Þórólfur þakkaði Íslenskri erfðagreiningu fyrir samstarfið

Sóttvarnalæknir segir að Íslensk erfðagreining hafi „nokkuð óvænt“ lýst því yfir í gær að hún muni hætta að skima á landamærum í næstu viku. Leitað verður annarra leiða til að halda landamæraskimun áfram.

Víðir Reynisson, Þórólfur Guðnason og Alma Möller á upplýsingafundi dagsins.
Víðir Reynisson, Þórólfur Guðnason og Alma Möller á upplýsingafundi dagsins.
Auglýsing

Tíu ferða­menn sem farið hafa í skimun við landa­mæri Íslands frá 15. júní hafa reynst með virkt smit. 40 hafa hins vegar reynst með gam­alt smit. Á síð­ustu þremur vikum hafa um 32 þús­und far­þegar komið til lands­ins og sýni verið tekin frá um 24 þús­und. Ell­efu inn­an­lands­smit hafa verið stað­fest á þessum tíma og eru þau öll rakin til ferða­manna – Íslend­inga og útlend­inga – ­sem hingað hafa kom­ið. Á upp­lýs­inga­fundi almanna­varna í dag sagði Þórólfur Guðna­son sótt­varna­læknir að ekk­ert inn­an­lands­smit hefði greinst síð­ustu fimm sól­ar­hringa. „Svo það lítur út fyrir að það hafi tek­ist að koma í veg fyrir frekara smit frá þessum ferða­mönn­um.“

En svo vék Þórólfur að máli mál­anna: Þeirri ákvörðun Íslenskrar erfða­grein­ingar að hætta þátt­töku í landamæra­skimun frá og með næsta þriðju­degi. Yfir­lýs­ingin var nokkuð óvænt, sagði Þórólf­ur. Talað hefði verið um sam­starf út júlí en eng­inn skrif­legur samn­ingur lá fyrir sam­vinnu ÍE og íslenskra yfir­valda vegna landamæra­skimun­ar­inn­ar. 

Auglýsing

Páll Þór­halls­son, verk­efna­stjóri í for­sæt­is­ráðu­neyt­inu, var á fund­inum spurður hvort slík vinnu­brögð væru ásætt­an­leg í ljósi alvar­leika verk­efn­is­ins. Hann sagði munn­legan samn­ing við þessar aðstæður óvenju­legan en að það hefði ekki verið í boði að gera skrif­legan samn­ing. Mik­ill þrýst­ingur hefði verið á „stjórn­völd að stíga skref í átt til opn­unar landamæranna“ og að ÍE hefði boðið fram aðstoð sína. 

Páll sagði að hug­myndin að skimun á landa­mærum hefði komið frá Kára Stef­áns­syni, for­stjóra Íslenskrar erfða­grein­ing­ar. Stjórn­völd hefðu svo gert hana að sinni en að frá upp­hafi hefði verið ljóst að þau væru ekki í stakk búin til að fram­kvæma hana „í einum vett­fangi“ þannig að Kári hefði boð­ist til að hlaupa undir bagga og hjálpa til að koma þessu á lagg­irn­ar. 

­Sótt­varna­læknir sagði að nauð­syn­legt væri að halda áfram að skima við landa­mær­in, að minnsta kosti út júlí­mán­uð. Sagði hann að það væri veik­leiki og brota­löm í okkar við­bún­aði að eina opin­bera rann­sókn­ar­stofan hefði ekki meiri afkasta­getu en raun ber vitni. Undir það tók Alma Möller land­læknir en benti á að vikum saman hefði verið í und­ir­bún­ingi að efla grein­ing­ar­hæfni veiru­fræði­deildar Land­spít­al­ans en að löng bið væri eftir tækja­bún­aði enda væri hann eft­ir­sóttur um allan heim. Ekki væri von á honum fyrr en í októ­ber. 

Úr 2.000 í 500?

Síð­ustu daga hafa verið tekin vel yfir þús­und sýni við landa­mærin dag­lega. Fyrir utan það hefur þurft að taka sýni af fólki hér inn­an­lands. Íslensk erfða­grein­ing hefur afkastasgetu upp á um 2.000 sýni á dag.

Veiru­fræði­deildin getur ekki greint meira en um 500 sýni á dag. Þórólfur sagði að með ákveðnum breyt­ingum á fyr­ir­komu­lagi, m.a. því að „keyra fleiri sýni sam­an“, jafn­vel tíu í einu í grein­ing­unni. Það er þó að hans sögn ekki jafn góð aðferð og nú er not­uð. „Ef það er hægt þá er hægt að anna þessum fjölda sem hefur verið hægt að anna hingað til,“ sagði Þórólf­ur. Hann benti hins vegar á að Land­spít­al­inn hefði ekki enn svarað því hvort mögu­legt væri að auka afkasta­get­una með þessum hætti. Það setti aðgerð­inni ákveðnar skorð­ur. End­ur­meta þyrfti ýmsa hluti ef þetta tæk­ist ekki, mögu­lega að biðja far­þega að fram­vísa vott­orðum við kom­una þó að það væri síðri kost­ur. „En það getur verið að við þurfum að taka þetta upp.“

Það rigndi spurningum yfir sóttvarnalækni á upplýsingafundi dagsins. Mynd: Lögreglan

Þórólfur sagði á fund­inum að Íslensk erfða­grein­ing hefði staðið sig frá­bær­lega í bar­átt­unni við COVID-19. Þar hefði farið fram nán­ast öll skimun ein­kenna­lausra og auk þess hefði fyr­ir­tækið hlaupið undir bagga þegar tæki á Land­spít­al­anum hafa bil­að. Þá hefðu vís­inda­menn fyr­ir­tæk­is­ins rann­sakað far­ald­ur­inn vel og kom­ist að nýrri þekk­ingu sem hefði gagn­ast vel hér á landi sem og alþjóð­lega.

Einnig hefur ÍE ski­mað um 40 þús­und Íslend­inga fyrir mótefnum og munu þeir, vænt­an­lega í dag og á morg­un, geta nálg­ast nið­ur­stöður úr þeirri mæl­ingu á Heilsu­ver­a.­is.

„Ís­lenskt sam­fé­lag stendur í þakk­ar­skuld við Íslenska erfða­grein­ingu en það hefur hins vegar verið ljóst núna und­an­farið að Íslensk erfða­grein­ing getur ekki haldið áfram að skima fyrir COVID-19, eðli­lega liggja áherslur þeirra og skyldur ann­ars stað­ar. Við þökkum þeim kær­lega fyrir allt gott sam­starf.“

Þórólfur ítrek­aði að áfram þyrfti að skima við landa­mær­in, að minnsta kosti út júlí. Þannig feng­ist þekk­ing og vit­neskja um það hvort að ferða­menn væru að bera veiruna hing­að. Þessi vit­neskja myndi svo verða til þess að mögu­lega væri hægt að breyta áhersl­um, t.d. að sleppa því að skima fólk frá ákveðnum svæðum þar sem lítil hætta er á ferð­um.

ÍE lánað tæki

Í dag er hægt að skima um 2.000 ferða­menn fyrir kór­ónu­veirunni á landa­mær­un­um. Íslensk erfða­grein­ing hefur lánað hús­næði og tæki til rann­sókna á sýn­unum og þar hafa starfs­menn sýkla- og veiru­fræði­deildar Land­spít­al­ans fengið þjálfun í því ferli síð­ustu vik­ur.

„Við munum leita ýmissa leiða til að halda áfram skimun og við munum reyna að halda henni óbreyttri,“ sagði Þórólf­ur. Í Þýska­landi væru mörg sýni keyrð saman í einu við rann­sókn­ina og það hefði gefið góða raun. „Verk­efni okkar núna er að lág­marka áhætt­una á að veiran komi hingað aftur og treysta hér inn­viði með ein­stak­lings­bundnum sótt­vörn­um.“

Land­lækn­ir, Alma Möll­er, sagði okkur heppin að fá smit hefðu greinst hér síð­ustu vik­ur. Víða ann­ars staðar í heim­inum væri staðan önn­ur, m.a. væru að koma upp hópsmit.  „Þetta sýnir okkur að veiran er ekki að fara neitt og að við megum ekki slaka a árvekni okk­ar.“

Sagði hún að áfram yrði að ein­beita sér að skimun við landa­mær­in, ekki síst vegna þess að íslenskt heil­brigð­is­kerfi væri við­kvæmt margra hluta vegna. „Þetta er til­raun sem stöðugt þarf að end­ur­meta.“

Ef upp kæmu breyttar for­sendur myndi allt vera gert til að koma í veg fyrir að veiran næði sér hér aftur á strik.



Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Atli Viðar Thorstensen
Hamfarasprengingar í Beirút
Kjarninn 8. ágúst 2020
Nýir íbúðareigendur velja nú frekar að taka lán hjá bönkum en lífeyrissjóðum.
Eðlisbreyting á húsnæðislánamarkaði – Lántakendur flýja lífeyrissjóðina
Í fyrsta sinn síðan að Seðlabanki Íslands hóf að halda utan um útlán lífeyrissjóða greiddu sjóðsfélagar upp meira af lánum en þeir tóku. Á sama tíma hafa útlán viðskiptabanka til húsnæðiskaupa stóraukist. Ástæðan: þeir bjóða nú upp á mun lægri vexti.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Alma Möller, landlæknir á upplýsingafundi dagsins.
Alma: Ungt og hraust fólk getur orðið alvarlega veikt
„Það er ekki að ástæðulausu sem við erum í þessum aðgerðum,“ segir Alma D. Möller landlæknir. „Þessi veira er skæð og getur valdið veikindum hjá mjög mörgum ef ekkert er að gert.“ Maður á fertugsaldri liggur á gjörgæslu með COVID-19.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir, ferðamálaráðherra.
Ferðamálaráðherra: Áhættan er í mínum huga ásættanleg
„Áhættan af því að skima og hleypa fólki inn [í landið] er svo lítil,“ segir ferðamálaráðherra. „Ég bara get ekki fallist á þau rök að hún sé svo mikil að það eigi bara að loka landi og ekki hleypa fólki inn.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Kanaguri Shizo árið 1912 og við enda hlaupsins 1967.
Ólympíuleikunum frestað – og hvað svo?
Þann 24. júlí hefði opnunarathöfn Ólympíuleikanna 2020 átt að fara fram, en heimsfaraldur hefur leitt til þess að leikunum í Tókýó verður frestað um eitt ár hið minnsta. Það er ekki einsdæmi að Ólympíuleikum sé frestað eða aflýst.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þrjú ný innanlandssmit – 112 í einangrun
Þrjú ný innanlandssmit af kórónuveirunni greindust hér á landi í gær og tvö í landamæraskimun. 112 manns eru nú með COVID-19 og í einangrun.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Unnur Sverrisdóttir, forstjóri Vinnumálastofnunar, á upplýsingafundi almannavarna fyrr á árinu.
Hafa fengið 210 milljónir til baka frá fyrirtækjum sem nýttu hlutabótaleiðina
Alls hafa 44 fyrirtæki endurgreitt andvirði bóta sem starfsmenn þeirra fengu greiddar úr opinberum sjóðum fyrr á árinu vegna minnkaðs starfshlutfalls. Forstjóri Vinnumálastofnunar segist „nokkuð viss“ um að öll fyrirtækin hafi greitt af sjálfsdáðum.
Kjarninn 8. ágúst 2020
Þórdís Kolbrún Reykfjörð Gylfadóttir.
Þórdís hafnar gagnrýni Gylfa – „Þekki ekki marga sem ætla að fara hringinn í október“
Ráðherra ferðamála segir gagnrýni hagfræðinga á opnun landamæra slá sig „svolítið eins og að fagna góðu stuði í gleðskap á miðnætti án þess að hugsa út í hausverkinn að morgni.“
Kjarninn 8. ágúst 2020
Meira úr sama flokkiInnlent