Reiðufé jókst í umferð en ekki endilega í viðskiptum

10 þúsund króna seðlum fjölgaði mikið á síðasta ári. Að mati aðalféhirðis Seðlabankans er það möguleg vísbending um að fólk hafi ákveðið að geyma hluta eigna sinna í reiðufé vegna óvissu í efnahagsmálum.

krónur
Auglýsing

Magn reiðu­fjár í umferð jókst mikið hér á landi í fyrra, miðað við árin á und­an, þótt ekki sé víst að við­skipti með reiðufé hafi auk­ist. Vís­bend­ingar eru um að þessi aukn­ing hafi verið til­komin vegna þess að fólk hafi ákveðið að færa eignir sínar á örugg­ara form vegna óvissu í efna­hags­mál­u­m. 

Þetta kemur fram í grein Stef­áns Arn­ar­son­ar, aðal­fé­hirðis Seðla­banka Íslands, sem birt­ist í nýjasta tíma­riti Vís­bend­ingar síð­ast­lið­inn föstu­dag. Sam­kvæmt Stef­áni er ásókn fólks í öruggar eign­ir, líkt og gull og reiðu­fé, þekkt á óvissu­tím­um, en aukn­ing 10 þús­und króna seðla í umferð í mars og apríl gæti hafa verið birt­ing­ar­mynd slíkrar hegð­un­ar. 

50 seðlar á mann

73 millj­arðar króna af reiðufé eru í umferð hér­lendis í dag. Það gerir að með­al­tali 50 seðla á hvern lands­mann, að verð­mæti 209 þús­und krón­ur, og 12 þús­und krónur í klinki sem vega 4 kg. Hins veg­ar, þegar lands­menn eru spurðir í könn­unum hversu mikið reiðufé þeir hafi á sér, segj­ast þeir ganga með um 10 þús­und krón­ur. Stefán segir það þýða að ein­hverjir Íslend­ingar geymi háar fjár­hæðir í reiðufé á góðum stöð­um.

Auglýsing

Hins vegar segir Stefán að ýmsir þættir hamli grein­ingu á notkun reiðu­fjár, þar sem upp­lýs­ingar um hvernig hún skipt­ist milli við­skipta og geymslu liggi ekki fyr­ir. 

Meira reiðufé en ekki endi­lega í við­skiptum

Hver sem notk­unin var má þó sjá frá tölum Seðla­bank­ans að árin 2017 til 2019 hægði á vexti reiðu­fjár í umferð, en í byrjun síð­asta árs nam vöxt­ur­inn á árs­grund­velli fjórum pró­sent­um. Við­snún­ingur var á þess­ari þróun í kjöl­far heims­far­ald­urs­ins og efna­hag­skrepp­unni sem henni fylgdi, en á seinni hluta árs­ins nam tólf mán­aða vöxtur reiðu­fjár í umferð rúm­lega tíu pró­sent­u­m.  

Þrátt fyrir mik­inn vöxt reiðu­fjár í umferð nefnir Stefán að ýmsir þættir bendi til þess að notkun reiðu­fjár í við­skiptum á síð­ustu mán­uðum hafi minnk­að, til að mynda hafi net­verslun aukist, auk þess sem yfir­völd og bankar hafi hvatt fólk til að nota snerti­lausar greiðslu­lausn­ir. Einnig hafi ferða­mönnum á land­inu fækk­að, en þeir eru alla jafna gjarnir á að nota reiðu­fé.

Önnur vís­bend­ing um að geymsla reiðu­fjár hafi auk­ist fæst þegar skoð­aðar eru teg­undir reiðu­fjár sem auk­ist hefur í umferð á síð­asta ári. Nær öll aukn­ing reiðu­fjár árið 2020 var vegna auk­ins fjölda 10 þús­und króna seðla, en þeim fjölg­aði um 17,2 pró­sent á meðan aukn­ingin var mun minni hjá smærri seðlum og mynt­u­m. 

Öruggar eignir á óvissu­tímum



Svo virð­ist sem mikið af aukn­ingu 10 þús­und króna seðla í umferð hafi átt sér stað á fyrstu vikum far­ald­urs­ins í mars og apr­íl. Dag­inn sem fyrsta sam­komu­bannið var aug­lýst streymdu til dæmis út 350 millj­ónir króna af 10 þús­und króna seðl­u­m. 

Sam­kvæmt Stef­áni er mögu­leg skýr­ing á þess­ari fjölgun sú að fólk hafi brugð­ist við óvissu í efna­hags­málum með því að færa eignir sínar inn á örugg­ara form, þ.e. íslenskt reiðu­fé. Hann segir að þessi hegð­un, sem kölluð er „flight to quality“  á ensku, birt­ist til dæmis sem ásókn í gull á óvissu­tím­um. 



Hægt er að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu með því að smella hér.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Telur mikilvægt að finna lausn sem gagnast ferðaþjónustunni betur
Starfshópur á vegum fjármála- og efnahagsráðuneytisins telur að hægt sé að auka hagvöxt um sex prósentustig með því að biðja komufarþega að framvísa neikvæðu vottorði gegn COVID-19 á landamærum og sleppa við 5-6 daga sóttkví við komuna til landsins.
Kjarninn 15. janúar 2021
Drífa Snædal, forseti ASÍ.
Segir ákall eftir sölu Íslandsbanka koma frá væntanlegum kaupendum, ekki almenningi
Forseti ASÍ bendir á að kannanir sýni lítinn stuðning almennings við sölu á banka í ríkiseigu. Í könnun sem gerð var við vinnslu hvítbókar um fjármálakerfið sögðust 61,2 prósent aðspurðra vera jákvæðir gagnvart því að íslenska ríkið sé eigandi banka.
Kjarninn 15. janúar 2021
Velferðarnefnd Alþingis hefur verið að funda stíft um breytingar á sóttvarnalögum undanfarna daga.
Vonast til að hægt verði að klára sóttvarnalögin í næstu viku
„Ég hef væntingar til þess að klára málið í næstu viku,“ segir Ólafur Þór Gunnarsson þingmaður VG og varaformaður velferðarnefndar. Helga Vala Helgadóttir formaður nefndarinnar segist ekki skilja ákvörðun ríkisstjórnarinnar um skylduskimun á landamærum.
Kjarninn 15. janúar 2021
Svandís Svavarsdóttir heilbrigðisráðherra.
Tvöföld landamæraskimun verður skylda strax í dag
Ríkisstjórnin samþykkti á fundi sínum í dag að afnema möguleikann á því að þeir sem til landsins koma fari í sóttkví í stað tvöfaldrar skimunar með 5 daga sóttkvi. „Neyðarúrræði“ sem tekur gildi strax í dag, segir heilbrigðisráðherra.
Kjarninn 15. janúar 2021
Auður Jónsdóttir
Góðborgarablindan
Kjarninn 15. janúar 2021
Jóhanna Vigdís Guðmundsdóttir
Hey Siri, talarðu íslensku? En þú Embla?
Kjarninn 15. janúar 2021
Steingrímur J. Sigfússon, forseti Alþingis.
Hefur ekki áhyggjur af sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka
Forseti Alþingis neitar því að sporin hræði – og að sala Íslandsbanka sé sambærileg einkavæðingunni fyrir hrun. Lagaumhverfið sé gjörbreytt og aðstæður allt aðrar. Þó sé ekki óeðlilegt að velta upp spurningum og það eigi fólk einmitt að gera.
Kjarninn 15. janúar 2021
Drög að nýrri loftslagsáætlun Reykjavíkurborgar hafa verið kynnt.
Boða að malbiki verði flett upp í Reykjavík í nýrri loftslagsstefnu
Á meðal aðgerða sem lagðar eru fram í drögum að nýrri loftslagsáætlun Reykjavíkurborgar er að malbiki verði flett upp og bílastæðum í borgarlandi fækkað um 2 prósent á ári. Samgöngur eru langveigamesti þátturinn í kolefnislosun borgarinnar.
Kjarninn 14. janúar 2021
Meira úr sama flokkiInnlent