Ein milljón að meðaltali á hvern landsmann fer í almannatryggingakerfið

Það kostar hvert mannsbarn sem býr á Íslandi að meðaltali hátt í þrjár milljónir króna að meðaltali á ári að reka íslenska ríkið. Um þriðjungur þess fer í almannatryggingakerfið.

Hagsmunasamtök eldri borgara og öryrkja hafa vakið athygli á bábornum kjörum stórra hópa innan sinna ráða, sem fá greiðslur úr almannatryggingakerfinu.
Hagsmunasamtök eldri borgara og öryrkja hafa vakið athygli á bábornum kjörum stórra hópa innan sinna ráða, sem fá greiðslur úr almannatryggingakerfinu.
Auglýsing

Alls var 330 millj­örðum króna veitt í sex mála­flokka sem telj­ast saman mynda almanna­trygg­inga­kerfið á árinu 2018. Það þýðir að kostn­aður við rekstur þess nam um einni milljón króna á hvert manns­barn í land­inu á því ári, en þegar allt er talið borg­aði hver lands­maður nálægt þremur millj­ónum króna það ár til að reka rík­ið. Því er rekstur almanna­trygg­inga­kerf­is­ins um þriðj­ungur af öllum þeim kostn­aði sem ríkið stendur und­ir.

Þetta er meðal þess sem fram kemur í grein í nýjasta tölu­­blaði Tíundar, frétta­­blaði rík­­is­skatt­­stjóra, sem skrifuð er af rekstr­­ar­hag­fræð­ingnum Páli Kol­beins.

Í grein Páls segir að kostn­aður rík­is­ins vegna heil­brigð­is­þjón­ustu sem ein­staka lands­manni sé veitt á einu ári geti hlaupið á millj­ónum og millj­óna­tugum á hverju ári. „Þeir sem njóta opin­berrar þjón­ustu færa hana sér hins vegar ekki til tekna á skatt­fram­tali, en um veru­leg verð­mæti getur verið að ræða. Sem dæmi má nefna að árið 2018 varði ríkið tæpum 82,6 millj­örðum til sjúkra­hús­þjón­ustu og öðrum 46 millj­örðum til heil­brigð­is­þjón­ustu utan sjúkra­húsa, 42,3 millj­örðum í hjúkr­un­ar- og end­ur­hæf­ing­ar­þjón­ustu og 22,6 millj­örðum í lyf og lækn­inga­vör­ur. Þá var um 61,5 millj­örðum varið í mál­efni öryrkja og fatl­aðra og tæpum 74,2 millj­örðum í mál­efni aldr­aðra. Sam­tals var því um 330 millj­örðum varið í þessa sex mála­flokk.[...]Líf­eyrir sem Trygg­inga­stofnun greiðir út er hins vegar að mestu skatt­skyldur á sama hátt og greiðslur úr líf­eyr­is­sjóð­u­m.“

Tæp­lega 61 þús­und fengu bætur

Í grein­inni segir að á árinu 2018 hafi Trygg­inga­stofnun rík­is­ins sam­an­lagt 124,2 millj­arða í elli­líf­eyri, dán­ar­bæt­ur, end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyri, for­eldragreiðsl­ur, heim­il­is­upp­bót, maka- og umönn­un­ar­bæt­ur, mæðra- og feðra­laun, orlofs- og des­em­ber­upp­bæt­ur, ráð­stöf­un­ar­fé, sér­staka upp­bót á líf­eyri vegna fram­færslu, tekju­trygg­ingu, upp­bót vegna rekstrar bif­reið­ar, upp­bætur á líf­eyri vegna kostn­að­ar, örorku­líf­eyri og örorku­styrk og örorku­líf­eyri vegna slysa. Þessar trygg­inga­bætur voru 6,6 millj­örðum eða 5,6 pró­sent, hærri að raun­gildi en greitt var ári fyrr. 

Auglýsing
Hækkunin árið 2018 var mun minni en árið áður þegar greiðsl­urnar juk­ust um 21,7 millj­arða eða 22,6 pró­sent. Þeir sem fengu bætur á árinu 2018 fjölg­aði um 1.697 og voru alls tæp­lega 61 þús­und. 

Páll til­tekur í grein­inni að nokkrar teg­undir greiðslna frá Trygg­inga­stofnun rík­is­ins og Sjúkra­trygg­ingum Íslands telj­ist ekki til skatt­skyldra tekna, til dæmis greiðslur vegna and­láts maka eða fram­fær­anda. Þá telj­ist barna­líf­eyr­ir, barns­með­lög, bif­reiða­kaupa­styrk­ur, dán­ar­bætur vegna slysa, styrkir til kaupa á sér­fæði og tækja­kaupa fatl­aðra, umönn­un­ar­greiðslur og örorku­bætur vegna var­an­legrar örorku  til skatt­frjálsra greiðslna, sem námu 12,6 millj­örðum króna 2018. 

Sú upp­hæð fór til alls rúm­lega 18 þús­und manns, sem var 222 færri en árið áður. „Sam­tals greiddu þessar stofn­anir því 136,8 millj­arða í trygg­inga­bætur sem var 6,6 millj­örðum meira en árið áður en 69.915 fram­telj­endur fengu trygg­inga­greiðsl­ur, 1.503 færri en árinu á und­an.“

Ríkið greiðir líka út atvinnu­leys­is­bæt­ur. Greiðslur vegna þeirra voru ell­efu millj­arðar króna á árinu 2018, sem er um tveimur millj­örðum krónum meira en árið 2016 og 2,4 millj­örðum krónum meira en 2016. Páll segir í grein sinni að það sé ef til vill til marks um að nokkuð hafi dregið úr hinum mikla vexti í íslensku efna­hags­kerfi síð­ast­liðin ár að greiðslur atvinnu­leys­is­bóta hafi hækkað tvö ár í röð. 

Þar kemur hins vegar fram að færri fengu greiddar bætur 2018 en árið á und­an.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Taka þurfi af vafa um nýtingarrétt á náttúruauðlindum í stjórnarskrárfrumvarpi
Að mati ASÍ þarf að gera breytingar á frumvarpi um stjórnarskrárbreytingar til þess að taka af allan vafa um nýtingarrétt auðlinda náttúru Íslands. Sambandið sér hvorki ástæðu til að stytta kjörtímabil forseta né takmarka embættistíma.
Kjarninn 8. mars 2021
Tvær milljónir barna í Englandi sneru aftur í skólann í morgun.
Börn í Englandi aftur í skólann en hluti ítalskra barna sendur heim
Faraldurinn sendir ýmist kaldar eða hlýjar kveðjur um Evrópu nú í upphafi nýrrar viku. Í sumum löndum er verið að aflétta takmörkunum en í öðrum er enn verið að herða.
Kjarninn 8. mars 2021
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Skiptir máli hvernig fæðingarorlofi er háttað?
Kjarninn 8. mars 2021
Lítið eftir af veiðigjöldunum þegar búið er að standa straum af eftirliti og rannsóknum
Heildarútgjöld ríkissjóðs vegna eftirlits og rannsókna vegna fiskveiða og -vinnslu munu líklega nema um 7 milljörðum króna á þessu ári. Árin 2015-2020 voru álögð veiðigjöld að meðaltali 7,4 milljarðar á verðlagi ársins 2020.
Kjarninn 8. mars 2021
Fjöldi fólks sem var á tónleikum í Hörpu á föstudagskvöld verður skimaður í dag.
107 í sóttkví – sjö í einangrun
Á næstu klukkustundum mun það skýrast hvort að tekist hafi að koma í veg fyrir hópsýkingu í kringum tvo einstaklinga sem greindust með veiruna og voru utan sóttkvíar. Nokkrir dagar geta liðið frá smiti og þar til veiran finnst í fólki við sýnatöku.
Kjarninn 8. mars 2021
Drífa Snædal, Sonja Ýr Þorbergsdóttir og Þórunn Sveinbjarnardóttir
Leiðréttum skakkt verðmætamat – Greiðum konum mannsæmandi laun
Kjarninn 8. mars 2021
Sólveig Anna Jónsdóttir
8. mars 2021
Kjarninn 8. mars 2021
Einkaneysla Íslendinga í fyrra var mun meiri en helstu greiningaraðilar gerðu ráð fyrir
Sérfræðingar ofmátu samdráttinn
Síðasta ár fór ekki nákvæmlega eins og sérfræðingar þriggja stærstu bankanna, Seðlabankans, Viðskiptaráðs, ASÍ eða ríkisstjórnarinnar spáðu fyrir um í þeim 15 hagspám sem gerðar hafa verið frá síðustu apríllokum.
Kjarninn 8. mars 2021
Meira úr sama flokkiInnlent