Láta á það reyna hvort veiran virði landamæri

Múrar eru nú reistir á milli Evrópuþjóða til þess að reyna að hefta útbreiðslu COVID-19. Framkvæmdastjórn Evrópusambandsins vill setja á ferðabann eftir að hafa gagnrýnt ferðabann Bandaríkjanna. Þessar ákvarðanir virðast pólitískar, ekki vísindalegar.

Evrópa
Auglýsing

Landa­mærum hefur und­an­farna daga verið lokað í gríð og erg í Evr­ópu, landa­mærum sem í eðli­legu árferði standa galopin á grund­velli Schen­gen-­sam­starfs­ins, eins helsta mátt­ar­stólpa evr­ópskrar sam­vinn­u. 

Allt virð­ist á suðu­punkti í álf­unni, sem orðin er mið­punktur heims­far­ald­urs kór­ónu­veiru sem veldur COVID-19, sýk­ingu sem vert er að ítreka að er lang­flestum að mestu mein­laus, en þó bráðsmit­andi og kemur illa við hluta fólks og þá sér í lagi við­kvæma hópa, eldra fólk og þá sem glíma við und­ir­liggj­andi sjúk­dóma.

Í dag mælt­ist Ursula von der Leyen for­seti fram­kvæmda­stjórnar Evr­ópu­sam­bands­ins til þess að stjórn­mála­leið­togar og rík­is­stjórnir ESB bönn­uðu öll „ónauð­syn­leg ferða­lög“ utan­að­kom­andi til Evr­ópu. Schen­gen-­ríki, þar á meðal Ísland, voru hvött til þess að fylgja stefnu Evr­ópu­sam­bands­ins hvað þetta varð­ar.

Auglýsing

Leið­togar Evr­ópu­sam­bands­ins munu ræða þessa til­lögu fram­kvæmda­stjórn­ar­innar á síma­fundi á morg­un, en óljóst er hvað verð­ur­.  Ás­laug Arna Sig­ur­björns­dóttir dóms­mála­ráð­herra sagði í kvöld­fréttum RÚV að málið yrði rætt í rík­is­stjórn á morg­un.

Emmanuel Macron Frakk­lands­for­seti, og reyndar Ursula von der Leyen sjálf, höfðu áður gagn­rýnt þau ríki sem tekið höfðu ein­hliða ákvarð­anir um lokun landamæra. Fyrst var ákvörð­un  Banda­ríkja­manna um ferða­bann á Schen­gen-­ríkin mót­mælt, en af Schen­gen-­ríkjum voru það Danir sem riðu á vaðið með að loka landa­mærum sínum fyrir erlendum rík­is­borg­ur­um. Pól­verjar fylgdu í kjöl­farið og svo lok­aði Nor­egur einnig landa­mærum sín­um.

Nú hafa Þjóð­verjar einnig lokað landa­mærum sínum að hluta, en í morgun var gáttum inn til Þýska­lands frá Frakk­landi, Aust­ur­ríki, Sviss og Lúx­em­borg lokað fyrir öllu nema vöru­flutn­ingum og fólki sem ferð­ast á milli landa til vinnu. Enn hefur engu verið lokað á landa­mærum Þýska­lands við Hol­land og Belg­íu. 

Vilji þýskra stjórn­valda hafði staðið til þess að virða Schen­gen-­sam­starfið og sam­kvæmt fregnum þýskra miðla var ákvörðun þessi tekin bæði til þess að reyna að hefta útbreiðslu veirunnar og en ekki síður til þess að koma í veg fyrir að almenn­ingur hamstr­aði nauð­synja­vörur í stór­mörk­uðum á landa­mær­un­um. Slíkt hamstur var byrjað að vera til vand­ræða, sam­kvæmt frétt BBC.

Sögur af svip­uðu tagi ber­ast nú víða frá Evr­ópu. Tékkar og Finnar hafa lokað landa­mærum sínum og í kvöld mun Spánn taka upp landamæra­eft­ir­lit og ein­ungis hleypa spænskum rík­is­borg­urum og öðrum íbúum á Spáni heim. Rússar ætla líka að meina öllum útlend­ingum inn­göngu, sömu­leiðis Ung­verj­ar. Utan Evr­ópu bár­ust svo þau tíð­indi síð­degis frá Kanada að ríkið verði lokað öðrum en Kanada­mönnum og Banda­ríkja­mönn­um.

Of seint að reisa veggi þegar veiran er orðin útbreidd

Þannig eru þessi við­brögð ríkja, að reisa veggi til að reyna að hefta útbreiðslu veirunn­ar, orð­inn næsta almenn. En eru þau lík­leg til þess að stöðva útbreiðslu kór­ónu­veirun­ar, ef hún er þegar farin að breið­ast út inn­an­lands? Vís­ind­in, sér­fræð­ingar í lýð­heilsu­vís­ind­um, virð­ast segja almennt nei.

Í Dan­mörku sagði Søren Brostrøm, for­stjóri Sund­heds­styrel­sen, stofn­unar sem sam­svarar land­lækn­is­emb­ætt­inu hér á landi, að tekin hefði verið póli­tísk ákvörðun en ekki vís­inda­leg, þegar Mette Frederik­sen for­sæt­is­ráð­herra lok­aði landa­mær­un­um. Það stað­festi Frederik­sen síð­ar.

And­ers Tegn­ell, sótt­varna­læknir Sví­þjóð­ar, skildi ekk­ert í ákvörðun dönsku stjórn­ar­inn­ar. Hann sagði í sam­tali við Afton­bla­det strax á föstu­dags­kvöld að aðgerðin væri „al­gjör­lega til­gangs­laus“ og myndi engu skila við að hefta útbreiðslu veirunnar innan Dan­merk­ur.

Sér­fræð­ingar í far­alds­fræði sögðu það sama í við danska blaðið Politi­ken um helg­ina. Jens Lund­gren, pró­fessor og smit­sjúk­dóma­sér­fræð­ingur við Kaup­manna­hafn­ar­há­skóla, sagði að lokun landamæra hefði mögu­lega getað virk­að, áður en veiran var byrjuð að breið­ast út í dönsku sam­fé­lag­i. 

„Þegar það er orðið svo mikið smit í sam­fé­lag­inu að fólk er farið að smita hvort ann­að, skiptir það minna máli, að það komi ein­hverjir smit­aðir að utan,“ sagði pró­fess­or­inn við Politi­ken.

Þórólfur Guðna­son sótt­varna­læknir vand­aði orð sín er hann var spurður um álit sitt á slíkum aðgerðum í Silfr­inu á RÚV í gær. Hann sagð­ist teljaof seint að grípa til þessa ráðs þegar far­aldur væri þegar haf­inn inn­an­lands.

„Nú ætla ég að passa mig að leggja ekki sér­­stak­an dóm á það sem hinar Norð­ur­­landa­þjóð­irn­ar gera. En sótt­­varna­lækn­ar hafa ekki lagt þess­ar bröttu aðgerðir til og þær lit­­ast dá­­lítið af póli­­tík,“ sagði Þórólf­­ur, sem hefur verið í reglu­legu sam­bandi við sótt­varna­lækna hinna Norð­ur­land­anna vegna stöðu mála.

Ríki ættu að prófa eins marga og þau mögu­lega geta

Skila­boð Alþjóða­heil­brigð­is­mála­stofn­un­ar­innar (WHO) til ríkja heims í dag eru þau að prófa, prófa, prófa. Skima fyrir smiti hjá öllum sem mögu­lega gætu hugs­an­lega verið smit­að­ir.



„Þú getur ekki barist við eld með bundið fyrir aug­un,“ sagði dr. Tedros Adhanom Ghebr­eyesus fram­kvæmda­stjóri WHO á blaða­manna­fundi í dag, í þeirri merk­ingu að ekki væri hægt að hefta útbreiðslu veirunnar án þess að vita hver væri smit­að­ur.

WHO hefur ekki mælt með því að ríki reisi veggi sín á milli, og mælir raunar frekar gegn því, sam­kvæmt leið­bein­ingum sem gefnar voru út í lok febr­úar um hömlur á ferða­lög. Stofn­unin segir tíma­bundnar víð­tækar ferða­tak­mark­anir geta verið rétt­læt­an­legar í upp­hafi far­ald­urs, til þess að gefa ríkjum smá ráð­rúm til að bregð­ast við, en ann­ars séu þær það ekki.

„Dag­arn­ir, vik­urnar og mán­uð­irnir framundan verða þrekraun fyrir stöð­ug­lyndi okk­ar, á trú okkar á vís­indum og próf í sam­stöð­u,“ sagði Tedros og bætti við að krísur á borð við þá sem nú ríður yfir dragi fram bæði það besta og versta í mann­kyn­inu.











Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Aksturskostnaður Ásmundar Friðrikssonar 34 milljónir frá því að hann settist á þing
Kostnaður almennings vegna aksturs þingmanna jókst um ellefu prósent milli ára. Fjórir af þeim fimm þingmönnum sem keyra mest eru í Sjálfstæðisflokknum og fá yfir 30 prósent allra endurgreiðslna vegna aksturs.
Kjarninn 26. janúar 2022
Mette Frederiksen, forsætisráðherra Danmerkur.
Tímabært að „henda grímunni“
Í dag kemur í ljós hvort dönsk stjórnvöld fallist á tillögu farsóttarnefndar um að aflétta nær öllum takmörkunum í landinu á næstu dögum. „Tímabært“ segja margir sérfræðingar en einhverjir eru þó skeptískir á tímasetningu.
Kjarninn 26. janúar 2022
Íslandsbanki býst við að verðhækkanirnar á húsnæðismarkaðnum róist á árinu.
Spá fjögurra prósenta stýrivöxtum eftir tvö ár
Í nýrri þjóðhagsspá Íslandsbanka er gert ráð fyrir að stýrivextir verði 3,25 prósent á árinu. Í ársbyrjun 2024 verði vextirnir svo komnir í fjögur prósent, sem bankinn telur vera nálægt jafnvægisgildi þeirra.
Kjarninn 26. janúar 2022
SÁÁ fordæmir vændiskaup fyrrum formanns og ætlar að ráðast í gagngera skoðun
SÁÁ ætlar að gera nauðsynlegar umbætur á starfi sínu og kappkosta að tryggja öryggi skjólstæðinga sinna sem margir eru í viðkvæmri stöðu. „Umfram allt stöndum við með þolendum.“
Kjarninn 25. janúar 2022
Svandís Svavarsdóttir sjávarútvegs- og landbúnaðarráðherra.
Segir þá samþjöppun sem átt hefur sér stað í sjávarútvegi ekki sanngjarna
Sjávar- og landbúnaðarráðherra og formaður Viðreisnar tókust á um sjávarútvegsmál á þingi í dag.
Kjarninn 25. janúar 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri og Sigurður Ingi Jóhannsson innviðaráðherra tóku við félagshagfræðilegri greiningu um Sundabraut í gær.
Sundabraut samfélagslega hagkvæm, fækkar eknum kílómetrum en fjölgar bílferðum
Ábatinn af lagningu Sundabrautar fyrir samfélagið gæti numið allt að 236 milljörðum króna, samkvæmt greiningu Mannvits og COWI. Eknum kílómetrum gæti fækkað um rúmlega 140 þúsund á dag, en daglegum bílferðum gæti að sama skapi fjölgað um þúsundir.
Kjarninn 25. janúar 2022
Andrés Ingi Jónsson þingmaður Pírata.
„Það er lygi hjá Útlendingastofnun“
Miklar umræður sköpuðust á þingi í dag um fyrirkomulag er varðar afgreiðslu umsókna um ríkisborgararétt.
Kjarninn 25. janúar 2022
Lilja Alfreðsdóttir er ráðherra menningarmála.
Ríkisstjórnin setur 450 milljónir króna í aðgerðir fyrir tónlist og sviðslistir
Viðbótarlistamannalaun verða að stóru leyti eyrnamerkt tónlistar- og sviðslistarfólki undir 35 ára aldri og fjármunir verða settir í að styðja við ýmis konar viðburðarhald til að mæta miklum samdrætti í tekjum í kórónuveirufaraldrinum.
Kjarninn 25. janúar 2022
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar