Vill vita hverjir raunverulega eiga Arion banka

Þingmaður hefur spurt fjármála- og efnahagsráðherra af hverju foreldrafélög þurfi að gefa upp raunverulega eigendur en lögaðilar sem skráðir eru á hlutabréfamarkaði, eins og Arion banki, þurfi þess ekki.

ÓIafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins.
ÓIafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins.
Auglýsing

Ólafur Ísleifs­son, þing­maður Mið­flokks­ins, hefur lagt fram skrif­lega fyr­ir­spurn til Bjarna Bene­dikts­son­ar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra þar sem hann fer fram á að vita hverjir séu raun­veru­legir eig­endur Arion banka. Í fyr­ir­spurn­inni er vísað í lög um aðgerðir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka þegar kemur að skil­grein­ingu á raun­veru­legum eig­anda.

Ólafur spyr einnig hvers vegna lög­að­ilar sem skráðir eru á skipu­lögðum mark­aði, eins og íslenskum hluta­bréfa­mark­aði, fái und­an­þágu frá því að upp­lýsa um hverjir séu raun­veru­legir eig­endur þeirra, á sama tím að og „lög­að­ilar sem hafa ófjár­hags­legan til­gang, svo sem almanna­heilla­sam­tök, for­eldra­fé­lög, áhuga­manna­fé­lög og fleiri í úr þeim ranni þurfi að upp­lýsa um raun­veru­lega eig­end­ur. 

Ísland á gráum lista

Ísland var sett á gráan lista alþjóð­legu sam­tak­anna Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) í októ­ber í fyrra. Ein af ástæðum þess var sú að ekki lágu fyrir upp­lýs­ingar um hverjir væru raun­veru­legir eig­endur lög­að­ila hér­lendis með boð­legum hætti, en það er ein meg­in­reglan í vörnum gegn pen­inga­þvætti að slíkar upp­lýs­ingar liggi skýrt fyr­ir. 

Auglýsing
Í fyrra­sumar höfðu tekið gildi lög sem gerðu það að verkum að öll íslensk félög, sem skipta tugum þús­unda, áttu að gera grein fyrir því hver ætti þau í raun fyrir 1. júní 2020. Eftir að Ísland var sett á gráa list­ann var þeim tíma­mörkum flýtt til 1. mars með laga­breyt­ingu sem var sam­þykkt í des­em­ber. 

Sam­kvæmt upp­lýs­ingum Kjarn­ans er staða mála varð­andi skrán­ing­una í dag, þegar tíma­frest­ur­inn er lið­inn, þannig að langur vegur er frá því að hún sé full­nægj­andi. Sér­stak­lega á það við skrán­ingu raun­veru­legra eig­enda ýmissa teg­unda félaga sem hafa ekki þann til­gang að hagn­ast fjár­hags­lega, heldur eru búin til utan um ýmis konar félags­starf­sem­i. 

Skortur á skrán­ingu á raun­veru­legum eig­endum var ein ástæða þess að Ísland var áfram á gráa list­anum við síð­ustu end­ur­skoðun FATF á hon­um, sem fram fór í síð­asta mán­uði. Næsta end­ur­skoðun er í júní.

Seldu sjálfum sér íslenskan banka

Arion banki var lengi vel að uppi­stöðu í eigu Kaup­þings ehf., félags sem heldur utan um eft­ir­stand­andi eignir hins fallna banka eftir að kröfu­hafar hans klár­uðu gerð nauða­samn­ings í kjöl­far stöð­ug­leika­sam­komu­lags við íslenska ríkið snemma árs 2016.

Á árinu 2017 keyptu fjórir af stærstu eig­endum Kaup­þings, Taconic Capital, Och-Ziff Capi­tal Mana­gement Group, sjóðir í stýr­ingu Attestor Capi­tal og Gold­man Sachs, sam­tals 29,6 pró­sent hlut í Arion banka. 

Tveir þeirra, Attestor og Gold­man Sachs, bættu við sig 2,8 pró­sent hlut 13. febr­úar 2018. Sama dag var kaup­réttur Kaup­þings á 13 pró­sent hlut rík­is­ins í Arion banka virkj­að­ur. Sá kaup­réttur var form­gerður í samn­ingi frá árinu 2009, var for­taks­laus og ein­hliða. Ríkið mátti því ekki hafna til­boð­inu án þess að ger­ast brot­legt við gerða samn­inga.

Erlendu eig­endur Kaup­þings, og þar með Arion banka á þessum tíma, voru, og eru, að uppi­stöðu skamm­tíma­sjóð­ir. Það þýðir að þeir ætla sér ekki að eiga bank­ann til lengri tíma, heldur að hámarka virði eigna sinna á nokkrum árum. Svo verður sjóðnum slitið og þeir sem eiga hlut í honum fá greitt út ágóð­ann af fjár­fest­ing­unn­i. 

Engar upp­lýs­ingar veittar um end­an­lega eig­endur Arion banka

Íslensk stjórn­völd hafa ekki talið ástæðu til þess að upp­lýsa um það hverjir „raun­veru­legir eig­end­ur“ (e. benef­icial owner) þess­arra sjóða eru. 

Í dag eiga sjóðir í stýr­ingu Tacon­ic,  Och -Ziff og Gold­man Sachs sam­tals tæp­lega 37 pró­sent í Arion banka. Auk þess eiga sjóðir í stýr­ingu Eaton Vance og Lans­downe Partners 6,78 pró­sent í við­bót. 

Arion banki hefur skorið sig úr á meðal íslensku bank­anna síð­ustu ár, þar sem stefna hans er mjög skýr: að greiða út eigið fé til hlut­hafa og minnka umfang bank­ans til að auka arð­semi þeirrar starf­semi sem mun standa eft­ir. Kjarn­inn hefur fjallað ítar­lega um þessi áform og hægt er að lesa um þau hér

Í þeim fel­ast meðal ann­ars áfram­hald­andi breytt fjár­mögn­un, sam­dráttur í útlán­um, stór­tæk upp­kaup á eigin bréfum og arð­greiðslur sem eru langt umfram hagn­að. Grein­endur spá því að arð­greiðslu­geta Arion banka geti auk­ist um allt að 50 millj­arða á næstu 12 mán­uð­um.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Efsta lagið á Íslandi á nær öll verðbréf í beinni eigu einstaklinga hérlendis
Á sex ára tímabili hefur verðbréfaeign Íslendinga vaxið um 192 milljarða króna, eða um 52 prósent. Af þeirri upphæð hefur 175 milljarðar króna farið til þeirra tíu prósenta landsmanna sem mest eiga, eða 91 prósent.
Kjarninn 27. september 2020
Vörur Gaza Company byggja hvort tveggja á íslenskum og palenstínskum hefðum í saumaskap.
Gjöf frá Gaza
Markmið verkefnisins Gjöf frá Gaza er að hjálpa palestínskum konum að halda fjárhagslegu sjálfstæði sínu svo þær geti framfleytt sér og fjölskyldum sínum. Nú má kaupa vörur Gaza Company á Karolinafund og styðja þannig við verkefnið.
Kjarninn 27. september 2020
Eggert Gunnarsson
Stórihvellur
Kjarninn 27. september 2020
Sólveig Anna Jónsdóttir
Nokkur orð um stöðuna
Kjarninn 27. september 2020
Halldór Benjamín var gestur í Silfrinu í dag.
Segir algjöran skort hafa verið á samtali
Halldór Benjamín Þorbergsson sagði í Silfrinu í morgun að verkalýðshreyfingin hefði hafnað því að eiga í samtali um útfærsluatriði Lífskjarasamnings. Kosning fyrirtækja innan SA um afstöðu til uppsagnar kjarasamninga hefst á morgun.
Kjarninn 27. september 2020
Tuttugu ný smit innanlands – fjölgar á sjúkrahúsi
Fjórir einstaklingar liggja nú á sjúkrahúsi vegna COVID-19 og fjölgar um tvo milli daga. Einn sjúklingur er á gjörgæslu.
Kjarninn 27. september 2020
Framundan er stór krísa en við höfum val
„Okkar lærdómur af heimsfaraldrinum er sá að við höfum gengið of hart fram gagnvart náttúrunni og það er ekki víst að leiðin sem við vorum á sé sú besta,“ segir Stefán Gíslason, umhverfisstjórnunarfræðingur.
Kjarninn 27. september 2020
James Albert Bond er hér til vinstri ásamt Daniel Craig sem hefur farið með hlutverk njósnarans James Bond síðustu ár.
Bond, James Bond
Margir kannast við eina frægustu persónu hvíta tjaldsins, James Bond njósnara hennar hátignar. Sem ætíð sleppur lifandi, þótt stundum standi tæpt. Færri vita að til var breskur njósnari með sama nafni, sá starfaði fyrir Breta í Póllandi.
Kjarninn 27. september 2020
Meira úr sama flokkiInnlent