Boða að malbiki verði flett upp í Reykjavík í nýrri loftslagsstefnu

Á meðal aðgerða sem lagðar eru fram í drögum að nýrri loftslagsáætlun Reykjavíkurborgar er að malbiki verði flett upp og bílastæðum í borgarlandi fækkað um 2 prósent á ári. Samgöngur eru langveigamesti þátturinn í kolefnislosun borgarinnar.

Drög að nýrri loftslagsáætlun Reykjavíkurborgar hafa verið kynnt.
Drög að nýrri loftslagsáætlun Reykjavíkurborgar hafa verið kynnt.
Auglýsing

Drög að nýrri lofts­lags­á­ætlun Reykja­vík­ur­borg­ar, sem gilda á frá 2021 til 2025, hafa verið lögð fram til kynn­ing­ar. Í áætl­un­inni eru þau mark­mið sem borgin setti sér í fyrri lofts­lags­á­ætlun sem gilti frá 2016 til 2020 end­ur­skoðuð og aðgerða­á­ætl­un, sem hefur það að mark­miði að Reykja­vík­ur­borg verði orðin kolefn­is­hlut­laus árið 2040, upp­færð.

„Að­gerða­á­ætl­unin 2021–2025 end­ur­speglar þá víð­tæku nálgun og breidd verk­efna sem þarf til að umbreyt­ing eigi sér stað í átt að kolefn­is­lausu sam­fé­lag­i,“ segir í drögum að þessu stefnu­mót­un­arplaggi borg­ar­inn­ar, sem umhverf­is- og heil­brigð­is­ráð tók fyrir á fundi 8. jan­ú­ar.

Þrír borg­ar­full­trúar voru í stýri­hópi um end­ur­skoðun lofts­lags­stefn­unn­ar, þær Líf Magneu­dóttir frá Vinstri græn­um, Sig­ur­borg Ósk Har­alds­dóttir frá Pírötum og Vig­dís Hauks­dóttir frá Mið­flokkn­um. Vig­dís sat hjá við afgreiðslu drag­anna út úr stýri­hópn­um, sam­kvæmt því sem fram kemur í fund­ar­gerð.

Auglýsing

Hug­myndir frá almenn­ingi og gras­rót­ar­sam­tökum

Fram kemur í skýrslu­drög­unum að í lok árs 2019 hafi verið óskað eftir hug­myndum frá almenn­ingi og fag­sam­tökum um aðgerðir í lofts­lags­málum og að yfir 200 hug­myndir hafi borist. Farið var yfir þessar hug­myndir og hægt var að draga átta áherslu­at­riði út úr þeim. Þau má sjá hér að neð­an:

  1. Draga úr bíla­um­ferð – hvatn­inga­kerfi / raf­bíla deili­hag­kerfi.
  2. Betra skipu­lag á strætó­kerf­inu, fleiri leiðir og vagna, frítt í strætó.
  3. Gera upp­græðslu að virku skóla­starfi.
  4. Auka mat­ar­fram­boð í mötu­neytum sem er laust við dýra­af­urð­ir.
  5. Fjöl­skyldu- og hús­dýra­garð­ur­inn gerður að nútíma­legu og snjöllu fræðslu og vís­inda­setri.
  6. Setja skýr­ari reglur og sam­ræma flokk­un­ar­kerfið á höf­uð­borg­ar­svæð­inu.
  7.  Hug­myndir hringrás­ar­hag­kerfis verði hluti af öllum útboðum í fram­kvæmdir borg­ar­inn­ar.
  8.  Tengja afslátt við gjöld nýbygg­inga ef vist­vænar aðferðir eru not­að­ar, afslátt­ur veittur eftir loka­út­tekt.

Sam­göngur vega lang­þyngst í losun Reykja­vík­ur­borgar

Eins og sést af list­anum hér að ofan eru sam­göngu­mál efst á blaði. Minni og vist­væn­ari bíla­um­ferð og betri almenn­ings­sam­göng­ur. Losun frá sam­göngum er líka langstærsta hlut­fallið af land­fræði­legri losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda í Reykja­vík­ur­borg, óhað því hvaða opin­beru reikni­reglum og aðferða­fræði er beitt eins og fram kemur í skýrslu­drög­un­um:

„Ef ein­göngu er horft til ein­falds kolefn­is­spors eru sam­göngur 82% allrar los­un­ar. Þegar fleiri þáttum er bætt í svæð­is­bundið kolefn­is­spor auk virð­is­keðju er hlut­fallið 64%. Þegar önnur áhrif eru tekin inn (Svæð­is­bundið kolefn­is­spor auk virð­is­keðju og áhrif ann­arrar starf­semi innan borg­ar­marka) er hlut­fallið 54% af allri los­un,“ segir í drög­un­um. 

Sama hvaða aðferðafræði er beitt sést að það eru samgöngumálin sem vega þyngst í loftslagsbókhaldi Reykjavíkurborgar.

Það eru því sam­göngu­málin sem eru lyk­ill­inn að því að borg­inni tak­ist að minnka losun í takt við mark­mið sín um að vera orðin kolefn­is­hlut­laus árið 2040 og helm­inga losun miðað við árið 2019 árið 2030. 

„Til þess að draga úr losun frá vega­sam­göngum þarf að fækka eknum kíló­metrum og draga úr losun á hvern ekin kíló­metra. Mark­mið Reykja­vík­ur­borgar er að árið 2030 hafi hlut­fall ferða ­sem farnar eru á bíl lækkað í 58% úr 73% sem það var sam­kvæmt ferða­venjukönnun árið 2017,“ segir í skýrslu­drög­un­um.

Fækka bíla­stæðum og fletta upp mal­biki

Þegar litið er yfir lista um þær aðgerðir sem að ráð­ast til að ná fram breyt­ingum hvað varðar losun frá sam­göngum kennir ýmissa grasa. Til þess að skapa göngu­væna borg er meðal ann­ars lagt til að haldið verði áfram að þétta byggð, þannig að árið 2025 búi 90 pró­sent íbúa borg­ar­innar í grennd við þjón­ustu.

Einnig er lagt til að ráð­ist verði í að auka pláss fyrir gang­andi. Til þess að gera það, segir í stefnu­drög­un­um, er meðal ann­ars lagt til að bíla­stæðum í borg­ar­land­inu verði fækkað um 2 pró­sent á ári. Önnur aðgerð með sama mark­mið er sú að „fletta upp mal­biki og draga úr umfangi akvega“ í Reykja­vík­ur­borg, þannig að umfang akvega verði orðið 35 pró­sent af land­notkun árið 2025. 

Í plaggi borg­ar­innar sem gefið var út í fyrir um það bil ára­tug í tengslum við aðal­skipu­lags­vinnu AR2010-2030 kom fram að allt að 48 pró­sent af þétt­býli borg­ar­inn­ar, að und­an­skildum stærri úti­vist­ar­svæð­un­um, færi undir sam­göngu­mann­virki og helg­un­ar­svæði þeirra, eða nærri helm­ingur alls borg­ar­lands­ins.

Ára­tugur aðgerða

Í skýrslu­drög­unum sem eru til kynn­ingar núna í upp­hafi árs segir að kom­andi ára­tugur verði „mik­il­vægur próf­steinn á það hvernig okkur tekst til við að takast á við lofslags­vá­na“ og þurfi að vera ára­tugur aðgerða.

Drögin eru nú til kynn­ingar og reikna má með að þau taki breyt­ingum í ljósi athuga­semda sem kunna að ber­ast. Hægt er að koma umsögnum og ábend­ingum um drögin á fram­færi við umhverf­is- og skipu­lags­svið borg­ar­innar til 22. jan­ú­ar.

Gagn­rýni á drögin að þess­ari lofts­lags­á­ætlun hefur þegar komið fram, en í sam­eig­in­legri bókun full­trúa Sjálf­stæð­is­flokks og Mið­flokks á fundi umhverf­is- og heil­brigð­is­ráðs sagði að „margt ágætt“ væri að finna í drög­un­um. 

„Hins vegar er áhyggju­efni að fyrstu drög ganga gegn sam­göngusátt­mála sveit­ar­fé­laga á höf­uð­borg­ar­svæð­inu en þar er mark­miðið skýrt: „Að stuðla að greið­um, skil­virk­um, hag­kvæmum og öruggum sam­göngum á höf­uð­borg­ar­svæð­inu með jafnri upp­bygg­ingu inn­viða allra sam­göngu­máta“,“ sagði í bókun þeirra.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Bjarni Benediktsson er formaður Sjálfstæðisflokksins.
Bjarni segir rangt að hann „vilji Sósíalistaflokkinn feigan“
Formaður Sjálfstæðisflokksins segir að Gunnar Smári Egilsson snúi út úr orðum sínum um styrki til stjórnmálaflokka. Honum þyki 120 milljóna styrkur á kjörtímabilinu til flokks sem fékk enga þingmenn kjörna einfaldlega of há fjárhæð.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Finnur Birgisson
Saga tekjutengingar ellilífeyris almannatrygginga frá 1946
Kjarninn 16. ágúst 2022
Gunnar Smári Egilsson er formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokks Íslands.
Segir Bjarna vilja ýkja völd Sjálfstæðisflokks umfram fylgi og draga úr áhrifum annarra
Bjarni Benediktsson hefur sagt að hann vilji draga úr opinberum styrkjum til stjórnmálaflokka. Gunnar Smári Egilsson segir ástæðuna þá að Sjálfstæðisflokkurinn þurfi ekki jafn mikið á greiðslu frá ríkinu að halda og áður.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Hér má sjá Drífu Snædal, fyrrverandi forseta ASÍ, og Sólveigu Önnu Jónsdóttur, formann Eflingar þegar betur áraði i samskiptum þeirra á milli.
Segir ASÍ hafa beinlínis unnið gegn nýjum öflum innan verkalýðshreyfingarinnar
Formaður Eflingar segir fram­kvæmda­stjóra SA ekki missa svefn yfir útbreiddum svikum atvinnu­rek­enda á þeim kjara­samn­ingum sem hann gerir fyrir þeirra hönd. Í greinaflokki, sem byrjaði að birtast í morgun, ætlar hún að rekja sögu ágreinings innan ASÍ.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Horft niður í Hvalfjörð frá Brekkukambi í Hvalfjarðarsveit. Á fjallinu stendur til að byggja vindorkuver.
Íslenskir sérhagsmunaaðilar með „erlenda orkurisa í farteskinu“
Þótt ekkert vindorkuver sé risið hafa áform um fjölmörg slík þegar valdið sundrungu og deilum innan samfélaga út um landið, segir Andrés Skúlason, verkefnisstjóri hjá Landvernd. Hann segir vindorkufyrirtæki beita miklum þrýstingi og jafnvel blekkingum.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Auglýsing frá upphafi áttunda áratugar síðustu aldar.
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Hvað gerir danskur kaupmaður sem finnst hann ekki hafa nóg fyrir stafni? Hjá Arne Bybjerg kaupmanni í danska bænum Kalundborg var svarið einfalt: að framleiða hárrúllur. Hann gaf þeim nafnið Carmen.
Kjarninn 16. ágúst 2022
Eitt og annað ... einkum danskt
Eitt og annað ... einkum danskt
Ævintýrið um Carmen rúllurnar
Kjarninn 16. ágúst 2022
Sólveig Anna Jónsdóttir
Villimenn við borgarhliðið: Kreppa íslensku verkalýðshreyfingarinnar I
Kjarninn 16. ágúst 2022
Meira úr sama flokkiInnlent