Segja stjórnvöld vera að „auka stórkostlega völd sín yfir opinberum starfsmönnum“

Kennarasambandið leggst alfarið gegn því að frumvarp dómsmálaráðherra um borgaralega skyldu opinberra starfsmanna verði að lögum. Það telur frumvarpið innihalda heimild til ótímabærar og vanhugsaðar beitingu valds.

Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra lagði frumvarpið fram í gær.
Áslaug Arna Sigurbjörnsdóttir dómsmálaráðherra lagði frumvarpið fram í gær.
Auglýsing

Kenn­ara­sam­band Íslands (KÍ) leggst alfarið gegn því að frum­varp Áslaugar Örnu Sig­ur­björns­dóttur dóms­mála­ráð­herra um borg­ara­lega skyldu starfs­manna opin­berra aðila verði sam­þykkt óbreytt. Það telur að þegar hættu­á­stand sé geti skap­ast öfl­ugur hvati fyrir stjórn­mála­menn að ganga lengra en rétt­læt­an­legt sé til að mæta þeirri ógn sem að stafar. Með frum­varp­inu séu stjórn­völd að auka stór­kost­lega völd sín yfir opin­berum starfs­mönn­um.

Í frum­varp­inu, sem var lagt fram á mánu­dag og til stendur að afgreiða hratt, felst að tryggja á laga­grund­völl fyrir heim­ild opin­berra aðila til að færa starfs­menn til í starfi á hættu­stundu. Opin­berir aðilar sam­kvæmt því eru ríki, sveit­ar­fé­lög og fyr­ir­tæki í þeirra eigu. Til­efni þess er sagt vera það að á hættu­stundu sé „mik­il­vægt að opin­berir aðilar hafi svig­rúm til þess að nýta mannauð sinn í þau verk­efni sem njóta for­gangs hverju sinni. Þá geta starfs­skyld­ur, starfs­að­stæður og starfs­stöðvar starfs­manna þurft að taka tíma­bundnum breyt­ing­um[...]Und­an­farið hafa opin­berir aðilar mark­visst unnið að upp­færslu á við­bragðs­á­ætl­unum meðal ann­ars vegna snjó­flóða­hættu, eld­gosa­hættu og far­sótt­ar­innar COVID-19. Í mörgum við­bragðs­á­ætl­unum er tekið fram að heim­ilt sé að færa fólk milli starfa til að sinna verk­efnum sem hafa for­gang á hættu­stundu. Við þá vinnu hefur komið í ljós að nauð­syn­legt er að tryggja laga­grund­völl fyrir heim­ild opin­berra aðila til að færa starfs­menn til í starfi eftir þörf­um. Slík heim­ild þarf að vera til staðar óháð efni við­bragðs­á­ætl­ana þar sem taka þarf ákvarð­anir hratt og örugg­lega á hættu­stund­u.“

Hafa áhyggjur af öfl­ugum hvata til að ganga of langt

Í umsögn Kenn­ara­sam­bands­ins um frum­varpið segir að þegar hættu­á­stand skap­ist geti skap­ast öfl­ugur hvati fyrir stjórn­mála­menn að ganga lengra en rétt­læt­an­legt sé til að mæta þeirri ógn sem að stafar. „Við fyrstu sýn fær KÍ ekki séð að ógnin sem stafar af COVID-19 sé þess eðlis að ábyrg stjórn­völd geti ekki mætt henni innan ramma núgild­andi laga. Það kann að vera ein­fald­ara og ódýr­ara að haga við­brögðum stjórn­valda við COVID-19 fáist rúmar vald­heim­ildir umfram það sem nú er. Það er hins­vegar ekk­ert ein­falt eða ódýrt við grund­vall­ar­rétt- og skyld­ur.“

Auglýsing
Í umsögn Kenn­ara­sam­bands­ins, sem Ragnar Þór Pét­urs­son for­maður þess skrifar und­ir, segir að mörgum spurn­ingum sé enn ósvarað í mál­in­u. 

Öllum tak­mörk­unum á frelsi fólks, jafnt á neyð­ar­tímum og öðrum, þurfi að setja skýrar skorð­ur. Ýmsar vald­heim­ildir séu í lögum um almanna­varnir sem tak­marki grund­vall­ar­rétt­indi borg­ar­anna eða afnema jafn­vel með öllu. Þannig geti fólk verið kvatt til starfa eða krafið um að láta af hendi eigur sínar vegna hættu­á­stands.

Margar þeirra spurn­inga sem vakni upp séu því mjög alvar­legar og það hafi mikla eft­ir­mála sé ekki tekið til­lit til þeirra áður en fram­kvæmd á grund­velli laga­breyt­ingar sem þeirrar sem lögð er til verður að veru­leika. „Að sinni verður ekki lagt mat á það að hvaða leyti sveigj­an­leiki starfa á hættu­tímum skuli vera við­fangs­efni laga um almanna­varnir og að hvaða leyti við­fangs­efni ann­arra laga og kjara­samn­inga. Það er þó óneit­an­lega óheppi­legt, svo ekki sé fastar að orði kveð­ið, að stjórn­völd hygg­ist auka stór­kost­lega völd sín yfir opin­berum starfs­mönnum á sama tíma og þau virð­ast eiga í gríð­ar­legum erf­ið­leikum með kjara­samn­inga­gerð­ina.“

Ýmis félög styðja frum­varpið

Fleiri hafa skilað inn umsögnum um frum­varpið og eru ekki jafn nei­kvæð­ir, þótt varnaglar séu slegn­ir. BSRB seg­ist til að mynda ekki gera athuga­semdir við frum­varpið en telji þó rétt að árétta að það leggi „ ríka áherslu á að um neyð­ar­úr­ræði sé að ræða, sem komi ekki til nema brýna þörf krefj­i.“

Alþýðu­sam­band Íslands gerir ekki efn­is­legar athuga­semdir við frum­varpið en vekur athygli á að sam­kvæmt texta lag­anna og grein­ar­gerðar sé gert ráð fyrir því að starfs­menn skuli njóta óbreyttra launa­kjara við breyttar starfs­skyld­ur. „Hins vegar eru lögin og grein­ar­gerðin þögul um þá stöðu sem upp kann að koma sé starfs­manni gert skylt að sinna starfs­skyldum sem til­heyra starfi sem betur er launað skv. kjara­samn­ingum sem það starf sem hann var ráð­inn til. Taka þyrfti af allan vafa um túlkun lag­anna í þessu efni við þing­lega með­ferð máls­ins.“

Sam­band íslenskra sveit­ar­fé­laga, sem kom að samn­ingu frum­varps­ins ásamt dóms­mála­ráðu­neyt­inu, styður frum­varpið ein­dregið og segir í minn­is­blaði að þjóðin standi frammi fyrir nýjum veru­leika. Hann sé þannig að ekki sé hægt að sjá hann fyrir í  kjara­samn­ingum eða lög­gjöf og því þurfi kerfið að vera sveigj­an­legt.

Lands­sam­tökin Þroska­hjálp lýsa yfir stuðn­ingi við frum­varpið og benda sér­stak­lega á mik­il­vægi þess gagn­vart þjón­ustu við fatlað fólk. 

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fasteignamat íbúðarhúsnæðis lækkar víða miðsvæðis í Reykjavík
Fasteignamat Þjóðskrár á íbúðarhúsnæði lækkar víða miðsvæðis í Reykjavík frá yfirstandandi ári. Mikill munur er á þróun fasteignamatsins á milli hverfa höfuðborgarsvæðisins. Hæsta fermetraverðið á landinu er í Vesturbæ Reykjavíkur og Skerjafirði.
Kjarninn 2. júní 2020
Frá og með 15. júní býðst komufarþegum að fara í sýnatöku í stað sóttkvíar.
Efnahagsleg áhrif af opnun landsins „hjúpuð óvissu“
Efnahagslegar afleiðingar af því að halda landinu áfram lokuðu yrðu „gríðarlegar“. Alls óvíst er hvenær hægt yrði að aflétta ferðatakmörkunum án áhættu á að veiran berist hingað á ný. Boðið verður upp á sýnatöku við landamæri Íslands frá miðjum júní.
Kjarninn 2. júní 2020
Lýður og Ágúst Guðmundssynir.
Athugasemdir frá Lýð og Ágústi Guðmundssonum
Kjarninn 2. júní 2020
Ásmundur Einar Daðason er með húsnæðismálin á sinni könnu sem félagsmálaráðherra.
Áætlað að 4.000 manns búi í atvinnuhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu
Samkvæmt nýlegu mati er áætlað að um 4.000 manns búi nú í atvinnu- og iðnaðarhúsnæði á höfuðborgarsvæðinu. Ásmundur Einar Daðason félagsmálaráðherra segist ætla að leggja fram frumvarp sitt um hlutdeildarlán á yfirstandandi þingi.
Kjarninn 2. júní 2020
Guðmundur Guðmundsson
Hlutverk vetnis í orku- og loftslagsmálum framtíðarinnar
Kjarninn 2. júní 2020
Með öllu óvíst er hversu hratt ferðaþjónustan mun geta tekið við sér eftir þetta áfall og stutt við efnahagsbatann.
Vísbendingar um að botninum sé náð
Heimili á Íslandi hafa sótt um að taka 13 milljarða króna út úr séreignarsparnaði og um 6.000 heimili hafa fengið greiðslufrest af lánum. Þá hafa vaxtalækkanir skilað sér í lægri afborgunum af lánum, ekki síst til heimila.
Kjarninn 2. júní 2020
Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Sóttvarnalæknir: Áhættan virðist ekki vera mikil
PCR-mæling hjá einkennalausum einstaklingum er ekki óyggjandi próf til að greina SARS-CoV-2 veiruna, segir sóttvarnalæknir. 0-4 dögum eftir smit geti niðurstaða úr sýnatöku verið neikvæð hjá þeim sem er smitaður.
Kjarninn 2. júní 2020
Komufarþegum býðst að fara í sýnatöku frá og með 15. júní.
Staðfest: Komufarþegum mun standa sýnataka til boða
Bráðabirgðamat bendir til þess að kostnaður við sýnatöku á Keflavíkurflugvelli fyrstu tvær vikurnar frá rýmkun reglna um komu ferðamanna til landsins yrði um 160 milljónir króna ef 500 manns koma til landsins.
Kjarninn 2. júní 2020
Meira úr sama flokkiInnlent