„Það virðist full ástæða til viðbragða“

Upplýsingafulltrúi Umhverfisstofnunar segir að þó hann þekki ekki forsendur textagerðar á upplýsingaskilti um Sigríði í Brattholti við Gullfoss, þar sem afreka hennar í náttúruvernd er hvergi getið, „virðist full ástæða til viðbragða“.

Sigríður Tómasdóttir í Brattholti er sögð hafa hótað að henda sér í Gullfoss yrði hann virkjaður.
Sigríður Tómasdóttir í Brattholti er sögð hafa hótað að henda sér í Gullfoss yrði hann virkjaður.
Auglýsing

Ingibjörg Sólrún Gísladóttir, fyrrverandi ráðherra, segist ekki geta orða bundist eftir að hafa séð texta á upplýsingaskilti Umhverfisstofnunar um Sigríði Tómasdóttur í Brattholti. Sigríður, sem fæddist árið 1871 og lést 1957, er þjóðþekkt kona fyrir framtak sitt til verndunar Gullfoss og annarra fossa, en hún barðist af einurð gegn áformum um virkjun fossins og var brautryðjandi á sviði náttúruverndar. Þess er þó hvergi getið á upplýsingaskilti sem stendur við fossinn og er á fjórum tungumálum. Þar kemur hins vegar fram að Sigríður hafi verið meðalkona á hæð, nokkuð þrekin, þótt fríð sýnum „á yngri árum“ og hafði „mikið og fagurt ljóst hár“.


„Það er margt vont við þennan texta en það versta er að þarna er ekki orð um baráttu Sigríðar gegn virkjun Gullfoss og hvernig hún opnaði augu almennings fyrir gildi og fegurð Gullfoss og mikilvægi hans og annarra ósnortinna náttúruperla,“ skrifaði Ingibjörg Sólrún á Facebook-síðu sína í gær. „Ég get heldur ekki ímyndað mér annað en að útlendingar sem lesa þennan texta hljóti að velta fyrir sér hvað þeim komi þessi kona við sem vann sér það helst til frægðar að fylgja ferðamönnum að fossinum! Getur Umhverfisstofnun ekki lagfært þennan texta?“

Auglýsing


Kjarninn hafði samband við Björn Þorláksson, upplýsingafulltrúa Umhverfisstofnunar, sem sagðist hafa séð textann á skiltinu í fyrsta skipti í gærkvöldi. „Ýmsar spurningar kvikna. Fyrsta skref er að fá botn í forsendurnar fyrir textagerðinni. Án frekari skoðunar væri óvarlegt að hrapa að ályktunum en það virðist full ástæða til viðbragða.“

Ég sá um daginn að einhver vinur minn á Facebook var að hneykslast á þessum texta um Sigríði í Brattholti sem er á...

Posted by Ingibjörg Sólrún Gísladóttir on Thursday, July 30, 2020

Ein af hetjum Íslandssögunnar

Guðmundur Andri Thorsson, þingmaður Samfylkingarinnar, bendir á að Sigríður í Brattholti sé konan sem „bjargaði Gullfossi undan virkjanaáformum“. Fyrir vikið sé hún sterkasta táknmynd náttúruverndar hér á landi. „Hún er ein af hetjum Íslandssögunnar. Það að strika út þennan þátt úr ævi hennar í kynningu á henni jafngildir því að fjarlægja styttuna af Jóni Sigurðssyni af Austurvelli eða fjalla um Skúla Magnússon án þess að nefna Innréttingarnar,“ skrifar Guðmundur Andri á Facebook í morgun. 

„Sumir hægri menn hafa ógurlegar áhyggjur af kallastyttum í Bandaríkjunum og telja það jafngilda sósíalískri byltingu að fjarlægja slíkar táknmyndir sigra og meintra afreka. Skiltið með útlitslýsingunum á Sigríði í Brattholti,  þar sem náttúruverndin er feimnismál, er miklu nærtækara dæmi um hið hljóðláta styttustríð á hendur merkum konum í sögu okkar sem fer fram án þess að við tökum eftir því.“

Sigríður Tómasdóttir í Brattholti.

Barátta sem tók á sig ævintýrablæ

Í ítarlegri grein Eyrúnar Ingadóttur sagnfræðings, um baráttu Sigríðar í Lesbók Morgunblaðsins árið 1994, er rifjað upp að um aldamótin 1900 hafi Gullfoss verið leigður til 150 ára er kaupsýslumenn voru í óða önn að tryggja sér rétt yfir fossum þegar virkjunarframkvæmdir hæfust.


Annar eiganda fossins, Tómas Tómasson í Brattholti, fékk bakþanka og upp frá því hófust málaferli þar sem hann reyndi að fá samninginn ógiltan. „Dóttir Tómasar, Sigríður, lagði á sig ómælt erfiði til þess að það tækist þau sex ár sem málaferlin stóðu. Þegar dómur féll í málinu, Brattholtsfeðginum í óhag, hótaði hún að henda sér í fossinn þegar fyrsta skóflustungan yrði tekin vegna virkjunarframkvæmda,“ segir í grein Eyrúnar.


Nokkrum árum síðar gekk  þó leigusamningurinn til baka og Gullfoss var aldrei virkjaður og er eins og allir vita ein þekktasta náttúruperla Íslands í dag. „Barátta Sigríðar fyrir fossinum tók á sig ævintýrablæ og varð hún vel þekkt vegna þessa,“ segir í greininni í Lesbókinni. „Almenningur dáðist að átthagaást og áræði sveitakonunnar.“





Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Svona eru líkur frambjóðenda á að komast á þing
Sitjandi þingmenn, og einn flokksformaður, eru í mikilli hættu á að missa þingsæti sitt í komandi kosningum. Mikil endurnýjun er í kortunum en alls 27 frambjóðendur sem sitja ekki á þingi eru líklegir til að ná þingsæti.
Kjarninn 16. september 2021
Tómas A. Tómasson og Kolbrún Baldursdóttir
Aðalsmenn og almenningur á Íslandi
Kjarninn 16. september 2021
Þorkell Sigurlaugsson og Sigmar Vilhjálmsson sitja báðir í undirbúningsnefnd hins nýja félags.
Unnið að stofnun nýrra hagsmunasamtaka lítilla og meðalstórra fyrirtækja
Atvinnufjélaginu er ætlað að vera málsvari fyrir hagsmuni einyrkja og lítilla og meðalstórra fyrirtækja í íslensku atvinnulífi. Þörfin á slíkum samtökum atvinnurekenda er sögð mikil af hálfu stofnenda.
Kjarninn 16. september 2021
Tryggvi Rúnar Brynjarsson
Í Dal hinna föllnu
Kjarninn 16. september 2021
Sif Sigmarsdóttir
Hvernig viljum við lifa?
Kjarninn 16. september 2021
Arnhildur Hálfdánardóttir fékk fjölmiðlaverðlaun umhverfis- og auðlindaráðuneytisins í fyrra fyrir þáttaröðina Loftslagsþerapían. Hún er þar með síðasti handhafi þeirra verðlauna.
Hætta að veita fjölmiðlaverðlaun á degi íslenskrar náttúru
Algjör sprenging hefur orðið í umfjöllun fjölmiðla um loftslags- og umhverfismál og því telur umhverfis- og auðlindaráðuneytið ekki lengur þörf á að verðlauna miðla sérstaklega fyrir slíkan fréttaflutning.
Kjarninn 16. september 2021
Sif Konráðsdóttir
Áratugur Árósasamnings
Kjarninn 16. september 2021
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra í Forystusætinu á RÚV í gærkvöldi.
Framlög til barnabótakerfisins aukin og fleiri fá þær, en raunvirði bóta hefur lítið hækkað
Staðreyndavakt Kjarnans skoðar fullyrðingu Katrínar Jakobsdóttur um að ríkisstjórn hennar hafi aukið við barnabótakerfið og tryggt að það nái til fleiri en það gerði fyrir fjórum árum síðan.
Kjarninn 15. september 2021
Meira úr sama flokkiInnlent