Stormasöm vika í evrópskum stjórnmálum

Mögulegt áframhald „Merkelisma“ í Þýskalandi, barnabótaskandall hjá „teflon Mark“ í Hollandi og stjórnarkreppa af völdum smáflokks á Ítalíu er á meðal þess sem var efst á baugi í evrópskum stjórnmálum í vikunni.

Armin Laschet er nýr leiðtogi flokks Kristilegra demókrata, sem hefur tögl og haldir í þýskum stjórnmálum. Kannski tekur hann við af Merkel sem kanslari í haust.
Armin Laschet er nýr leiðtogi flokks Kristilegra demókrata, sem hefur tögl og haldir í þýskum stjórnmálum. Kannski tekur hann við af Merkel sem kanslari í haust.
Auglýsing

Vikan sem er að klár­ast hefur verið við­burða­rík í evr­ópskum stjórn­mál­um. Skandalar og stjórn­ar­slit, dóms­mál og valda­skipti. Kjarn­inn tók saman nokkra mola um það sem átti sér stað á stjórn­mála­svið­inu í álf­unni – og ekki tengd­ist COVID – í þess­ari viku.

Áfram­hald „Merkel­is­ma“ í Þýska­landi?

Í dag var Armin Laschet kjör­inn nýr leið­togi Kristi­legra demókrata (CDU) í Þýska­landi í stað Ann­egret Kramp-Kar­ren­bauer, sem tók við leið­toga­hlut­verki flokks­ins af Ang­elu Merkel Þýska­landskansl­ara fyrir röskum tveimur árum.  Af 1.001 full­trúa á flokks­þing­inu sem öllu ræður studdu 521 Laschet til for­ystu.

Ekki er þó öruggt að Laschet auðn­ist að verða útnefndur kansl­ara­efni flokks­ins áður er Þjóð­verjar ganga til kosn­inga í haust, en sú ákvörðun verður tekin af flokknum á vor­dög­um. Fleiri gætu blandað sér í þá bar­áttu, en CDU hefur yfir­burða­stöðu í skoð­ana­könn­unum og telj­ast má lík­legt að næsti kansl­ari komi úr röðum flokks­ins.

Laschet, sem er dyggur stuðn­ings­maður Merkel, sagði í kosn­inga­bar­áttu sinni fyrir leið­toga­kjörið að stefnu­breyt­ing í flokks­for­yst­unni myndi „senda alröng skila­boð“. Flestir telja að hann boði áfram­hald „Merkel­is­ma“ innan Kristi­legra demókrata og hann dró engan dul á það sjálfur í við­tali við Polit­ico sem birt­ist í sept­em­ber.

Auglýsing

Það stytt­ist í brott­hvarf Merkel af stjórn­mála­svið­inu, en hún hefur verið alltum­lykj­andi í evr­ópskum stjórn­málum frá því að hún varð kansl­ari fyrir 16 árum síð­an. Ljóst er að hvort sem Laschet eða ein­hver annar verður kansl­ara­efni CDU verður skarðið sem þarf að fylla stórt.

Stjórn­ar­kreppa á Ítalíu

Það er sjaldn­ast logn­molla yfir stjórn­málum á Ítal­íu. Þar hafa heilar sex­tíu og sex rík­is­stjórnir setið frá því að lýð­veldið var stofnað árið 1948. Í vik­unni varð enn á ný stjórn­ar­kreppa þegar Matteo Renzi, fyrr­ver­andi for­sæt­is­ráð­herra, sagði flokk sinn frá rík­is­stjórn­ar­sam­starfi undir for­sæti Giuseppe Conte.

Matteo Renzi sagði smáflokk sinn frá stjórnarsamstarfinu í vikunni.



Flokkur Renzi, Italia Viva, hafði verið minnsti flokk­ur­inn í sam­starfi við Fimm­stjörnu­hreyf­ingu Matteos Sal­vini og Lýð­ræð­is­flokk Conte og hefur verið að mæl­ast með 2-3 pró­sent atkvæða í skoð­ana­könn­unum upp á síðkast­ið. 

Ástæðan fyrir því að flokk­ur­inn hætti í sam­starf­inu var óánægja með efna­hags­á­ætl­un­ina sem teiknuð hefur verið upp til þess að takast á við áhrif heims­far­ald­urs­ins. Óljóst er enn hvernig þeir flokkar sem eftir standa í rík­is­stjórn­ar­sam­starf­inu ætla að leysa úr stöð­unni.

Barna­bótaskandall fellir hol­lensku stjórn­ina

Mark Rutte for­sæt­is­ráð­herra Hollands hjólaði á fund kon­ungs á föstu­dag og baðst lausnar fyrir rík­is­stjórn sína. Ástæðan er barna­bótaskandall, en opin­ber skýrsla sem birt var í des­em­ber sýndi fram á að skatta­yf­ir­völd höfðu gengið rangt fram gagn­vart tug­þús­undum for­eldra á 2013 til 2019, sakað þá um svik og kraf­ist end­ur­greiðslna.

Málið er þó eilítið und­ar­legt, þar sem skandall­inn er að mestu tal­inn á ábyrgð ann­arra en þeirra sem nú sitja í rík­is­stjórn. Einn ráð­herra sagði af sér þegar blaða­menn komu upp um málið árið 2019. 

Mark Rutte er stundum kallaður „teflon Mark“ af hollenskum stjórnmálaskýrendum. Barnabótaskandallinn mun ólíklega bíta hann fast. Mynd: EPA



Afleið­ing­arnar af þessu máli hafa verið grafal­var­legar fyrir þús­undir fjöl­skyldna, sem jafn­vel voru krafðar um að end­ur­greiða tugi þús­unda evra til skatts­ins. Líf þeirra voru lögð í rúst með rang­læti af hálfu yfir­valda.

Lodewijk Asscher, leið­togi hol­lenska Verka­manna­flokks­ins og félags­mála­ráð­herra í fyrri rík­is­stjórn, sagði af sér flokks­for­mennsku á fimmtu­dag þar sem hann vildi ekki að umræður um hans ábyrgð á þessu máli sköð­uðu flokk­inn í kom­andi kosn­inga­bar­áttu.

Kosn­ingar í Hollandi fara fram eftir tvo mán­uði. Mark Rutte mun fara fram á ný sem leið­togi flokks síns, sem spáð er sigri í kosn­ing­unum og fleiri þing­mönnum en þegar síð­ast var kosið árið 2017. Fjög­urra flokka rík­is­stjórn hans mun sitja til bráða­birgða fram að kosn­ing­um.

Sænskir jafn­að­ar­menn ekki stærstir

Það heyrir nán­ast til tíð­inda þegar Sós­í­alde­mókra­ta­flokk­ur­inn í Sví­þjóð er ekki sá flokkur sem mælist með mest fylgi í skoð­ana­könn­un­um. 

Það gerð­ist í vik­unni – en þá birti Afton­bla­det könnun frá könn­un­ar­fyr­ir­tæk­inu Demoskop sem leiddi í ljós að mið-hægri flokk­ur­inn Moder­atarna væri með mest fylgi kjós­enda, eða 23,2 pró­sent á móti 23 pró­sentum Sós­í­alde­mókrata.

Árið byrjar illa fyrir Stefan Löfven. Mynd: EPA



Þó að allt sé þetta innan skekkju­marka þykir þetta ekki góð byrjun á árinu fyrir Stefan Löf­ven og aðra jafn­að­ar­menn, sem hafa átt í vök að verj­ast að und­an­förnu vegna við­bragða Svía vegna kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins.

Kona fyrr­ver­andi ráð­herra dæmd fyrir að ógna lýð­ræð­inu

Laila Anita Bertheus­sen, sam­býl­is­kona Tor Mikk­el Wara fyrr­ver­andi dóms­mála­ráð­herra Nor­egs, var í gær dæmd í 20 mán­aða fang­elsi fyrir að ógna lýð­ræð­inu með því að svið­setja árásir á eigið heim­ili.

Norskir sak­sókn­arar telja sig full­vissa um að Bert­hues­sen hafi sjálf staðið að því að kveikja í eigin bíl og vinna skemmd­ar­verk á húsi þeirra Wara. Meðal ann­ars var haka­kross spreyjaður á hús­ið. Dóm­ari í Ósló tók undir þetta og dæmdi Bert­hues­sen í fang­elsi, sem áður seg­ir.

Það vakti mikla furðu í upphafi árs 2019 er lögregla gaf út að sambýliskona dómsmálaráðherrans Wara (t.v.) væri til rannsóknar fyrir að hafa kveikt í bíl þeirra og framið fleiri skemmdarverk. Nú hefur hún verið dæmd, en segist saklaus. Mynd: EPA

Wara sagði af sér emb­ætti dóms­mála­ráð­herra þegar ljóst varð að lög­regla væri að rann­saka þátt konu hans í skemmd­ar­verk­unum árið 2019. Hann bar vitni við rétt­ar­höldin og sagð­ist telja konu sína sak­lausa. Það sama sagði hún sjálf og hefur þegar áfrýjað nið­ur­stöð­unni.

Áður en gefið var út að Bert­hues­sen væri til rann­sóknar hafði Wara sagt skemmd­ar­verkin og bíl­brun­ann árás gegn lýð­ræð­inu. Hann hafði verið umdeildur fyrir störf sín, ekki síst hvað varðar mál­efni inn­flytj­enda.

Sak­sókn­arar töldu að Bert­hues­sen hefði með fram­ferði sínu reynt að skapa samúð í garð Wara, en Bert­hues­sen hélt því fram að hún teldi hóp fólks sem berst gegn ras­isma hafa framið skemmd­ar­verk­in.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Kristrún Frostadóttir formaður Samfylkingarinnar á blaðamannafundinum í dag.
Vilja færa 13 milljarða í kjarabætur til almennings með sértækum skattahækkunum
Samfylkingin kynnti í dag breytingatillögur við fjárlagafrumvarp ríkisstjórnarinnar. Flokkurinn leggur til að um 17 milljarðar króna verði sóttir með sértækum skattahækkunum til þess að fjármagna almennar kjarabótaaðgerðir fyrir launafólk.
Kjarninn 6. desember 2022
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Ponzi-leikur eða fjárfesting til framtíðar?
Kjarninn 6. desember 2022
Lenya Rún Taha Karim, varaþingmaður Pírata.
„Þau hefðu bara átt góðan séns á því að fá hæli á Íslandi“
Hælisleitendur, sem vísað var úr landi í lok október, eru í hópi þeirra sem eiga rétt á að mál þeirra verði tekin til efnislegrar meðferðar samkvæmt nýjum úrskurði kærunefndar útlendingamála.
Kjarninn 6. desember 2022
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri.
Borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihlutans yrðu felldar
Dagur B. Eggertsson borgarstjóri lagði til að nær allar breytingatillögur minnihluta borgarstjórnar við fjárhagsáætlun borgarinnar yrðu felldar. Búast má við því að umræðan um hagræðingu í Reykjavíkurborg standi fram á kvöld.
Kjarninn 6. desember 2022
Sérstaklega á að styrkja landsbyggðarmiðla sem framleiða sjónvarpsefni.
100 milljóna framlag vegna reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða fyrir sjónvarp
Ein breyting var gerð á framlögum til fjölmiðla milli fyrstu og annarrar umræðu fjárlaga. Meirihluti stjórnarflokkanna ætlar að setja 100 milljónir króna í styrki vegna „reksturs fjölmiðla á landsbyggðinni sem framleiða eigið efni fyrir sjónvarpsstöð.“
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiErlent