FinCEN-skjölin: Aumar peningaþvættisvarnir afhjúpaðar

Gagnaleki frá FinCEN, eftirlitsstofnun innan bandaríska fjármálaráðuneytisins, sýnir fram á að ýmsir stærstu bankar Vesturlanda vita að mýmargar millifærslur sem hjá þeim eru gerðar þola ekki dagsljósið, en aðhafast bæði seint og lítið.

Deutsche Bank er sá banki sem er fyrirferðamestur í þeim gögnum sem BuzzFeed áskotnaðist.
Deutsche Bank er sá banki sem er fyrirferðamestur í þeim gögnum sem BuzzFeed áskotnaðist.
Auglýsing

Fjöl­margir fjöl­miðlar víða um heim hafa í gær og í dag birt fréttir sem eru afrakstur meira en árslangrar rann­sókn­ar­vinnu og varpa ljósi á það hvernig margir af stærstu bönkum Vest­ur­landa hafa verið að færa pen­inga fyrir ýmsa vafa­sama aðila og þiggja fyrir það þókn­un, án þess að bregð­ast við grun­semdum um pen­inga­þvætti, svik og glæp­a­starf­semi með afdrátt­ar­lausum hætti.

Um er að ræða umfjall­anir upp úr meira en 2.600 leyni­legum skjölum sem lekið var til banda­ríska vef­mið­ils­ins Buzz­Feed í fyrra frá FinCEN, lög­gæslu­stofnun innan fjár­mála­ráðu­neytis Banda­ríkj­anna. Buzz­Feed deildi gögn­unum með ICIJ, alþjóð­legum sam­tökum rann­sókn­ar­blaða­manna, sem deildi þeim áfram til um það bil 400 blaða­manna af um 110 frétta­miðlum í 88 ríkjum til úrvinnslu og grein­ing­ar.

Í ljós hefur komið að stórir bankar á borð við JPMorgan, HSBC, Stand­ard Charter­ed, Deutsche Bank, Barcleys og Bank of New York Mellon héldu áfram að hagn­ast á því að færa pen­inga fyrir vafa­sama aðila, jafn­vel eftir að banda­rísk yfir­völd létu suma þeirra sæta sektum fyrir að sinna því ekki að hindra flæði pen­inga með vafa­saman upp­runa um reikn­inga sína.

Hvaða skjöl eru þetta?

Skjölin sem um ræðir eru að mestu leyti skýrslur um grun­sam­legar milli­færslur í banda­ríkja­dölum sem bankar hafa sent til FinCEN, en þessar skýrslur eru algjört trún­að­ar­mál. Alls eru fjöl­miðlar með 2.121 skýrslu í fórum sín­um. 

Reglu­verðir banka þurfa að útbúa slíkar skýrslur þegar þeir sjá ein­hverjar milli­færslur sem gefa til kynna að mögu­lega sé þar á ferð­inni pen­inga­þvætti eða eitt­hvað annað mis­jafnt.

Grun­semd­ar­skýrsl­urn­ar, sem kall­aðar eru Suspici­ous Act­i­vity Reports (SARs) á ensku, eru ekki ásak­anir eða sann­anir um að eitt­hvað sak­næmt hafi átt sér stað, heldur ábend­ingar bank­anna til banda­rískra yfir­valda um óvenju­legar fjár­magns­hreyf­ingar og að mögu­lega sé eitt­hvað sak­næmt.

Sem áður segir eru fleiri en 2.100 slíkar til­kynn­ingar í þeim gögnum sem Buzz­Feed komst yfir, flestar frá árunum 2011 til 2017, og í heild nemur and­virði milli­færsln­anna sem bank­arnir vöktu athygli á yfir tveimur billjónum (tvö þús­und millj­örð­um) banda­ríkja­dala.

Auglýsing

Þessi gagna­leki er þó ein­ungis sagður dropi í haf­ið, en sam­kvæmt umfjöllun á vef ICIJ fékk FinCEN alls tólf millj­ónir til­kynn­inga frá fjár­mála­fyr­ir­tækjum bara á árunum 2011 til 2017. 

Sam­kvæmt ítar­legri umfjöllun Buzz­Feed voru yfir tvær millj­ónir slíkra til­kynn­inga sendar inn til FinCEN bara á síð­asta ári og margar þeirra voru aldrei lesnar, sam­kvæmt því sem mið­ill­inn hefur eftir heim­ild­ar­manni sín­um. 

Eft­ir­lits­kerfið er því veikt á báðum stöð­um, bank­arnir sinna kannski lög­bund­inni til­kynn­ing­ar­skyldu sinni, en gera það stundum seint og aðhaf­ast lítið meira en að senda inn lög­bundna til­kynn­ingu sem yfir­völd gera lítið í að bregð­ast við. Á meðan er umfang grun­sam­legra milli­færslna á heims­vísu gríð­ar­legt.

Hlutabréf í HSBC og fleiri bönkum hafa fallið mikið í verði í dag.

Nokkrir bankar skera sig úr í gagna­lek­an­um, sam­kvæmt sam­an­tekt ICIJ á inni­haldi FinCEN-skjal­anna, en gögnin sýna að Deutsche Bank lét banda­rísk yfir­völd vita af milli­færslum sem alls námu rúm­lega 1,3 billjónum banda­ríkja­dala og JPMorgan flagg­aði milli­færslur að and­virði 514 millj­arða banda­ríkja­dala. Stand­ard Chartered lét vita af milli­færslum sem alls námu 166 millj­örðum banda­ríkja­dala og Bank of New York Mellon átti til­kynn­ingar um milli­færslur sem alls námu 21 millj­arði banda­ríkja­dala. Aðrir bankar til­kynntu minna.

Hvað hefur komið í ljós?

Buzz­Feed greindi frá því að æðstu stjórn­endur Deutsche Bank hefðu árum saman verið með­vit­aðir um veru­lega ágalla varð­andi varnir gegn pen­inga­þvætti hjá bank­an­um, en lítið aðhaf­st, þrátt fyrir að glæpaklík­ur, hryðju­verka­hópar og eit­ur­lyfja­salar væru að hag­nýta sér reikn­inga bank­ans. Fram kemur að bank­inn hafi haldið áfram að milli­færa fyrir vafa­sama aðila eftir að pen­inga­þvætt­is­skandalar voru byrj­aðir að skekja bank­ann og búið var að lofa bót og betrun og greiða háar sátta­greiðsl­ur. 

Þýski mið­ill­inn Deutsche Welle fjallar líka ítar­lega um þátt Deutsche Bank.

Sagt frá því á BBC og víðar að HSBC, stærsti banki Bret­lands, hafi vitað af því að verið væri að flytja tug­millj­ónir doll­ara um reikn­inga bank­ans í tengslum við píramídasvindl á árunum 2013 og 2014, en leyft því að við­gang­ast.

BBC segir einnig frá því að Arkady Rot­en­berg, rúss­neskur millj­arða­mær­ingur og æsku­vinur Vla­dimírs Pútíns Rúss­lands­for­seta, virð­ist hafa notað Barclays-­bank­ann í Lund­únum til að kom­ast fram­hjá fjár­magns­höftum sem banda­rísk stjórn­völd settu á hann og aðra sem þóttu vera í innsta hring rúss­neskra stjórn­valda árið 2014.

Norski ríkisbankinn DNB kemur fyrir í gögnunum.

Á vef ICIJ er farið yfir ýmsa vafa­sama leik­endur sem bank­arnir flögg­uðu. Þeirra á meðal er Paul Mana­fort, fyrr­ver­andi ráð­gjafi Don­alds Trump Banda­ríkja­for­seta. Sumir bankar eru sagðir hafa haldið áfram að afgreiða milli­færslur honum tengdar eftir að fjallað var um glæp­sam­lega hátt­semi hans í fjöl­miðl­um.

Aften­posten í Nor­egi var einn þeirra fjöl­miðla sem tók þátt í rann­sókn ICIJ og sagði frá því í gær að alls hefðu bankar til­kynnt FinCEF um milli­færslur til eða frá norska rík­is­bank­anum DNB sem næmu um 1 millj­arði norskra króna, eða tæpum 15 millj­örðum íslenskra króna á gengi dags­ins í dag. ­Sam­kvæmt frétt mið­ils­ins í dag er norska efna­hags­brota­deild­in Økokrim búin að setja sig í sam­band við banda­rísk yfir­völd vegna gagna­lek­ans.

Þessar fréttir og fleiri, sem unnar hafa verið upp úr gagna­lek­anum frá FinCEF, hafa valdið því að hluta­bréfa­verð ýmissa banka hefur fallið tölu­vert í dag og fór hluta­bréfa­verð HSBC meðal ann­ars lægra en það hefur verið und­an­farin 25 ár.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Heiðar Guðjónsson forstjóri Sýnar
Sýn vill ekki upplýsa um hugsanlega kaupendur farsímainnviða
Fjarskiptafyrirtækið segir að trúnaður ríki yfir samningaviðræðum um kaup á óvirkum farsímainnviðum kerfisins en að frekari upplýsingar verði gefnar fljótlega.
Kjarninn 26. október 2020
Þórður Snær Júlíusson
Þegar samfélagslegt skaðræði skreytir sig með samfélagslegri ábyrgð
Kjarninn 26. október 2020
Arnar Gunnar Hilmarsson, háseti á Júlíusi Geirmundssyni, sagði frá aðbúnaðinum um borð í viðtali við RÚV.
Frásögn hásetans „alveg í takt“ við upplifun annarra háseta
Varaformaður Verkalýðsfélags Vestfirðinga segist ekki vita hvað yfirvélstjóranum á Júlíusi Geirmundssyni gangi til með því að segja það „bull“ sem hásetarnir upplifðu um borð.
Kjarninn 26. október 2020
Framlag úr fortíðinni skipti sköpum í baráttunni fyrir nýrri stjórnarskrá
Stjórnarskrárfélagið safnaði nýverið yfir 43 þúsund undirskriftum þar sem Alþingi var hvatt til að klára samþykkt á nýju stjórnarskránni. Átakið vakti víða athygli og var mjög sýnilegt. Kjarninn hefur fengið aðgang að bókhaldi þess.
Kjarninn 26. október 2020
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands.
Guðni Th.: Armbeygjur eru ekki verri á grasi en plastdýnu
Í síðustu viku braut Guðni Th. Jóhannesson forseti þá reglu sína um að læka ekki efni á samfélagsmiðlum. Það var líksamræktarstöðin Hress í Hafnarfirði sem fékk lækið.
Kjarninn 26. október 2020
Daði Már Kristófersson
Enn til varnar málamiðlun í gjaldeyrismálum
Kjarninn 26. október 2020
Bankastjórar þriggja stærstu banka landsins.
Ný lán til fyrirtækja í ár minna en tíu prósent af því sem var lánað 2018
Aðgengi íslenskra fyrirtækja að lánsfjármagni hjá bönkum virðist vera torveldara en áður. Ástæðan er aukin áhætta sem endurspeglast í hækkandi vaxtaálagi fyrirtækjaútlána bankanna.
Kjarninn 26. október 2020
Órangútanar eru greindir og hafa hafst við í frumskógunum sem  nú er verið að eyða í þúsundir ára.
Kraftaverkaolía með ýmislegt á samviskunni
Við eldum úr henni, böðum okkur í henni og burstum jafnvel tennurnar með henni. Sérfræðingar telja pálmaolíu vera í um helmingi allra mat- og snyrtivara sem finna má í verslunum á Vesturlöndum.
Kjarninn 25. október 2020
Meira úr sama flokkiErlent