Markaðsvirði veðsettra hlutabréfa í Kauphöll Íslands 183 milljarðar króna

Tölur um veðsetningu hlutabréfa benda til þess að veðköll hafi verið framkvæmd á síðasta ári þegar markaðurinn tók dýfu. Hann jafnaði sig hins vegar þegar leið á árið og markaðsvirði veðsettra hlutabréfa hefur hlutfallslega ekki verið lægra frá júlí 2018.

Kauphöll 25.09.2017 eftir birgi ísleif
Auglýsing

Mark­aðsvirði veð­settra hluta­bréfa í Kaup­höll Íslands var 183,4 millj­arðar króna um síð­ustu ára­mót. Það er 11,7 millj­örðum króna minni veð­setn­ing en var ári áður, í lok árs 2019. Mark­aðsvirði veð­settra bréfa náði eft­ir­hruns­há­marki þá, þegar það var 195,1 millj­arðar króna. 

Þetta kemur fram í nýjum tölum frá Nas­daq Iceland, sem rekur íslensku Kaup­höll­ina. 

Framan af síð­asta ári lækk­aði mark­aðsvirði veð­settra hluta­bréfa skarpt, og um mitt síð­asta ár var heild­ar­virði þeirra orðið 157,2 millj­arðar króna. Það hafði þá lækkað um næstum fimmt­ung á hálfu ári. Heild­ar­mark­aðsvirði allra skráðra bréfa hafði þá jafnað sig eftir mikla dýfu í vor – úrvals­vísi­talan lækk­aði um 22,5 pró­sent frá 21. febr­úar til 9. mars – og var nálægt því það sama og í lok árs 2019. 

Mark­að­ur­inn bragg­að­ist hins vegar hratt þegar leið á árið og þegar það var gert upp hafði mark­aðsvirði skráðra fyr­ir­tækja auk­ist um 312 millj­arða króna og var 1.562,8 millj­arðar króna um síð­ustu ára­mót.

Auglýsing
Þá var hlut­fall veð­settra hluta­bréfa af mark­aðsvirði skráðra bréfa á báðum mörk­uðum Kaup­hall­ar­innar – Aðal­mark­að­inum og First North – 11,73 pró­sent. Eftir end­ur­reisn hluta­bréfa­mark­aðar eftir banka­hrun hefur það hæst farið í 15,86 pró­sent í febr­úar 2020 en hefur ekki verið lægra en um síð­ustu mán­aða­mót frá því í júlí 2018. 

Laga­breyt­ingar hafa girt fyrir mark­aðs­mis­notk­un­ina

Það að taka lán fyrir stórum hluta af hluta­bréfa­kaupum er kallað að „gíra sig upp“. Gíruð hluta­bréfa­kaup voru mjög algeng á árunum fyrir hrun, og bjó meðal ann­­­­ars til mikla kerf­is­lega áhættu hér­­­­­­­lend­­­­is. Stór fjár­­­­­­­fest­ing­­­­ar­­­­fé­lög, sem áttu meðal ann­­­­ars stóra hluti í bönk­­­­um, fengu þá lán­aðar háar fjár­­­­hæðir með veði í bréf­um, til að kaupa önnur hluta­bréf. Þegar eitt­hvað súrn­aði varð keðju­verkun vegna kross­­­­eign­­­­ar­halds. 

Auk þess lán­uðu íslenskir bankar fyrir hluta­bréfa­­­­kaupum í sjálfum sér með veði í bréf­unum sjálf­­­­um. Með því var öll áhættan hjá bönk­­­­unum sjálfum ef illa færi. Til­­­­­­­gang­­­­ur­inn var að skapa markað fyrir bréf sem engin eðli­­­­leg eft­ir­­­­spurn var eft­ir, og þar með til að hafa áhrif á eðli­­­­lega verð­­­­mynd­un. Hæst­i­­­­réttur Íslands hefur kom­ist að þeirri nið­­­­ur­­­­stöðu í málum gegn öllum gömlu stóru bönk­­­­unum þremur að þetta atferli hafi falið í sér mark­aðs­mis­­­­­not­k­un. 

Tekið hefur verið fyrir þessa hegðun með laga­breyt­ingum á und­an­­­­förnum árum. 

Lík­legt að veð­köll hafi átt sér stað

Eftir að einka­fjár­festar fóru að gera sig meira gild­andi á íslenskum hluta­bréfa­mark­aði á síð­ustu árum varð breyt­ing á umfangi gíraðra hluta­bréfa­kaupa. Frá því í lok sept­­­em­ber 2018 og fram til loka des­em­ber 2019 jókst mark­aðsvirði veð­­­­settra hluta­bréfa um 72 millj­­­arð króna. 

Á árinu 2019 einu saman jókst hún um 66 millj­­­arða króna og ef síð­­­­­asti árs­fjórð­ungur árs­ins 2019 er skoð­aður einn og sér þá jókst hún um 25 millj­­­arða króna, eða um 15 pró­­­sent.  

Lík­legt er að eitt­hvað hafi verið um veð­köll þegar hluta­bréf, veðin fyrir gír­uðu lán­un­um, féllu skarpt í verði í fyrra­vor. Þá ályktun má meðal ann­ars draga út frá því að hlut­fall af heild­ar­mark­aðsvirði hluta­bréfa sem voru veð­sett dróst saman úr 15,6 pró­sent í lok árs 2019 í 12,87 pró­sent um mitt síð­asta ár þrátt fyrir að heild­ar­mark­aðsvirðið hafi verið nán­ast það sama. 

Mikil hækkun á hluta­bréfa­verði síð­ustu mán­uði árs­ins lækk­aði þetta hlut­fall svo enn frek­ar.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Stewart Rhodes, stofnandi og leiðtogi öfga- og vígasamtakanna The Oath Keepers.
„Maðurinn með leppinn“ sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið
Leiðtogi vígasveitarinnar Oath Keepers, maðurinn sem er með lepp af því að hann skaut sjálfan sig í augað, hefur verið sakfelldur fyrir árásina á bandaríska þinghúsið í janúar í fyrra. Hann á yfir höfði sér 20 ára fangelsisdóm.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Helstu eigendur Samherja Holding eru Kristján Vilhelmsson og Þorsteinn Már Baldvinsson, forstjóri Samherja.
Samherjasamstæðan átti eigið fé upp á tæpa 160 milljarða króna um síðustu áramót
Endurskoðendur Samherja Holding gera ekki lengur fyrirvara við ársreikningi félagsins vegna óvissu um „mála­rekstur vegna fjár­hags­legra uppgjöra sem tengj­ast rekstr­inum í Namib­íu.“ Félagið hagnaðist um 7,9 milljarða króna í fyrra.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Ari Trausti Guðmundsson
Flugaska eða gjóska?
Kjarninn 30. nóvember 2022
Vilhjálmur Birgisson er formaður Starfsgreinasambands Íslands.
Samningar við Starfsgreinasambandið langt komnir – Reynt að fá VR um borð
Verið er að reyna að klára gerð kjarasamninga við Starfsgreinasambandið um 20 til 40 þúsund króna launahækkanir, auknar starfsþrepagreiðslur og flýtingu á útgreiðslu hagvaxtarauka. Samningar eiga að gilda út janúar 2024.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Bjarni Bjarnason er forstjóri Orkuveitu Reykjavíkur.
Vindorkuver um land allt yrðu mesta umhverfisslys Íslandssögunnar
Forstjóri Orkuveitunnar segir að ef þúsund vindmyllur yrðu reistar um landið líkt og vindorkufyrirtæki áforma „ættum við engu umhverfisslysi til að jafna úr Íslandssögunni. Hér væri reyndar ekki um slys að ræða því myllurnar yrðu reistar af ásetningi.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Halla Hrund Logadóttir orkumálastjóri.
„Matseðill möguleika“ ef stjórnvöld „vilja raunverulega setja orkuskipti í forgang“
Langtímaorkusamningar um annað en orkuskipti geta tafið þau fram yfir sett loftlagsmarkmið Íslands, segir orkumálastjóri. „Þótt stjórnvöld séu með markmið þá eru það orkufyrirtækin sem í raun og veru ákveða í hvað orkan fer.“
Kjarninn 30. nóvember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar í morgun.
„Það var mjög óheppilegt að náinn ættingi hafi verið í þessum kaupendahópi“
Forsætisráðherra segir að ekki hafi verið ákveðið hvenær Bankasýsla ríkisins verði lögð niður og hvaða fyrirkomulag taki við þegar selja á hlut í ríkisbanka. Hún hafði ekki séð það fyrir að faðir Bjarna Benediktssonar yrði á meðal kaupenda í ríkisbanka.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Á meðal eigna Bríetar er þetta fjölbýlishús á Selfossi.
Leigufélagið Bríet gefur 30 prósent afslátt af leigu í desember
Félag í opinberri eigu sem á um 250 leiguíbúðir um allt land og er ekki rekið með hagnaðarsjónarmið að leiðarljósi ætlar að lækka leigu allra leigutaka frá og með næstu áramótum.
Kjarninn 30. nóvember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent