Aflaverðmæti íslenskra útgerða var 145 milljarðar króna í fyrra

Þrátt fyrir loðnubrest jókst aflaverðmæti þeirra sjávarafurða sem íslenskar útgerðir veiddu í fyrra um 17 milljarða króna. Þar munar mestu um aukið verðmæti þorsks, sem skilaði 12,6 milljörðum fleiri krónum í kassann hjá útgerðum.

þorskur mynd:Ríkisendurskoðun
Auglýsing

Afla­verð­mæti fyrstu sölu á afla sem íslensk fisk­veiði­skip veiddu í fyrra var 17 millj­örðum krónum meira en á árinu 2018. Afla­verð­mætið fyrir allt árið 2019 var 145 millj­arðar króna sem er það mesta sem verð­mætið hefur verið innan árs síðar árið 2015. 

Stærstur hluti fisk­afl­ans er seldur í beinni sölu útgerða til vinnslu. Árið 2019 var 75 pró­sent af heild­ar­afla seldur í beinum við­skiptum og nam verð­mæti þess afla 77,5 millj­örðum sem er um 53 pró­sent af heild­ar­verð­mæti afl­ans. Verð­mæti sjó­frysts afla nam 37,8 millj­örðum og verð­mæti afla sem fór á fisk­mark­aði nam 22,2 millj­örð­um.

Þetta kemur fram í nýjum bráða­birgða­tölum frá Hag­stofu Íslands

Þessi verð­mæta­aukn­ing átti sér stað þrátt fyrir að afli botn­fisk­teg­unda hafi verið álíka mikil og á árinu 2018, eða tæp­lega 481 þús­und tonn. Afla­verð­mæti hans jókst hins vegar um 23,7 pró­sent á síð­asta ári og var í heild 112,3 millj­arðar króna. Mest veidd­ist að venju af þorski, eða 273 þús­und tonn, sem var svo seldur fyrir um 70 millj­arða króna, sem er 12,6 millj­örðum krónum meira en þorsk­sala skil­aði útgerðum árið 2018. 

Auglýsing
Aflasamdráttur varð í veiðum á upp­sjáv­ar­afla og skipti þar mestu að engin loðna var veidd. Hlut­falls­lega var sam­drátt­ur­inn í upp­sjáv­ar­afla 11,6 pró­sent en í krónum talið nam hann 2,8 millj­örðum króna þar sem verð­mæti fyrstu sölu á honum var 21,6 millj­arðar króna. Þar mun­aði mestu um mak­ríl sem skil­aði 8,5 millj­örðum króna í kass­ann fyrir íslenskar útgerð­ir. 

Áfram­hald á góðum gangi í sjáv­ar­út­vegi

Frá hruni og til loka árs 2018 batn­aði eig­in­fjár­­­­­staða 92 pró­sent sjáv­ar­út­vegs­fyr­ir­tækja um 355 millj­­­arða króna sam­kvæmt Sjáv­ar­út­vegs­gagna­grunni Deloitte fyrir árið 2018



Alls greiddu þau fyr­ir­tæki sem grunn­ur­inn nær yfir  sér arð upp á 12,3 millj­­­arða króna árinu 2018. Frá árinu 2010 og til loka árs 2018 greiddu þau því 92,5 millj­­­arða króna til eig­enda sinna í arð­greiðsl­­­ur. 

Sam­an­lagt hefur hagur sjá­v­­­­ar­út­­­­­veg­­­ar­ins, því vænkast um 447,5 millj­­­arða króna frá árinu 2008 og út árið 2018, eða á einum ára­tug.

Miðað við aukið afla­verð­mæti er ljóst að sá góði gangur hefur haldið áfram í fyrra og að eigið fé útgerð­ar­fyr­ir­tækja hafi haldið áfram að aukast.

Auglýsing
Veið­i­­­gjöld voru 11,4 millj­­­arðar króna árið 2018, sem eru þau hæstu sem geir­inn hefur greitt. Það nán­­­ast tvö­­­­­föld­uð­ust milli ára, úr 6,8 millj­­­örðum króna árið 2017. Sam­tals frá árinu 2011, og út síð­­­asta ár, greiddi sjá­v­­­­ar­út­­­­­veg­­­ur­inn 63,3 millj­­­arða króna í veið­i­­­­gjöld. 

Veið­i­­­­gjöldin lækk­uðu umtals­vert í fyrra, og áætlað var að þau myndu skila um sjö millj­­­örðum króna í rík­­­is­­­kass­ann sam­­­kvæmt fjár­­­laga­frum­varp­i stjórn­­­valda. Veið­i­­­gjöldin áttu síðan að skila inn enn minna í rík­­is­­kass­ann á í ár vegna fjár­­­fest­inga í grein­inni eða alls um fimm millj­­örðum króna. 

Ný lög um veið­i­­­­­gjald tóku gildi í byrjun árs í fyrra þar sem meðal ann­­­­ars var settur nýr reikni­stofn sem bygg­ist á afkomu við veiðar hvers nytja­­­­stofns. Í fjár­­­­laga­frum­varp­inu sagði að með breyt­ing­unum sé dregið úr töf við með­­­­­­­ferð upp­­­­lýs­inga um átta mán­uði. „Þá er veið­i­­gjaldið nú ákveðið fyrir alm­an­aksár í stað fisk­veið­i­­ár­s.“

Nokkrar blokkir með stærstan hluta kvót­ans

Í sept­­em­ber 2019 var Sam­herji með 7,1 pró­­­sent kvót­ans. Útgerð­­ar­­fé­lag Akur­eyr­­ar, sem er í 100 pró­­sent eigu Sam­herja, heldur svo á 1,3 pró­­sent kvót­ans og Sæból fjár­­­fest­inga­­fé­lag heldur á 0,64 pró­­sent hans. Síld­­­ar­vinnslan heldur á 5,3 pró­­­sent allra afla­heim­ilda og sjá­v­­­­ar­út­­­­­vegs­­­fyr­ir­tækið Berg­­­ur-Hug­inn er síðan með 2,3 pró­­­sent kvót­ans en það er að öllu leyti í eigu Síld­­­ar­vinnsl­unn­­­ar. Sam­herji á beint og óbeint 49,9 pró­sent í Síld­ar­vinnsl­unni og í Sam­herj­a­skjöl­unum kom fram að fyr­ir­tækið hefði verið kynnt sem upp­sjáv­ar­hluti Sam­herj­a­sam­stæð­unnar erlend­is, þrátt fyrir að for­svars­menn fyr­ir­tækj­anna tveggja hafi ávallt neitað því hér­lendis að þau væru tengdir aðil­ar.

Sam­an­lagt er afla­hlut­­­deild þess­­­ara aðila er því rúm­­lega 16,6 pró­­­sent, eða langt yfir tólf pró­sent lög­­bundnu hámarki, sem var sett til að koma í veg fyrir að of mikið af afla­heim­ildum myndi safn­­ast á fárra hend­­ur. 

Sam­herj­­a­­sam­­stæðan er ekki sú eina sem liggur undir grun um að vera komin vel yfir tólf pró­­sent afla­hlut­­deild­­ar­­mark­ið. 

­Stærsti eig­andi Brim er Útgerð­­­ar­­­fé­lag Reykja­vík­­­­­ur, sem á um 46 pró­­­sent hlut í því félagi. Það félag var 1. sept­­­em­ber síð­­­ast­lið­inn með 3,9 pró­­­sent af öllum úthlut­uðum kvóta. Auk þess var félagið Ögur­vík með 1,3 pró­­­sent afla­hlut­­­deild. ­Sam­an­lagður kvóti þess­­­ara þriggja félaga, sem eru ekki skil­­­greind sem tengd, var því 15,6 pró­­­sent í byrjun sept­­­em­ber síð­­­ast­lið­ins. 

Aðrir hópar eru líka stór­­ir. Kaup­­­fé­lag Skag­­­firð­inga á til dæmis FISK Seafood, sem heldur á 5,3 pró­­­sent heild­­­ar­kvót­ans. FISK á 32,9 pró­­­sent í Vinnslu­­­stöð­inni í Vest­­­manna­eyjum sem er með fimm pró­­­sent heild­­­ar­afla­hlut­­­deild. Þá eign­að­ist FISK allt hlutafé í Soff­an­­­ías Cecils­­­son hf. síðla árs 2017, en það fyr­ir­tæki heldur á um 0,3 pró­­­sent kvót­ans. Sam­tals nam heild­­­ar­kvóti þess­­­ara þriggja aðila 10,6 pró­­­sent í sept­em­ber.

Vísi og Þor­birni í Grinda­vík halda síðan sam­an­lagt á 8,4 pró­­­sent af heild­­­ar­kvót­­an­um, Skinn­ey-­Þinga­nes á 4,2 pró­sentum og Ísfé­lag Vest­manna­eyja á 3,8 pró­sent­um.

Sam­an­lagt eru ofan­greind fyr­ir­tæki því með 60 pró­­sent alls úthlut­aðs kvóta. 

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þóra Hreinsdóttir var fimmtán ára er hún ritaði í dagbókina sína um náin samskipti við Jón Baldvin árið 1970.
Unglingsstúlka lýsti nánu sambandi við Jón Baldvin Hannibalsson í dagbók
Jón Baldvin Hannibalsson, fyrrverandi utanríkisráðherra Íslands, sagði í bréfi til stúlku árið 1970 að hjarta hans slægi örar og blóðið rynni hraðar þegar hann hugsaði til hennar. Stúlkan var 15 ára. Hann 31 árs. Var kennarinn. Hún nemandinn.
Kjarninn 30. september 2022
Grænleitur litur á einni af gasbólunum miklu sem koma upp á yfirborðið í Eystrasalti.
Er gaslekinn í Eystrasalti ógn við loftslagið?
Losun gróðurhúsalofttegunda vegna gaslekans í Eystrasalti er gríðarleg en hún er þó aðeins örlítill dropi í hafið af umfangi losunar mannanna á ári hverju. Fyrir loftslagið væri best að bera eld að gasbólunum miklu.
Kjarninn 29. september 2022
Hreiðar Bjarnason, framkvæmdastjóri fjármála og rekstrarsviðs Landsbankans, Lilja Björk Einarsdóttir bankastjóri, Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra og Bjarni Benediktsson, fjármála- og efnahagsráðherra við undirritun samningsins.
Ríkið kaupir hluta nýrra höfuðstöðva Landsbankans á 6 milljarða króna
Íslenska ríkið mun festa kaup á hluta af nýjum höfuðstöðvum Landsbankans fyrir 6 milljarða króna. Þar á að koma fyrir utanríkisráðuneytinu, auk þess sem hluta rýmisins á að nýta undir sýningar Listasafns Íslands.
Kjarninn 29. september 2022
Sonja Ýr Þorbergsdóttir
Lengd vinnuvikunnar er ekki náttúrulögmál
Kjarninn 29. september 2022
Orri Páll Jóhannsson, þingflokksformaður Vinstri grænna.
Óeðlilegt að formaður starfshóps um stöðu orkumála tali fyrir öfgafyllstu sviðsmyndinni
Þingflokksformaður Vinstri grænna segir að það geti ekki talist eðlilegt að formaður grænbókarnefndarinnar tali fyrir öfgafyllstu sviðsmyndinni úr skýrslunni. Og starfi nú fyrir fyrirtæki sem hyggja á vindvirkjanir á Vesturlandi.
Kjarninn 29. september 2022
Guðlaugur Þór Þórðarson er ráðherra loftslagsmála.
Ekki enn ljóst hvort 800 milljónirnar dekki Kýótó-uppgjörið
Í fjárlagafrumvarpinu er gert ráð fyrir 800 milljóna útgjöldum vegna uppgjörs Kýótó-bókunarinnar, sem talað hefur verið töluvert um síðustu misseri. Ekki liggur þó enn fyrir hvaða losunareiningar verða keyptar, eða hvað það mun á endanum kosta ríkissjóð.
Kjarninn 29. september 2022
Fylgi Framsóknarflokksins hreyfist um fjögur prósent á milli mánaða í nýjustu mælingu Maskínu.
Fylgi Framsóknar dregst saman um fjögur prósentustig á milli mánaða
Samkvæmt nýjustu könnun Maskínu nartar Samfylkingin nú í hæla Framsóknar hvað fylgi á landsvísu varðar. Píratar dala ögn en Viðreisn og Vinstri græn mælast með meira fylgi en í ágústmánuði.
Kjarninn 29. september 2022
Freyja Vilborg Þórarinsdóttir
Fjárhagslegur ávinningur af fjárfestingum í jafnrétti
Kjarninn 29. september 2022
Meira úr sama flokkiInnlent