Aflaverðmæti íslenskra útgerða var 145 milljarðar króna í fyrra

Þrátt fyrir loðnubrest jókst aflaverðmæti þeirra sjávarafurða sem íslenskar útgerðir veiddu í fyrra um 17 milljarða króna. Þar munar mestu um aukið verðmæti þorsks, sem skilaði 12,6 milljörðum fleiri krónum í kassann hjá útgerðum.

þorskur mynd:Ríkisendurskoðun
Auglýsing

Afla­verð­mæti fyrstu sölu á afla sem íslensk fisk­veiði­skip veiddu í fyrra var 17 millj­örðum krónum meira en á árinu 2018. Afla­verð­mætið fyrir allt árið 2019 var 145 millj­arðar króna sem er það mesta sem verð­mætið hefur verið innan árs síðar árið 2015. 

Stærstur hluti fisk­afl­ans er seldur í beinni sölu útgerða til vinnslu. Árið 2019 var 75 pró­sent af heild­ar­afla seldur í beinum við­skiptum og nam verð­mæti þess afla 77,5 millj­örðum sem er um 53 pró­sent af heild­ar­verð­mæti afl­ans. Verð­mæti sjó­frysts afla nam 37,8 millj­örðum og verð­mæti afla sem fór á fisk­mark­aði nam 22,2 millj­örð­um.

Þetta kemur fram í nýjum bráða­birgða­tölum frá Hag­stofu Íslands

Þessi verð­mæta­aukn­ing átti sér stað þrátt fyrir að afli botn­fisk­teg­unda hafi verið álíka mikil og á árinu 2018, eða tæp­lega 481 þús­und tonn. Afla­verð­mæti hans jókst hins vegar um 23,7 pró­sent á síð­asta ári og var í heild 112,3 millj­arðar króna. Mest veidd­ist að venju af þorski, eða 273 þús­und tonn, sem var svo seldur fyrir um 70 millj­arða króna, sem er 12,6 millj­örðum krónum meira en þorsk­sala skil­aði útgerðum árið 2018. 

Auglýsing
Aflasamdráttur varð í veiðum á upp­sjáv­ar­afla og skipti þar mestu að engin loðna var veidd. Hlut­falls­lega var sam­drátt­ur­inn í upp­sjáv­ar­afla 11,6 pró­sent en í krónum talið nam hann 2,8 millj­örðum króna þar sem verð­mæti fyrstu sölu á honum var 21,6 millj­arðar króna. Þar mun­aði mestu um mak­ríl sem skil­aði 8,5 millj­örðum króna í kass­ann fyrir íslenskar útgerð­ir. 

Áfram­hald á góðum gangi í sjáv­ar­út­vegi

Frá hruni og til loka árs 2018 batn­aði eig­in­fjár­­­­­staða 92 pró­sent sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja um 355 millj­­­arða króna sam­kvæmt Sjáv­ar­út­vegs­gagna­grunni Deloitte fyrir árið 2018



Alls greiddu þau fyr­ir­tæki sem grunn­ur­inn nær yfir  sér arð upp á 12,3 millj­­­arða króna árinu 2018. Frá árinu 2010 og til loka árs 2018 greiddu þau því 92,5 millj­­­arða króna til eig­enda sinna í arð­greiðsl­­­ur. 

Sam­an­lagt hefur hagur sjá­v­­­­ar­út­­­­­veg­­­ar­ins, því vænkast um 447,5 millj­­­arða króna frá árinu 2008 og út árið 2018, eða á einum ára­tug.

Miðað við aukið afla­verð­mæti er ljóst að sá góði gangur hefur haldið áfram í fyrra og að eigið fé útgerð­ar­fyr­ir­tækja hafi haldið áfram að aukast.

Auglýsing
Veið­i­­­gjöld voru 11,4 millj­­­arðar króna árið 2018, sem eru þau hæstu sem geir­inn hefur greitt. Það nán­­­ast tvö­­­­­föld­uð­ust milli ára, úr 6,8 millj­­­örðum króna árið 2017. Sam­tals frá árinu 2011, og út síð­­­asta ár, greiddi sjá­v­­­­ar­út­­­­­veg­­­ur­inn 63,3 millj­­­arða króna í veið­i­­­­gjöld. 

Veið­i­­­­gjöldin lækk­uðu umtals­vert í fyrra, og áætlað var að þau myndu skila um sjö millj­­­örðum króna í rík­­­is­­­kass­ann sam­­­kvæmt fjár­­­laga­frum­varp­i stjórn­­­valda. Veið­i­­­gjöldin áttu síðan að skila inn enn minna í rík­­is­­kass­ann á í ár vegna fjár­­­fest­inga í grein­inni eða alls um fimm millj­­örðum króna. 

Ný lög um veið­i­­­­­gjald tóku gildi í byrjun árs í fyrra þar sem meðal ann­­­­ars var settur nýr reikni­stofn sem bygg­ist á afkomu við veiðar hvers nytja­­­­stofns. Í fjár­­­­laga­frum­varp­inu sagði að með breyt­ing­unum sé dregið úr töf við með­­­­­­­ferð upp­­­­lýs­inga um átta mán­uði. „Þá er veið­i­­gjaldið nú ákveðið fyrir alm­an­aksár í stað fisk­veið­i­­ár­s.“

Nokkrar blokkir með stærstan hluta kvót­ans

Í sept­­em­ber 2019 var Sam­herji með 7,1 pró­­­sent kvót­ans. Útgerð­­ar­­fé­lag Akur­eyr­­ar, sem er í 100 pró­­sent eigu Sam­herja, heldur svo á 1,3 pró­­sent kvót­ans og Sæból fjár­­­fest­inga­­fé­lag heldur á 0,64 pró­­sent hans. Síld­­­ar­vinnslan heldur á 5,3 pró­­­sent allra afla­heim­ilda og sjá­v­­­­ar­út­­­­­vegs­­­fyr­ir­tækið Berg­­­ur-Hug­inn er síðan með 2,3 pró­­­sent kvót­ans en það er að öllu leyti í eigu Síld­­­ar­vinnsl­unn­­­ar. Sam­herji á beint og óbeint 49,9 pró­sent í Síld­ar­vinnsl­unni og í Sam­herj­a­skjöl­unum kom fram að fyr­ir­tækið hefði verið kynnt sem upp­sjáv­ar­hluti Sam­herj­a­sam­stæð­unnar erlend­is, þrátt fyrir að for­svars­menn fyr­ir­tækj­anna tveggja hafi ávallt neitað því hér­lendis að þau væru tengdir aðil­ar.

Sam­an­lagt er afla­hlut­­­deild þess­­­ara aðila er því rúm­­lega 16,6 pró­­­sent, eða langt yfir tólf pró­sent lög­­bundnu hámarki, sem var sett til að koma í veg fyrir að of mikið af afla­heim­ildum myndi safn­­ast á fárra hend­­ur. 

Sam­herj­­a­­sam­­stæðan er ekki sú eina sem liggur undir grun um að vera komin vel yfir tólf pró­­sent afla­hlut­­deild­­ar­­mark­ið. 

­Stærsti eig­andi Brim er Útgerð­­­ar­­­fé­lag Reykja­vík­­­­­ur, sem á um 46 pró­­­sent hlut í því félagi. Það félag var 1. sept­­­em­ber síð­­­ast­lið­inn með 3,9 pró­­­sent af öllum úthlut­uðum kvóta. Auk þess var félagið Ögur­vík með 1,3 pró­­­sent afla­hlut­­­deild. ­Sam­an­lagður kvóti þess­­­ara þriggja félaga, sem eru ekki skil­­­greind sem tengd, var því 15,6 pró­­­sent í byrjun sept­­­em­ber síð­­­ast­lið­ins. 

Aðrir hópar eru líka stór­­ir. Kaup­­­fé­lag Skag­­­firð­inga á til dæmis FISK Seafood, sem heldur á 5,3 pró­­­sent heild­­­ar­kvót­ans. FISK á 32,9 pró­­­sent í Vinnslu­­­stöð­inni í Vest­­­manna­eyjum sem er með fimm pró­­­sent heild­­­ar­afla­hlut­­­deild. Þá eign­að­ist FISK allt hlutafé í Soff­an­­­ías Cecils­­­son hf. síðla árs 2017, en það fyr­ir­tæki heldur á um 0,3 pró­­­sent kvót­ans. Sam­tals nam heild­­­ar­kvóti þess­­­ara þriggja aðila 10,6 pró­­­sent í sept­em­ber.

Vísi og Þor­birni í Grinda­vík halda síðan sam­an­lagt á 8,4 pró­­­sent af heild­­­ar­kvót­­an­um, Skinn­ey-­Þinga­nes á 4,2 pró­sentum og Ísfé­lag Vest­manna­eyja á 3,8 pró­sent­um.

Sam­an­lagt eru ofan­greind fyr­ir­tæki því með 60 pró­­sent alls úthlut­aðs kvóta. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Berglind Rós Magnúsdóttir
Umhyggjuhagkerfi, arðrán og ástarkraftur
Kjarninn 9. apríl 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Engin ákvörðun verið tekin um að halda Íslandi lokuðu þar til að bóluefni finnst
Ummæli Lilju D. Alfreðsdóttur, um að bóluefni við kórónuveirunni sé forsenda þess að hægt sé að opna Ísland að nýju fyrir ferðamönnum, hafa vakið athygli. Nú hefur ráðherra ferðamála stigið fram og sagt enga ákvörðun hafa verið tekna um málið.
Kjarninn 9. apríl 2020
Kristín Ólafsdóttir og Vilborg Oddsdóttir
Ekki gleyma þeim!
Kjarninn 9. apríl 2020
Landspítalinn fékk 17 fullkomnar öndunarvélar frá 14 íslenskum fyrirtækjum
Nokkur íslensk fyrirtæki, sem vilja ekki láta nafns síns getið, hafa gefið Landspítalanum fullkomnar öndunarvélar og ýmsan annan búnað. Með því vilja þau leggja sitt að mörkum við að styðja við íslenskt heilbrigðiskerfi á erfiðum tímum.
Kjarninn 9. apríl 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Kvikmyndagerð í skugga COVID-19
Kjarninn 9. apríl 2020
Fleiri náðu bata í gær en greindust með virk COVID-smit
Þeim sem eru með virk COVID-smit á Íslandi fækkaði um 23 á milli daga. Það fækkaði einnig um tvo á gjörgæslu.
Kjarninn 9. apríl 2020
Hjálmar Gíslason
Eftir COVID: Leiðarljós við uppbyggingu
Kjarninn 9. apríl 2020
Erlendum ríkisborgurum sem ákveða að búa á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega hratt á undanförnum árum. Stór hluti þess vinnuafls sem unnið hefur við mannaflsfrekar framkvæmdir hefur til að mynda verið útlendingar.
Tæplega fjórðungur umsækjenda um hlutabætur erlendir ríkisborgarar
Um 23 prósent starfandi íbúa landsins hafa annað hvort sótt um hlutabætur eða skrá sig á almenna atvinnuleysisskrá. Erlendir ríkisborgarar eru um 20 prósent af vinnuafli landsins en tæplega fjórðungur þeirra sem sótt hafa um hlutabætur eru útlendingar.
Kjarninn 9. apríl 2020
Meira úr sama flokkiInnlent