Vill vita hverjir raunverulega eiga Arion banka

Þingmaður hefur spurt fjármála- og efnahagsráðherra af hverju foreldrafélög þurfi að gefa upp raunverulega eigendur en lögaðilar sem skráðir eru á hlutabréfamarkaði, eins og Arion banki, þurfi þess ekki.

ÓIafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins.
ÓIafur Ísleifsson, þingmaður Miðflokksins.
Auglýsing

Ólafur Ísleifs­son, þing­maður Mið­flokks­ins, hefur lagt fram skrif­lega fyr­ir­spurn til Bjarna Bene­dikts­son­ar, fjár­mála- og efna­hags­ráð­herra þar sem hann fer fram á að vita hverjir séu raun­veru­legir eig­endur Arion banka. Í fyr­ir­spurn­inni er vísað í lög um aðgerðir gegn pen­inga­þvætti og fjár­mögnun hryðju­verka þegar kemur að skil­grein­ingu á raun­veru­legum eig­anda.

Ólafur spyr einnig hvers vegna lög­að­ilar sem skráðir eru á skipu­lögðum mark­aði, eins og íslenskum hluta­bréfa­mark­aði, fái und­an­þágu frá því að upp­lýsa um hverjir séu raun­veru­legir eig­endur þeirra, á sama tím að og „lög­að­ilar sem hafa ófjár­hags­legan til­gang, svo sem almanna­heilla­sam­tök, for­eldra­fé­lög, áhuga­manna­fé­lög og fleiri í úr þeim ranni þurfi að upp­lýsa um raun­veru­lega eig­end­ur. 

Ísland á gráum lista

Ísland var sett á gráan lista alþjóð­legu sam­tak­anna Fin­ancial Act­ion Task Force (FATF) í októ­ber í fyrra. Ein af ástæðum þess var sú að ekki lágu fyrir upp­lýs­ingar um hverjir væru raun­veru­legir eig­endur lög­að­ila hér­lendis með boð­legum hætti, en það er ein meg­in­reglan í vörnum gegn pen­inga­þvætti að slíkar upp­lýs­ingar liggi skýrt fyr­ir. 

Auglýsing
Í fyrra­sumar höfðu tekið gildi lög sem gerðu það að verkum að öll íslensk félög, sem skipta tugum þús­unda, áttu að gera grein fyrir því hver ætti þau í raun fyrir 1. júní 2020. Eftir að Ísland var sett á gráa list­ann var þeim tíma­mörkum flýtt til 1. mars með laga­breyt­ingu sem var sam­þykkt í des­em­ber. 

Sam­kvæmt upp­lýs­ingum Kjarn­ans er staða mála varð­andi skrán­ing­una í dag, þegar tíma­frest­ur­inn er lið­inn, þannig að langur vegur er frá því að hún sé full­nægj­andi. Sér­stak­lega á það við skrán­ingu raun­veru­legra eig­enda ýmissa teg­unda félaga sem hafa ekki þann til­gang að hagn­ast fjár­hags­lega, heldur eru búin til utan um ýmis konar félags­starf­sem­i. 

Skortur á skrán­ingu á raun­veru­legum eig­endum var ein ástæða þess að Ísland var áfram á gráa list­anum við síð­ustu end­ur­skoðun FATF á hon­um, sem fram fór í síð­asta mán­uði. Næsta end­ur­skoðun er í júní.

Seldu sjálfum sér íslenskan banka

Arion banki var lengi vel að uppi­stöðu í eigu Kaup­þings ehf., félags sem heldur utan um eft­ir­stand­andi eignir hins fallna banka eftir að kröfu­hafar hans klár­uðu gerð nauða­samn­ings í kjöl­far stöð­ug­leika­sam­komu­lags við íslenska ríkið snemma árs 2016.

Á árinu 2017 keyptu fjórir af stærstu eig­endum Kaup­þings, Taconic Capital, Och-Ziff Capi­tal Mana­gement Group, sjóðir í stýr­ingu Attestor Capi­tal og Gold­man Sachs, sam­tals 29,6 pró­sent hlut í Arion banka. 

Tveir þeirra, Attestor og Gold­man Sachs, bættu við sig 2,8 pró­sent hlut 13. febr­úar 2018. Sama dag var kaup­réttur Kaup­þings á 13 pró­sent hlut rík­is­ins í Arion banka virkj­að­ur. Sá kaup­réttur var form­gerður í samn­ingi frá árinu 2009, var for­taks­laus og ein­hliða. Ríkið mátti því ekki hafna til­boð­inu án þess að ger­ast brot­legt við gerða samn­inga.

Erlendu eig­endur Kaup­þings, og þar með Arion banka á þessum tíma, voru, og eru, að uppi­stöðu skamm­tíma­sjóð­ir. Það þýðir að þeir ætla sér ekki að eiga bank­ann til lengri tíma, heldur að hámarka virði eigna sinna á nokkrum árum. Svo verður sjóðnum slitið og þeir sem eiga hlut í honum fá greitt út ágóð­ann af fjár­fest­ing­unn­i. 

Engar upp­lýs­ingar veittar um end­an­lega eig­endur Arion banka

Íslensk stjórn­völd hafa ekki talið ástæðu til þess að upp­lýsa um það hverjir „raun­veru­legir eig­end­ur“ (e. benef­icial owner) þess­arra sjóða eru. 

Í dag eiga sjóðir í stýr­ingu Tacon­ic,  Och -Ziff og Gold­man Sachs sam­tals tæp­lega 37 pró­sent í Arion banka. Auk þess eiga sjóðir í stýr­ingu Eaton Vance og Lans­downe Partners 6,78 pró­sent í við­bót. 

Arion banki hefur skorið sig úr á meðal íslensku bank­anna síð­ustu ár, þar sem stefna hans er mjög skýr: að greiða út eigið fé til hlut­hafa og minnka umfang bank­ans til að auka arð­semi þeirrar starf­semi sem mun standa eft­ir. Kjarn­inn hefur fjallað ítar­lega um þessi áform og hægt er að lesa um þau hér

Í þeim fel­ast meðal ann­ars áfram­hald­andi breytt fjár­mögn­un, sam­dráttur í útlán­um, stór­tæk upp­kaup á eigin bréfum og arð­greiðslur sem eru langt umfram hagn­að. Grein­endur spá því að arð­greiðslu­geta Arion banka geti auk­ist um allt að 50 millj­arða á næstu 12 mán­uð­um.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Dauði geisladisksins, tilkoma Spotify og upprisa vínylplötunnar
Áætlað er að Spotify hafi haft um 700 milljónir króna í tekjur af íslenskum notendum á árinu 2019, og að 90 prósent allra tekna vegna sölu á tónlist hafi verið vegna streymisveitna. Sala á vínylplötum hefur þó líka tekið kipp, og átjánfaldast á fáum árum.
Kjarninn 2. mars 2021
Halldór Gunnarsson
Samtök eldri borgara ráðalaus eða hvað?
Kjarninn 2. mars 2021
Helga Vala Helgadóttir formaður velferðarnefndar.
Neitar að hafa brotið trúnað og segir „kostulegt“ að ráðuneytið geri athugasemdir
Helga Vala Helgadóttir telur sig ekki hafa brotið trúnað með því að ræða um efnisatriði sem komu fram á lokuðum nefndarfundi í sjónvarpsviðtali. Hún segir stöðu hjúkrunarheimila of alvarlega fyrir „pólitíska leiki.“
Kjarninn 2. mars 2021
Áréttar að það sé „salur til rannsóknar en ekki ráðherra“
Símtöl dómsmálaráðherra til lögreglustjóra höfuðborgarsvæðisins voru rædd í óundirbúnum fyrirspurnatíma á Alþingi í dag. Áslaug sagði símtölin ekki skráningarskyld þar sem hún hefði hringt til að afla sér upplýsinga en ekki í formlegum erindagjörðum.
Kjarninn 2. mars 2021
Helga Vala Helgadóttir þingmaður Samfylkingar og formaður velferðarnefndar Alþingis.
Heilbrigðisráðuneytið gerir „alvarlegar athugasemdir“ við orð Helgu Völu
Heilbrigðisráðuneytið telur að málflutningur formanns velferðarnefndar í frétt RÚV um Sjúkratryggingar Íslands í gærkvöldi hafi verið ógætilegur og að trúnaðar um það sem fram fór á lokuðum nefndarfundi hafi ekki verið gætt.
Kjarninn 2. mars 2021
Bjarni Benediktsson fjármála- og efnahagsráðherra segir nauðsynlegt að ræða áhrif launabreytinga á verðbólgu
Hvaðan kemur verðbólgan?
Verðbólga hér á landi mælist nú í rúmum fjórum prósentum og hefur ekki verið jafnmikil í rúm sjö ár. Hvað veldur þessari miklu hækkun?
Kjarninn 2. mars 2021
Hreinn Loftsson, lögmaður og annar aðstoðarmaður dómsmálaráðherra.
Segir það vekja furðu hvernig stjórnmálamenn og fjölmiðlar „hamast á dómsmálaráðherra“
Hreinn Loftsson segir dómsmálaráðherra ekki hafa gert neitt rangt þegar hún hringdi í lögreglustjórann á höfuðborgarsvæðinu á aðfangadag vegna Ásmundarsalsmálsins. Fjölmiðlar hafi ekki virt helgifrið og heimtað svör frá ráðherranum.
Kjarninn 2. mars 2021
Gunnar Smári Egilsson er formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokks Íslands.
Sósíalistaflokkurinn hefur aldrei mælst stærri í könnunum Gallup
Stjórnarflokkarnir hafa saman tapað fylgi á kjörtímabilinu en eru við það að geta endurnýjað samstarfið, samkvæmt könnunum, standi vilji þeirra til þess. Þrír stjórnarandstöðuflokkar hafa styrkt stöðu sína á kjörtímabilinu en tveir veikst.
Kjarninn 2. mars 2021
Meira úr sama flokkiInnlent