralaun en líklegast er það ofsögum sagt.
Kjarninn 8. apríl 2020
Þorsteinn Víglundsson
Þorsteinn tekur aftur við BM Vallá
Þorsteinn Víglundsson hefur verið ráðinn forstjóri eignarhaldsfélagsins Hornsteins, sem á og rekur félögin BM Vallá, Björgun og Sementsverksmiðjuna. Þorsteinn var áður forstjóri BM Vallá frá 2002 til 2010.
Kjarninn 8. apríl 2020
Ráðherrar í ríkisstjórn Íslands fá myndarlega launahækkun.
Laun þingmanna og ráðherra hækkuðu um 6,3 prósent í byrjun árs 2020
Launahækkun sem þingmenn, ráðherrar og aðrir háttsettir embættismenn frestuðu í fyrra í tengslum við gerð Lífskjarasamninganna tók gildi 1. janúar. Laun ráðherra hækkuðu um vel yfir hundrað þúsund krónur.
Kjarninn 8. apríl 2020
Þorsteinn Víglundsson.
Þorsteinn Víglundsson segir af sér þingmennsku
Varaformaður Viðreisnar hefur tilkynnt forseta Alþingis að hann segi af sér þingmennsku frá 14. apríl næstkomandi til taka að sér „spennandi verkefni á vettvangi atvinnulífsins“.
Kjarninn 8. apríl 2020
Grímur Atlason
To be or not to be inspired by Iceland
Kjarninn 8. apríl 2020
Eyrún Magnúsdóttir
Af fréttum og klósettpappír – má lýðræðið bíða?
Kjarninn 7. apríl 2020
Klikkið
Klikkið
Klikkið – Viðtal við Héðinn Unnsteinsson
Kjarninn 7. apríl 2020
Snjólaug Ólafsdóttir
Hvað getum við lært af COVID-19 um sjálfbærni og loftslagslausnir?
Kjarninn 7. apríl 2020
Meira úr sama flokkiInnlent