Ein milljón að meðaltali á hvern landsmann fer í almannatryggingakerfið

Það kostar hvert mannsbarn sem býr á Íslandi að meðaltali hátt í þrjár milljónir króna að meðaltali á ári að reka íslenska ríkið. Um þriðjungur þess fer í almannatryggingakerfið.

Hagsmunasamtök eldri borgara og öryrkja hafa vakið athygli á bábornum kjörum stórra hópa innan sinna ráða, sem fá greiðslur úr almannatryggingakerfinu.
Hagsmunasamtök eldri borgara og öryrkja hafa vakið athygli á bábornum kjörum stórra hópa innan sinna ráða, sem fá greiðslur úr almannatryggingakerfinu.
Auglýsing

Alls var 330 millj­örðum króna veitt í sex mála­flokka sem telj­ast saman mynda almanna­trygg­inga­kerfið á árinu 2018. Það þýðir að kostn­aður við rekstur þess nam um einni milljón króna á hvert manns­barn í land­inu á því ári, en þegar allt er talið borg­aði hver lands­maður nálægt þremur millj­ónum króna það ár til að reka rík­ið. Því er rekstur almanna­trygg­inga­kerf­is­ins um þriðj­ungur af öllum þeim kostn­aði sem ríkið stendur und­ir.

Þetta er meðal þess sem fram kemur í grein í nýjasta tölu­­blaði Tíundar, frétta­­blaði rík­­is­skatt­­stjóra, sem skrifuð er af rekstr­­ar­hag­fræð­ingnum Páli Kol­beins.

Í grein Páls segir að kostn­aður rík­is­ins vegna heil­brigð­is­þjón­ustu sem ein­staka lands­manni sé veitt á einu ári geti hlaupið á millj­ónum og millj­óna­tugum á hverju ári. „Þeir sem njóta opin­berrar þjón­ustu færa hana sér hins vegar ekki til tekna á skatt­fram­tali, en um veru­leg verð­mæti getur verið að ræða. Sem dæmi má nefna að árið 2018 varði ríkið tæpum 82,6 millj­örðum til sjúkra­hús­þjón­ustu og öðrum 46 millj­örðum til heil­brigð­is­þjón­ustu utan sjúkra­húsa, 42,3 millj­örðum í hjúkr­un­ar- og end­ur­hæf­ing­ar­þjón­ustu og 22,6 millj­örðum í lyf og lækn­inga­vör­ur. Þá var um 61,5 millj­örðum varið í mál­efni öryrkja og fatl­aðra og tæpum 74,2 millj­örðum í mál­efni aldr­aðra. Sam­tals var því um 330 millj­örðum varið í þessa sex mála­flokk.[...]Líf­eyrir sem Trygg­inga­stofnun greiðir út er hins vegar að mestu skatt­skyldur á sama hátt og greiðslur úr líf­eyr­is­sjóð­u­m.“

Tæp­lega 61 þús­und fengu bætur

Í grein­inni segir að á árinu 2018 hafi Trygg­inga­stofnun rík­is­ins sam­an­lagt 124,2 millj­arða í elli­líf­eyri, dán­ar­bæt­ur, end­ur­hæf­ing­ar­líf­eyri, for­eldragreiðsl­ur, heim­il­is­upp­bót, maka- og umönn­un­ar­bæt­ur, mæðra- og feðra­laun, orlofs- og des­em­ber­upp­bæt­ur, ráð­stöf­un­ar­fé, sér­staka upp­bót á líf­eyri vegna fram­færslu, tekju­trygg­ingu, upp­bót vegna rekstrar bif­reið­ar, upp­bætur á líf­eyri vegna kostn­að­ar, örorku­líf­eyri og örorku­styrk og örorku­líf­eyri vegna slysa. Þessar trygg­inga­bætur voru 6,6 millj­örðum eða 5,6 pró­sent, hærri að raun­gildi en greitt var ári fyrr. 

Auglýsing
Hækkunin árið 2018 var mun minni en árið áður þegar greiðsl­urnar juk­ust um 21,7 millj­arða eða 22,6 pró­sent. Þeir sem fengu bætur á árinu 2018 fjölg­aði um 1.697 og voru alls tæp­lega 61 þús­und. 

Páll til­tekur í grein­inni að nokkrar teg­undir greiðslna frá Trygg­inga­stofnun rík­is­ins og Sjúkra­trygg­ingum Íslands telj­ist ekki til skatt­skyldra tekna, til dæmis greiðslur vegna and­láts maka eða fram­fær­anda. Þá telj­ist barna­líf­eyr­ir, barns­með­lög, bif­reiða­kaupa­styrk­ur, dán­ar­bætur vegna slysa, styrkir til kaupa á sér­fæði og tækja­kaupa fatl­aðra, umönn­un­ar­greiðslur og örorku­bætur vegna var­an­legrar örorku  til skatt­frjálsra greiðslna, sem námu 12,6 millj­örðum króna 2018. 

Sú upp­hæð fór til alls rúm­lega 18 þús­und manns, sem var 222 færri en árið áður. „Sam­tals greiddu þessar stofn­anir því 136,8 millj­arða í trygg­inga­bætur sem var 6,6 millj­örðum meira en árið áður en 69.915 fram­telj­endur fengu trygg­inga­greiðsl­ur, 1.503 færri en árinu á und­an.“

Ríkið greiðir líka út atvinnu­leys­is­bæt­ur. Greiðslur vegna þeirra voru ell­efu millj­arðar króna á árinu 2018, sem er um tveimur millj­örðum krónum meira en árið 2016 og 2,4 millj­örðum krónum meira en 2016. Páll segir í grein sinni að það sé ef til vill til marks um að nokkuð hafi dregið úr hinum mikla vexti í íslensku efna­hags­kerfi síð­ast­liðin ár að greiðslur atvinnu­leys­is­bóta hafi hækkað tvö ár í röð. 

Þar kemur hins vegar fram að færri fengu greiddar bætur 2018 en árið á und­an.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Berglind Rós Magnúsdóttir
Umhyggjuhagkerfi, arðrán og ástarkraftur
Kjarninn 9. apríl 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Engin ákvörðun verið tekin um að halda Íslandi lokuðu þar til að bóluefni finnst
Ummæli Lilju D. Alfreðsdóttur, um að bóluefni við kórónuveirunni sé forsenda þess að hægt sé að opna Ísland að nýju fyrir ferðamönnum, hafa vakið athygli. Nú hefur ráðherra ferðamála stigið fram og sagt enga ákvörðun hafa verið tekna um málið.
Kjarninn 9. apríl 2020
Kristín Ólafsdóttir og Vilborg Oddsdóttir
Ekki gleyma þeim!
Kjarninn 9. apríl 2020
Landspítalinn fékk 17 fullkomnar öndunarvélar frá 14 íslenskum fyrirtækjum
Nokkur íslensk fyrirtæki, sem vilja ekki láta nafns síns getið, hafa gefið Landspítalanum fullkomnar öndunarvélar og ýmsan annan búnað. Með því vilja þau leggja sitt að mörkum við að styðja við íslenskt heilbrigðiskerfi á erfiðum tímum.
Kjarninn 9. apríl 2020
180⁰ Reglan
180⁰ Reglan
180° Reglan – Kvikmyndagerð í skugga COVID-19
Kjarninn 9. apríl 2020
Fleiri náðu bata í gær en greindust með virk COVID-smit
Þeim sem eru með virk COVID-smit á Íslandi fækkaði um 23 á milli daga. Það fækkaði einnig um tvo á gjörgæslu.
Kjarninn 9. apríl 2020
Hjálmar Gíslason
Eftir COVID: Leiðarljós við uppbyggingu
Kjarninn 9. apríl 2020
Erlendum ríkisborgurum sem ákveða að búa á Íslandi hefur fjölgað gríðarlega hratt á undanförnum árum. Stór hluti þess vinnuafls sem unnið hefur við mannaflsfrekar framkvæmdir hefur til að mynda verið útlendingar.
Tæplega fjórðungur umsækjenda um hlutabætur erlendir ríkisborgarar
Um 23 prósent starfandi íbúa landsins hafa annað hvort sótt um hlutabætur eða skrá sig á almenna atvinnuleysisskrá. Erlendir ríkisborgarar eru um 20 prósent af vinnuafli landsins en tæplega fjórðungur þeirra sem sótt hafa um hlutabætur eru útlendingar.
Kjarninn 9. apríl 2020
Meira úr sama flokkiInnlent