„Kemur til greina að hækka veiðigjöld í ljósi aðstæðna til að jafna byrðarnar í samfélaginu?“

Formaður Samfylkingarinnar spurði forsætisráðherra á þingi í dag hvort til greina kæmi að hækka veiðigjöld, að minnsta kosti tímabundið, í ljósi aðstæðna til að jafna byrðarnar í samfélaginu.

Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Logi Einarsson, formaður Samfylkingarinnar.
Auglýsing

Logi Ein­ars­son, for­maður Sam­fylk­ing­ar­inn­ar, og Katrín Jak­obs­dóttir for­sæt­is­ráð­herra ræddu veiði­gjöld í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma á Alþingi í dag í sam­hengi við það ástand sem nú er uppi vegna COVID-19 far­ald­urs. Spurði þing­mað­ur­inn ráð­herr­ann hvort til greina kæmi að hækka veiði­gjöldin tíma­bundið og hvort henni fynd­ist hlut­fallið vera eðli­legt.

„Ef ein­hver hefur velkst í vafa um mik­il­vægi sam­neysl­unnar og nauð­syn á getu stjórn­valda til að grípa inn í með stór­felldum hætti hefur þeirri óvissu von­andi verið eytt núna í COVID-far­aldr­in­um. Um allan heim hafa stjórn­völd gripið til stór­tækra aðgerða til að aðstoða atvinnu­líf og ein­stak­linga með áður óþekktum hætti, líka hér á Íslandi. En þó það hafi verið gert er jafn ljóst að við deilum um áhersl­urn­ar,“ sagði Logi.

Telur hann og flokkur hans að of litlu hafi verið varið í að aðstoða tug­þús­undir manna sem misst hafa vinn­una og allt of lítil áform um að skapa ný störf. „Nú eru 27.000 manns atvinnu­lausir og sam­kvæmt könnun rann­sókna­stofn­unar vinnu­mark­að­ar­ins á um helm­ingur þessa fólks erfitt með að ná endum sam­an. Þrír hópar skera sig úr; inn­flytj­end­ur, konur og ungt fólk,“ benti hann á.

Auglýsing

Vill athuga for­gangs­röð­ina

Logi vék einn fremur að stöðu unga fólks­ins. „42 pró­sent segj­ast búa við slæma and­lega heilsu og 60 pró­sent hafa þurft að neita sér um lækn­is­þjón­ustu á síð­asta hálfa ári. Allar aðvör­un­ar­bjöllur klingja, skamm­tíma­á­hrifin aug­ljós en því miður lang­tíma­á­hrifin líka. Rík­is­stjórnin telur sig ekki geta gert meira fyrir þennan hóp en skoðum aðeins for­gangs­röð­un­ina.“

Benti hann í því sam­bandi á að á síð­asta ári hefði útgerðin greitt sér 4,8 millj­arða í veiði­gjöld. „Sú tala segir kannski ekki mikið nema þegar við horfum á sam­heng­ið. Á sama tíma greiddu sjö eig­endur stærstu útgerð­ar­fyr­ir­tækj­anna sér marg­faldan þann arð á við það sem greitt er í veiði­gjöld og innan við 10 pró­sent af sam­an­lögðum rekstr­ar­hagn­aði fyr­ir­tækja.“

Spurði hann því ráð­herra hvort hún teldi þetta hlut­fall vera eðli­legt og sann­gjarnt eða kæmi ef til vill til greina að hækka veiði­gjöld, að minnsta kosti tíma­bund­ið, í ljósi aðstæðna til að jafna byrð­arnar í sam­fé­lag­inu.

Sam­mála um mik­il­vægi sam­neysl­unnar

Katrín svar­aði og sagð­ist geta tekið undir með Loga að það væri mjög mik­il­vægt að þau skoð­uðu sér­stak­lega hvað þau gætu gert til að koma til móts við þessa hópa. „Rík­is­stjórnin hefur staðið fyrir því að atvinnu­leys­is­bætur hafa verið hækk­aðar um 35 pró­sent á kjör­tíma­bil­inu einmitt til að mæta atvinnu­leit­end­um. Það er líka mik­il­vægt að við veltum því fyrir okkur hvað fleira er hægt að gera. Ég minni á að skatt­byrði þessa hóps var lækk­uð. Og af því að hv. þing­maður nefnir líka ungt fólk þá vil ég minna á hækkun barna­bóta sem vissu­lega kemur sér vel fyrir barna­fólk sem flest hvað er ungt að aldri. En við þurfum að taka þetta til skoð­unar og ég nefni sér­stak­lega inn­flytj­endur í þessum hópi sem eru auð­vitað lang­flestir líka í hópi atvinnu­leit­enda.“

Þá telur Katrín að hún og þing­mað­ur­inn séu sam­mála um mik­il­vægi sam­neysl­unnar og um þau mark­mið að hana eigi að nýta til að jafna kjörin „eins og við höfum verið að gera í þessum mál­u­m“.

Katrín Jakobsdóttir Mynd: Bára Huld Beck

Hvað varðar veiði­gjöldin þá vildi hún minna á að sú breyt­ing sem gerð var á því gjaldi á þessu kjör­tíma­bili hefði verið að afkomu­tengja það. „Það er rétt að útgerðin skil­aði 4,8 millj­örðum á nýliðnu ári. Árið 2021 er gert ráð fyrir að sú álagn­ing nemi 7,5 millj­örðum sem bygg­ist á afkomu veiða árs­ins 2019. Hér var ég meðal ann­ars sökuð um að standa fyrir lækkun veiði­gjalds og vænt­an­lega verð ég þá núna sögð vera að hækka veiði­gjald. Hvor­ugt á við rök að styðj­ast. Það sem var gert var að afkomu­tengja veiði­gjald­ið. Síðan er hægt að ræða það hvert hlut­fallið eigi nákvæm­lega að vera. En ég velti því fyrir mér hvort hátt­virtur þing­maður sé mér ekki sam­mála um að það sé eðli­legt að þetta gjald fylgi afkomu fyr­ir­tækj­anna þannig að þegar vel árar í sjáv­ar­út­vegi, eins og gerð­ist 2019, þá skili það sér inn í rík­is­sjóð,“ sagði ráð­herr­ann. 

Spurði sömu spurn­ingar aftur

Logi kom aftur í pontu og sagði að hann teldi langeðli­leg­ast að réttasta gjaldið feng­ist með því að láta fyr­ir­tækin bjóða í þessa tak­mörk­uðu auð­lind og það ættu þau svo sann­ar­lega að gera.

„Ég spyr hins vegar ráð­herra aftur hvort henni finn­ist í ljósi þess­ara aðstæðna þetta hlut­fall vera sann­gjarnt þegar fyr­ir­tækin eru að moka út arði. Við getum ekki búið við það að örfáar fjöl­skyldur hér í land­inu séu að mylja undir sig millj­arða fyrir nýt­ingu á tak­mörk­uð­um, sam­eig­in­legum auð­lindum þjóð­ar­innar á meðan tug­þús­undir manna eiga erfitt með að ná endum sam­an, geta ekki sótt sér lækn­is­þjón­ustu og börn þeirra munu kannski líða skort sem mun hafa áhrif á þau alla ævi.“

Spurði hann því aft­ur: „Kemur til greina að hækka veiði­gjöldin tíma­bundið og finnst hæst­virtum ráð­herra þetta hlut­fall, sem hún vissu­lega ákvað, vera eðli­leg­t?“

Sann­gjarnar til­lögur – Hlut­fallið ásætt­an­legt

Katrín svar­aði í annað sinn og sagði að Logi setta þetta í sam­hengi við aðgerðir til að stuðla að jöfn­uði í sam­fé­lag­inu og allt það sem hún taldi upp í fyrri ræðu stefndi í þá átt.

„Ég nefndi reyndar ekki kostnað í heil­brigð­is­kerf­inu, sem hátt­virtur þing­maður kom inn á, en á þessu kjör­tíma­bili mun kostn­aður fólks á Íslandi við heil­brigð­is­þjón­ustu lækka þannig að við verðum komin á par við önnur Norð­ur­lönd þangað sem hv. þing­maður hefur einmitt viljað beina sinni flug­vél þegar hann er spurður um það hvaða sam­fé­lags­gerð hann vilji leggja til. Skiptir það máli fyrir þá sem höllustum fæti standa? Ég segi já við því.

Hvað varðar veiði­gjöld­in, af því að hátt­virtur þing­maður vill setja þau í þetta sam­hengi, þá fannst mér það vera sann­gjarnar til­lögur sem við sam­þykktum á þing­inu þar sem ákveðið var að leggja til 33 pró­sent gjald af afkomu fisk­veiða sam­kvæmt útreikn­ingum og nýj­ustu skatt­fram­töl­u­m. ­Spurn­ingin sem hátt­virtur þing­maður setur fram er þessi: Er það sann­gjarnt hlut­fall? Auð­vitað á eftir að koma reynsla á það. Í raun og veru erum við að sjá veiði­gjaldið hækka um 56 pró­sent, vænt­an­lega 2021, af því við erum að afkomu­tengja það. Mér fannst þetta hlut­fall ásætt­an­legt, enda studdi ég það frum­varp sem lagt var fram fyrir rúmu ári eða svo,“ sagði hún að lok­um.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jóhannes Stefánsson er handhafi sænsku sjálfbærniverðlaunanna WIN WIN árið 2021.
Jóhannes Stefánsson í hóp með Kofi Annan og Al Gore
Uppljóstrarinn Jóhannes Stefánsson fær tæpar 15 milljónir króna í verðlaunafé fyrir að vinna sænsku sjálfbærniverðlaunin WIN WIN Gothenburg. Heimsþekkt fólk hefur hlotið þessi verðlaun á fyrri árum.
Kjarninn 21. apríl 2021
Peningum á Íslandi er áfram sem áður stýrt af körlum
Áttunda árið í röð framkvæmdi Kjarninn úttekt á því hver kynjahlutföll séu á meðal þeirra sem stýra peningum á Íslandi. Fyrirtækjunum sem úttektin náði til fjölgaði lítillega á milli ára og samsetning þeirra breyttist aðeins.
Kjarninn 21. apríl 2021
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Tæknivarpið - Apple kynnir skífur fyrir utangátta, nýjan iMac og iPad Pro
Kjarninn 21. apríl 2021
Stefán Jón Hafstein
Óttast um Elliðaárnar
Kjarninn 21. apríl 2021
Sigríður Á. Andersen sagði af sér sem dómsmálaráðherra vegna málsins
Enn ekki upplýst um kostnað ríkislögmanns vegna ólöglegrar skipunar dómara í Landsrétt
Kostnaður ríkissjóðs vegna þess að þáverandi dómsmálaráðherra sinnti ekki rannsóknarreglu stjórnsýslulaga þegar hún lagði fyrir Alþingi lista yfir dómara sem ætti að skipa við Landsrétt var 141 milljónir króna í lok síðasta árs. Hann er enn að aukast.
Kjarninn 21. apríl 2021
Armin Laschet og Annalena Baerbock. Telja má nánast öruggt að annað þeirra verði næsti kanslari Þýskalands.
Armin eða Annalena?
Sextugur karl og fertug kona eru talin þau einu sem möguleika eiga á að taka við af Angelu Merkel og verða næsti kanslari Þýskalands. Græningjar með Önnulenu Baerbock í fararbroddi eru á flugi í skoðanakönnunum.
Kjarninn 20. apríl 2021
Heimild verði til að skikka alla frá áhættulöndum í sóttvarnahús
Ríkisstjórnin leggur til lagabreytingu sem felur í sér að heimilt verði að skikka alla frá áhættusvæðum í sóttvarnarhús við komuna til landsins og einnig að hægt verði að banna ferðalög frá löndum þar sem faraldurinn geisar hvað mest.
Kjarninn 20. apríl 2021
Jóhann Sigmarsson
Ef það er ekki vanhæfi þá heiti ég Júdas
Kjarninn 20. apríl 2021
Meira úr sama flokkiInnlent