Aflaverðmæti íslenskra útgerða var 145 milljarðar króna í fyrra

Þrátt fyrir loðnubrest jókst aflaverðmæti þeirra sjávarafurða sem íslenskar útgerðir veiddu í fyrra um 17 milljarða króna. Þar munar mestu um aukið verðmæti þorsks, sem skilaði 12,6 milljörðum fleiri krónum í kassann hjá útgerðum.

þorskur mynd:Ríkisendurskoðun
Auglýsing

Afla­verð­mæti fyrstu sölu á afla sem íslensk fisk­veiði­skip veiddu í fyrra var 17 millj­örðum krónum meira en á árinu 2018. Afla­verð­mætið fyrir allt árið 2019 var 145 millj­arðar króna sem er það mesta sem verð­mætið hefur verið innan árs síðar árið 2015. 

Stærstur hluti fisk­afl­ans er seldur í beinni sölu útgerða til vinnslu. Árið 2019 var 75 pró­sent af heild­ar­afla seldur í beinum við­skiptum og nam verð­mæti þess afla 77,5 millj­örðum sem er um 53 pró­sent af heild­ar­verð­mæti afl­ans. Verð­mæti sjó­frysts afla nam 37,8 millj­örðum og verð­mæti afla sem fór á fisk­mark­aði nam 22,2 millj­örð­um.

Þetta kemur fram í nýjum bráða­birgða­tölum frá Hag­stofu Íslands

Þessi verð­mæta­aukn­ing átti sér stað þrátt fyrir að afli botn­fisk­teg­unda hafi verið álíka mikil og á árinu 2018, eða tæp­lega 481 þús­und tonn. Afla­verð­mæti hans jókst hins vegar um 23,7 pró­sent á síð­asta ári og var í heild 112,3 millj­arðar króna. Mest veidd­ist að venju af þorski, eða 273 þús­und tonn, sem var svo seldur fyrir um 70 millj­arða króna, sem er 12,6 millj­örðum krónum meira en þorsk­sala skil­aði útgerðum árið 2018. 

Auglýsing
Aflasamdráttur varð í veiðum á upp­sjáv­ar­afla og skipti þar mestu að engin loðna var veidd. Hlut­falls­lega var sam­drátt­ur­inn í upp­sjáv­ar­afla 11,6 pró­sent en í krónum talið nam hann 2,8 millj­örðum króna þar sem verð­mæti fyrstu sölu á honum var 21,6 millj­arðar króna. Þar mun­aði mestu um mak­ríl sem skil­aði 8,5 millj­örðum króna í kass­ann fyrir íslenskar útgerð­ir. 

Áfram­hald á góðum gangi í sjáv­ar­út­vegi

Frá hruni og til loka árs 2018 batn­aði eig­in­fjár­­­­­staða 92 pró­sent sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja um 355 millj­­­arða króna sam­kvæmt Sjáv­ar­út­vegs­gagna­grunni Deloitte fyrir árið 2018



Alls greiddu þau fyr­ir­tæki sem grunn­ur­inn nær yfir  sér arð upp á 12,3 millj­­­arða króna árinu 2018. Frá árinu 2010 og til loka árs 2018 greiddu þau því 92,5 millj­­­arða króna til eig­enda sinna í arð­greiðsl­­­ur. 

Sam­an­lagt hefur hagur sjá­v­­­­ar­út­­­­­veg­­­ar­ins, því vænkast um 447,5 millj­­­arða króna frá árinu 2008 og út árið 2018, eða á einum ára­tug.

Miðað við aukið afla­verð­mæti er ljóst að sá góði gangur hefur haldið áfram í fyrra og að eigið fé útgerð­ar­fyr­ir­tækja hafi haldið áfram að aukast.

Auglýsing
Veið­i­­­gjöld voru 11,4 millj­­­arðar króna árið 2018, sem eru þau hæstu sem geir­inn hefur greitt. Það nán­­­ast tvö­­­­­föld­uð­ust milli ára, úr 6,8 millj­­­örðum króna árið 2017. Sam­tals frá árinu 2011, og út síð­­­asta ár, greiddi sjá­v­­­­ar­út­­­­­veg­­­ur­inn 63,3 millj­­­arða króna í veið­i­­­­gjöld. 

Veið­i­­­­gjöldin lækk­uðu umtals­vert í fyrra, og áætlað var að þau myndu skila um sjö millj­­­örðum króna í rík­­­is­­­kass­ann sam­­­kvæmt fjár­­­laga­frum­varp­i stjórn­­­valda. Veið­i­­­gjöldin áttu síðan að skila inn enn minna í rík­­is­­kass­ann á í ár vegna fjár­­­fest­inga í grein­inni eða alls um fimm millj­­örðum króna. 

Ný lög um veið­i­­­­­gjald tóku gildi í byrjun árs í fyrra þar sem meðal ann­­­­ars var settur nýr reikni­stofn sem bygg­ist á afkomu við veiðar hvers nytja­­­­stofns. Í fjár­­­­laga­frum­varp­inu sagði að með breyt­ing­unum sé dregið úr töf við með­­­­­­­ferð upp­­­­lýs­inga um átta mán­uði. „Þá er veið­i­­gjaldið nú ákveðið fyrir alm­an­aksár í stað fisk­veið­i­­ár­s.“

Nokkrar blokkir með stærstan hluta kvót­ans

Í sept­­em­ber 2019 var Sam­herji með 7,1 pró­­­sent kvót­ans. Útgerð­­ar­­fé­lag Akur­eyr­­ar, sem er í 100 pró­­sent eigu Sam­herja, heldur svo á 1,3 pró­­sent kvót­ans og Sæból fjár­­­fest­inga­­fé­lag heldur á 0,64 pró­­sent hans. Síld­­­ar­vinnslan heldur á 5,3 pró­­­sent allra afla­heim­ilda og sjá­v­­­­ar­út­­­­­vegs­­­fyr­ir­tækið Berg­­­ur-Hug­inn er síðan með 2,3 pró­­­sent kvót­ans en það er að öllu leyti í eigu Síld­­­ar­vinnsl­unn­­­ar. Sam­herji á beint og óbeint 49,9 pró­sent í Síld­ar­vinnsl­unni og í Sam­herj­a­skjöl­unum kom fram að fyr­ir­tækið hefði verið kynnt sem upp­sjáv­ar­hluti Sam­herj­a­sam­stæð­unnar erlend­is, þrátt fyrir að for­svars­menn fyr­ir­tækj­anna tveggja hafi ávallt neitað því hér­lendis að þau væru tengdir aðil­ar.

Sam­an­lagt er afla­hlut­­­deild þess­­­ara aðila er því rúm­­lega 16,6 pró­­­sent, eða langt yfir tólf pró­sent lög­­bundnu hámarki, sem var sett til að koma í veg fyrir að of mikið af afla­heim­ildum myndi safn­­ast á fárra hend­­ur. 

Sam­herj­­a­­sam­­stæðan er ekki sú eina sem liggur undir grun um að vera komin vel yfir tólf pró­­sent afla­hlut­­deild­­ar­­mark­ið. 

­Stærsti eig­andi Brim er Útgerð­­­ar­­­fé­lag Reykja­vík­­­­­ur, sem á um 46 pró­­­sent hlut í því félagi. Það félag var 1. sept­­­em­ber síð­­­ast­lið­inn með 3,9 pró­­­sent af öllum úthlut­uðum kvóta. Auk þess var félagið Ögur­vík með 1,3 pró­­­sent afla­hlut­­­deild. ­Sam­an­lagður kvóti þess­­­ara þriggja félaga, sem eru ekki skil­­­greind sem tengd, var því 15,6 pró­­­sent í byrjun sept­­­em­ber síð­­­ast­lið­ins. 

Aðrir hópar eru líka stór­­ir. Kaup­­­fé­lag Skag­­­firð­inga á til dæmis FISK Seafood, sem heldur á 5,3 pró­­­sent heild­­­ar­kvót­ans. FISK á 32,9 pró­­­sent í Vinnslu­­­stöð­inni í Vest­­­manna­eyjum sem er með fimm pró­­­sent heild­­­ar­afla­hlut­­­deild. Þá eign­að­ist FISK allt hlutafé í Soff­an­­­ías Cecils­­­son hf. síðla árs 2017, en það fyr­ir­tæki heldur á um 0,3 pró­­­sent kvót­ans. Sam­tals nam heild­­­ar­kvóti þess­­­ara þriggja aðila 10,6 pró­­­sent í sept­em­ber.

Vísi og Þor­birni í Grinda­vík halda síðan sam­an­lagt á 8,4 pró­­­sent af heild­­­ar­kvót­­an­um, Skinn­ey-­Þinga­nes á 4,2 pró­sentum og Ísfé­lag Vest­manna­eyja á 3,8 pró­sent­um.

Sam­an­lagt eru ofan­greind fyr­ir­tæki því með 60 pró­­sent alls úthlut­aðs kvóta. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þjóðhættir
Þjóðhættir
Þjóðhættir – Að sjá hið ósýnilega og þekkja hið hversdagslega
Kjarninn 30. nóvember 2021
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra kynnir nýtt fjárlagafrumvarp í morgun.
Stóru breytingarnar snúast um gjöldin af bílunum og akstrinum
Fjármálaráðherra segir að það stefni að óbreyttu í óefni hvað varðar tekjuöflun hins opinbera af ökutækjum og akstri. Jafna þurfi byrðar og láta rafbílaeigendur greiða meira. Hækkun kolefnisgjalds kemur til greina, en gæta þarf að jafnræði.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra og formaður Sjálfstæðisflokksins, við kynningu á fjárlagafrumvarpi ársins 2022 í morgun
Afkoma ríkissjóðs batnar um 120 milljarða króna milli ára
Bjartari sviðsmyndir um afkomu ríkissjóðs eru að raungerast. Peningar verða settir í viðbótarhækkun á bótum örorku- og endurhæfingarlífeyrisþega og framlög til heilbrigðismála aukast mest. Ef markaðsástæður eru góðar verður ráðist í frekari sölu á banka.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Frá gjörgæsludeildinni á Landspítalanum.
Gjörgæsluálagið vegna COVID-19 með því mesta á Norðurlöndunum
Ísland hefur færri gjörgæslurými á höfðatölu en öll hin Norðurlöndin. Vegna þess var mun hærra hlutfall þeirra undirlagt af COVID-19 sjúklingum hérlendis þegar faraldurinn var í hæstu hæðum heldur en í Noregi, Danmörku og Finnlandi.
Kjarninn 30. nóvember 2021
Ísland raðgreinir mest í heimi
Í Suður-Afríku, þar sem hið nýja afbrigði kórónuveirunnar Ómíkron greindist fyrst í síðustu viku, eru innan við 1 prósent jákvæðra sýna raðgreind. Hlutfallið er langhæst á Íslandi.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Jóhanna Sigurðardóttir, fyrrverandi forsætisráðherra.
Jóhanna gagnrýnir ríkisstjórn undir forystu Vinstri grænna fyrir að fjölga ráðuneytum
Fyrrverandi forsætisráðherra segir það vekja furðu að Vinstri græn ætli að „afhenda íhaldinu“ umhverfis-og loftslagsmálin. Það hafi barist kröftulega gegn rammaáætlun í áratug.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Orri Páll Jóhannesson er nýr þingflokksformaður Vinstri grænna.
Orri Páll þingflokksformaður Vinstri grænna
Orri Páll Jóhannsson var í dag valinn þingflokksformaður Vinstri grænna. Bjarni Jónsson verður ritari þingflokksins.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
„Umhverfismálin eiga að vera alls staðar“
Katrín Jakobsdóttir segist horfa á boðaða stækkun Vatnajökulsþjóðgarðar sem áfanga í átt að þjóðgarði á borð við hálendisþjóðgarðinn, sem bakkað er með í nýja stjórnarsáttmálanum. Kjarninn ræddi umhverfismál við Katrínu í gær.
Kjarninn 29. nóvember 2021
Meira úr sama flokkiInnlent