Ein milljón að meðaltali á hvern landsmann fer í almannatryggingakerfið

Það kostar hvert mannsbarn sem býr á Íslandi að meðaltali hátt í þrjár milljónir króna að meðaltali á ári að reka íslenska ríkið. Um þriðjungur þess fer í almannatryggingakerfið.

Hagsmunasamtök eldri borgara og öryrkja hafa vakið athygli á bábornum kjörum stórra hópa innan sinna ráða, sem fá greiðslur úr almannatryggingakerfinu.
Hagsmunasamtök eldri borgara og öryrkja hafa vakið athygli á bábornum kjörum stórra hópa innan sinna ráða, sem fá greiðslur úr almannatryggingakerfinu.
Auglýsing

Alls var 330 millj­örðum króna veitt í sex mála­flokka sem telj­ast saman mynda almanna­trygg­inga­kerfið á árinu 2018. Það þýðir að kostn­aður við rekstur þess nam um einni milljón króna á hvert manns­barn í land­inu á því ári, en þegar allt er talið borg­aði hver lands­maður nálægt þremur millj­ónum króna það ár til að reka rík­ið. Því er rekstur almanna­trygg­inga­kerf­is­ins um þriðj­ungur af öllum þeim kostn­aði sem ríkið stendur und­ir.

Þetta er meðal þess sem fram kemur í grein í nýjasta tölu­­blaði Tíundar, frétta­­blaði rík­­is­skatt­­stjóra, sem skrifuð er af rekstr­­ar­hag­fræð­ingnum Páli Kol­beins.

Í grein Páls segir að kostn­aður rík­is­ins vegna heil­brigð­is­þjón­ustu sem ein­staka lands­manni sé veitt á einu ári geti hlaupið á millj­ónum og millj­óna­tugum á hverju ári. „Þeir sem njóta opin­berrar þjón­ustu færa hana sér hins vegar ekki til tekna á skatt­fram­tali, en um veru­leg verð­mæti getur verið að ræða. Sem dæmi má nefna að árið 2018 varði ríkið tæpum 82,6 millj­örðum til sjúkra­hús­þjón­ustu og öðrum 46 millj­örðum til heil­brigð­is­þjón­ustu utan sjúkra­húsa, 42,3 millj­örðum í hjúkr­un­ar- og end­ur­hæf­ing­ar­þjón­ustu og 22,6 millj­örðum í lyf og lækn­inga­vör­ur. Þá var um 61,5 millj­örðum varið í mál­efni öryrkja og fatl­aðra og tæpum 74,2 millj­örðum í mál­efni aldr­aðra. Sam­tals var því um 330 millj­örðum varið í þessa sex mála­flokk.[...]Líf­eyrir sem Trygg­inga­stofnun greiðir út er hins vegar að mestu skatt­skyldur á sama hátt og greiðslur úr líf­eyr­is­sjóð­u­m.“

Tæp­lega 61 þús­und fengu bætur

Í grein­inni segir að á árinu 2018 hafi Trygg­inga­stofnun rík­is­ins sam­an­lagt 124,2 millj­arða í elli­líf­eyri, dán­ar­bæt­ur, end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyri, for­eldragreiðsl­ur, heim­il­is­upp­bót, maka- og umönn­un­ar­bæt­ur, mæðra- og feðra­laun, orlofs- og des­em­ber­upp­bæt­ur, ráð­stöf­un­ar­fé, sér­staka upp­bót á líf­eyri vegna fram­færslu, tekju­trygg­ingu, upp­bót vegna rekstrar bif­reið­ar, upp­bætur á líf­eyri vegna kostn­að­ar, örorku­líf­eyri og örorku­styrk og örorku­líf­eyri vegna slysa. Þessar trygg­inga­bætur voru 6,6 millj­örðum eða 5,6 pró­sent, hærri að raun­gildi en greitt var ári fyrr. 

Auglýsing
Hækkunin árið 2018 var mun minni en árið áður þegar greiðsl­urnar juk­ust um 21,7 millj­arða eða 22,6 pró­sent. Þeir sem fengu bætur á árinu 2018 fjölg­aði um 1.697 og voru alls tæp­lega 61 þús­und. 

Páll til­tekur í grein­inni að nokkrar teg­undir greiðslna frá Trygg­inga­stofnun rík­is­ins og Sjúkra­trygg­ingum Íslands telj­ist ekki til skatt­skyldra tekna, til dæmis greiðslur vegna and­láts maka eða fram­fær­anda. Þá telj­ist barna­líf­eyr­ir, barns­með­lög, bif­reiða­kaupa­styrk­ur, dán­ar­bætur vegna slysa, styrkir til kaupa á sér­fæði og tækja­kaupa fatl­aðra, umönn­un­ar­greiðslur og örorku­bætur vegna var­an­legrar örorku  til skatt­frjálsra greiðslna, sem námu 12,6 millj­örðum króna 2018. 

Sú upp­hæð fór til alls rúm­lega 18 þús­und manns, sem var 222 færri en árið áður. „Sam­tals greiddu þessar stofn­anir því 136,8 millj­arða í trygg­inga­bætur sem var 6,6 millj­örðum meira en árið áður en 69.915 fram­telj­endur fengu trygg­inga­greiðsl­ur, 1.503 færri en árinu á und­an.“

Ríkið greiðir líka út atvinnu­leys­is­bæt­ur. Greiðslur vegna þeirra voru ell­efu millj­arðar króna á árinu 2018, sem er um tveimur millj­örðum krónum meira en árið 2016 og 2,4 millj­örðum krónum meira en 2016. Páll segir í grein sinni að það sé ef til vill til marks um að nokkuð hafi dregið úr hinum mikla vexti í íslensku efna­hags­kerfi síð­ast­liðin ár að greiðslur atvinnu­leys­is­bóta hafi hækkað tvö ár í röð. 

Þar kemur hins vegar fram að færri fengu greiddar bætur 2018 en árið á und­an.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hundruð milljarða mögulegur ávinningur af því að forðast harðar sóttvarnaaðgerðir
Stjórnvöld hafa lagt mat á efnahagsleg áhrif þess að opna landið og borið það saman við ábatann af því að hleypa ferðamönnum inn.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Fjöldi erlenda ríkisborgara starfar við mannvirkjagerð á Íslandi.
Atvinnuleysi útlendinga á Íslandi komið yfir 20 prósent
Heildaratvinnuleysi á Íslandi mældist 8,8 prósent um síðustu mánaðamót. Atvinnuleysi er miklu hærra á meðal erlendra ríkisborgara en íslenskra. Rúmlega helmingur allra atvinnulausra útlendinga eru frá Póllandi.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Þorsteinn Kristinsson
Lærdómar frá Taívan
Kjarninn 14. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykjförð Gylfadóttir á fundi í Safnahúsinu við Hverfisgötu fyrr í ár.
Ákvörðunin „vonbrigði í sjálfu sér“
Ferðamála-, iðnaðar- og nýsköpunarráðherra sagði það skipta miklu máli að aðgerðir á landamærum væri stöðugt til endurskoðunar hjá stjórnvöldum. Hún sagði stjórnvöld vera heppin með sóttvarnayfirvöld sem hjálpi til við ákvarðanatöku.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Svandís Svavarsdóttir á fundi stjórnvalda í Safnahúsinu í apríl.
Samfélag er „ekki bara hagtölur“
„Það er svo óendanlega mikils virði að samfélagið virki þannig að okkur líði vel í því,“ sagði heilbrigðisráðherra á upplýsingafundi ríkisstjórnarinnar fyrr í dag. Á fundinum voru kynntar hertar aðgerðir á landamærunum.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Frá Keflavíkurflugvelli
Allir komufarþegar eiga að fara í skimun og 4-5 daga sóttkví
Ríkisstjórnin ákvað á fundi sínum í dag að allir sem til Íslands koma þyrftu frá og með 19. ágúst að fara í skimun á landamærum, svo í sóttkví í 4-5 daga og að því búnu aftur í skimun.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Í skýrslu HMS segir að fasteignaverð á höfuðborgarsvæðinu hafi hækkað um 5,1 prósent milli ára.
Hlutfall fyrstu kaupenda á fasteignamarkaði hefur aldrei verið jafn hátt
Í nýrri mánaðarskýrslu Húsnæðis- og mannvirkjastofnunar segir að það sem af er ári hefur hlutfall fyrstu kaupenda verið nærri 30 prósentum. Fasteignamarkaðurinn er einkar líflegur nú um stundir en umsvif eru að jafnaði minni á sumrin en á öðrum árstíðum.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Grand hótel í Reykjavík er eitt hótela Íslandshótela hf.
Stærsta hótelkeðja landsins biður skuldabréfaeigendur um greiðslufrystingu
Íslandshótel hefur lagt til við skuldabréfaeigendur í tæplega 2,9 milljarða skuldabréfaflokki að samþykkt verði að engar greiðslur berist vegna skuldabréfanna fyrr en seinni hluta árs 2021.
Kjarninn 14. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiInnlent