Aukinn kraftur í magnbundna íhlutun Seðlabankans

Þrátt fyrir að hafa tilkynnt allt að 150 milljarða króna kaup á ríkisskuldabréfum í vor hafði Seðlabankinn aðeins keypt innan við eitt prósent af þeim fimm mánuðum seinna. Á síðustu vikum hefur bankinn þó aukið kaup sín töluvert.

Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands
Peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands
Auglýsing

Seðlabankinn hefur keypt ríkisskuldabréf fyrir einn og hálfan milljarð króna á síðustu fimm vikum, en þar af keypti hann fyrir tæpar 500 milljónir króna í gær. Þetta er virkasta tímabil Seðlabankans á skuldabréfamarkaði frá því að hann hóf magnbundna íhlutun í apríl síðastliðnum.  

Magnbundin íhlutun

Þann 23. mars tilkynnti peningastefnunefnd Seðlabanka Íslands fyrst að bankinn hygðist hefja kaup á ríkisskuldabréfum. Þessi aðgerð kallast magnbundin íhlutun (e. quantitative easing) og hefur hún verið notuð af seðlabönkum víða um heiminn til að örva fjárfestingar og lántöku með því að færa langtímavexti niður. 

Mánuði seinna kom nánari útlistun á fyrirhuguðum kaupum bankans, en þá var tilkynnt að heildarfjárhæð hennar gæti numið allt að 150 milljörðum króna. Af þessum 150 milljörðum tilkynnti bankinn að hann gæti keypt fyrir allt að 60 milljörðum króna á þessu ári, eða fyrir allt að 20 milljörðum á hverjum ársfjórðungi í mesta lagi.  

Auglýsing

Hins vegar hefur lítið orðið af þeim kaupum hingað til. Á milli apríl- og júnímánaðar keypti Seðlabankinn ríkisskuldabréf fyrir einungis tæplega 900 milljónir króna og á þriðja ársfjórðungi keypti hann ekkert. Samkvæmt efnahagsreikningi Seðlabankans virðist hann svo hafa selt ríkisskuldabréf í síðasta mánuði, þar sem ríkisskuldabréfaeign hans minnkaði um 40 milljónir króna. 

Í fundargerð peningastefnunefndar Seðlabankans við síðustu vaxtaákvörðun í byrjun október skrifar hún að ekki hafi verið ástæða til umfangsmikillar íhlutunar þar sem framboð á ríkisbréfum hefði enn ekki aukist til muna og verðmyndun og virkni markaða hefði verið eðlileg. Nefndarmenn væru sammála um að ekki væri tilefni til kröftugri viðbragða að þessu sinni. 

Langtímavextir hafa hækkað 

Á sama tíma og Seðlabankinn hefur haldið aftur að sér í ríkisskuldabréfakaupum hefur svo krafan á ríkisskuldabréfum til langs tíma hækkað nokkuð, en slíka þróun á magnbundin íhlutun að koma í veg fyrir.

Í greiningu Íslandsbanka á stöðunni, sem birt var í síðustu viku, kemur fram að ávöxtunarkrafa langra verðtryggðra ríkisskuldabréfa sé nú tæpu prósentustigi hærra en í lok ágústmánaðar. Samkvæmt Íslandsbanka á þessi þróun engan sinn líka meðal annarra þróaðra ríkja, þar sem stjórnvöld hafi víðast hvar reynt að halda vöxtum niðri í kórónukreppunni. 

Þessar vaxtahækkanir hafa haft áhrif á langtímahorfur, ef marka má ársfjórðungslega könnun Seðlabankans á væntingum markaða. Í síðustu könnun, sem birt var á miðvikudaginn í síðustu viku, vænta markaðsaðilar þess að langtímavextir verði 0,7 prósent á næstu tíu árum. Þetta er ekki langt frá væntingum þeirra á fyrsta ársfjórðungi, þar sem þeir töldu vextina munu verða 0,9 prósent. Með öðrum orðum hefur magnbundin íhlutun Seðlabankans haft tiltölulega lítil áhrif á væntingar á skuldabréfamarkaði.

Í greiningu sinni bætir Íslandsbanki við að hærri langtímavextir séu farnir að endurspeglast í versnandi lánskjörum heimila og fyrirtækja, en hann hækkaði sjálfur vexti á húsnæðislánum sínum í lok síðasta mánaðar vegna þess.

Í umfjöllun Fréttablaðsins um málið síðasta fimmtudag var haft eftir Agnari Tómasi Möller, sjóðsstjóra skuldabréfa hjá Kviku banka, að líkur væru á að allir fastir vextir á íbúðalánum bankana myndi hækka á næstunni, að öllu óbreyttu, vegna þessarar þróunar. 

Kaupin aukast

Samkvæmt Fréttablaðinu var talið að Seðlabankinn hefði ákveðið að vera í biðstöðu eftir að þangað til þrýstingur á markaði vegna sölu evrópska skuldabréfastýringarfyrirtækisins BlueBay Asset Management á íslenskum ríkisskuldabréfum minnkaði. BlueBay seldi öll útistandandi ríkisskuldabréf sín fyrir meira en 20 milljarða króna síðustu vikuna í október.

Í kjölfarið hafa svo kaup Seðlabankans á ríkisskuldabréfum aukist nokkuð, þótt þau sé enn langt undir yfirlýstu 20 milljarða króna hámarki á þessum fjórðungi. Frá 9. október hefur bankinn keypt fyrir rúma 1,5 milljarða í ríkisskuldabréfum með gjalddaga árið 2028 og 2031 (RIKB28 og RIKB31), en tæpur þriðjungur af þeirri upphæð var keyptur í gær, samkvæmt viðskiptakerfi Kauphallarinnar. Því hafa kaupin á ríkisskuldabréfin verið meiri á síðustu fimm vikum heldur en þau voru í á fyrstu fimm mánuðum magnbundinnar íhlutunar. 

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Fékk „bakteríuna“ eftir Söngvakeppni sjónvarpsins
„Lögin hafa orðið til á yfir 20 ára tímabili og er því nokkur breidd í þessu hjá mér; allt frá stígandi ballöðum til eins konar rokkóperu,“ segir Pétur Arnar Kristinsson sem blásið hefur til söfnunar fyrir útgáfu fyrstu breiðskífu sinnar.
Kjarninn 1. ágúst 2021
Smári McCarthy er að hætta á þingi og ætlar í kjölfarið að láta reyna á sitt eigið hugvit í tengslum við loftslagsbreytingar.
„Flokkarnir voru að þvælast fyrir hvorum öðrum“ og niðurstaðan varð núll
Smára McCarthy fráfarandi þingmanni Pírata finnst sem undanfarin fjögur ár hafi litast af því að lítið ráðrúm hafi verið til þess að ræða pólitík, þar sem stjórnarflokkarnir eru ósammála um mörg grundvallarmálefni.
Kjarninn 1. ágúst 2021
Það er fremur fátítt að sólarhringsúrkoma í Reykjavík mælist meira en 20 mm eða meiri að sumarlagi.
Rignir af meiri ákefð nú en áður?
Fátt bendir til þess að Ísland sleppi alfarið við aftakaúrkomu sem nágrannaríki okkar hafa upplifað á síðustu árum, skrifar Einar Sveinbjörnsson veðurfræðingur og veltir fyrir sér getu fráveitukerfa til að taka við meiriháttar vatnsflaumi.
Kjarninn 1. ágúst 2021
Norska kvennaliðið í strandhandbolta að loknu Evrópumeistaramótinu í Búlgaríu á dögunum.
Bikiní- og stuttbuxnadeilan
Nýafstaðið Evrópumeistaramót í strandhandbolta vakti mikla athygli víða um heim. Það var þó ekki keppnin sjálf sem dró að sér athyglina heldur deilur um klæðnað. Nánar tiltekið klæðnað norska kvennalandsliðsins.
Kjarninn 1. ágúst 2021
Joe Biden forseti Bandaríkjanna tilkynnti í apríl að viðskiptaþvingunum yrði beitt á Rússland vegna njósnanna.
Brotist inn í tölvupósta bandarískra saksóknara
Óttast er að viðkvæmum gögnum hafi verið stolið er brotist var inn í tölvur tæplega þrjátíu embætta saksóknara í Bandaríkjunum á síðasta ári. Bandarísk yfirvöld telja Rússa standa að baki árásinni.
Kjarninn 31. júlí 2021
Eftir helgi verða breytingar á ferðatakmörkunum til Bretlands.
Fagna ákvörðun Breta um að bólusettir sleppi við sóttkví
„Hvenær ætla Bandaríkin að svara í sömu mynt?“ spyrja Alþjóða samtök flugfélaga sem fang ákvörðun Breta um að aflétta sóttkvíarkröfum á bólusetta farþega frá Bandaríkjunum og ESB-ríkjum.
Kjarninn 31. júlí 2021
Eggert Gunnarsson
Hamfarakynslóðin
Kjarninn 31. júlí 2021
Frá aðdáun til andófs í álfu strangra takmarkana
Í Eyjaálfu hefur „núllstefnan“ í baráttunni við kórónuveiruna skilað eftirtektarverðum árangri og engin smit hafa greinst í nokkrum ríkjum. Eftir að smitum fjölgaði í Ástralíu og útgöngubann var sett á fannst mörgum nóg komið.
Kjarninn 31. júlí 2021
Meira úr sama flokkiInnlent