Kennir sveitarfélögum um samdrátt í opinberri fjárfestingu

Þingmaður Viðreisnar segir ríkisstjórnina ekki hafa efnt loforð um aukna innviðafjárfestingu. Fjármálaráðherra segir sveitarfélögin bera ábyrgð á því að opinber fjárfesting hafi dregist saman en tölur frá Samtökum Iðnaðarins segja aðra sögu.

„Við höfum staðið við það sem lofað var,“ sagði Bjarni Benediktsson um opinberar fjárfestingar á þingi í dag.
„Við höfum staðið við það sem lofað var,“ sagði Bjarni Benediktsson um opinberar fjárfestingar á þingi í dag.
Auglýsing

Sveit­ar­fé­lögin hafa algjör­lega dregið að sér höndum í opin­berum fjár­fest­ingum að mati Bjarna Bene­dikts­sonar fjár­mála­ráð­herra. Þetta sagði Bjarni í óund­ir­búnum fyr­ir­spurna­tíma á Alþingi í dag eftir fyr­irpsurn frá Jóni Stein­dóri Valdi­mars­syni, þing­manni Við­reisn­ar, um sam­drátt í opin­berum fjár­fest­ing­um.



„Þegar við skoðum opin­beru fjár­fest­ing­una upp­skipt milli ríkis og sveit­ar­fé­laga þá sjáum við mjög skýrt að við höfum staðið við það sem var lofað var, að auka við fjár­fest­ingu rík­is­ins. Og það sem meira er, við höfum fjár­magnað hluti sem að enn eiga eftir að koma til fram­kvæmda þannig að ég hef vænt­ingar um að við fáum dálítið sterka bylgju með okkur inn í árið 2021,“ sagði Bjarni meðal ann­ars í svari sínu.

Auglýsing



Þörfin fyrir inn­grip skýr

Í fyr­ir­spurn sinni sagði Jón Stein­dór rík­is­stjórn­ina ekki hafa gengið rösk­lega til verks í opin­berum fjár­fest­ingum og vís­aði í gögn um opin­bera fjár­fest­ingu sem segja að hún hafi dreg­ist saman um 9,3 pró­sent á árinu 2020 en 10,8 pró­sent árið á und­an. Þá hafi var þörfin fyrir inn­grip af hálfu hins opin­bera þegar verið orðin „æp­andi“ að mati Jóns Stein­dórs vegna merkja um sam­drátt í efna­hags­líf­in­u. 

Jón Steindór Valdimarsson sagði loforðið um aukna opinbera fjárfestingu ekki hafa verið efnt. Mynd: Bára Huld Beck

Jón Stein­dór minnt­ist lof­orða stjórn­ar­flokk­anna um mikla inn­viða­upp­bygg­ingu í aðdrag­anda síð­ustu kosn­inga. „Einn þeirra lof­aði 100 millj­örðum og mætti því ætla að hann hafi verið til­bú­inn með áætl­un. Ekki síst þess vegna vekur það sér­staka undrun að sjá hve illa und­ir­búið fram­kvæmda­valdið er fyrir að setja af stað lyk­ilfram­kvæmdir og fjár­fest­ingar á þeim tíma þegar að nauð­syn­legt hefði verið að beita þeim verk­færum í hag­stjórn­inn­i.“



Hann sagði fjár­mála­ráð­herra einnig vera tíð­rætt um sterka stöðu rík­is­sjóðs og hversu vel sú staða reynd­ist okkur nú þegar kreppir að. Hann sagði rík­is­stjórn­ina hafa lofað auknum útgjöldum og sér­stak­lega til fjár­fest­inga í innviðum í fjár­lögum og fjár­auka­lögum en ekki efnt þau lof­orð. „Gögnin sýna svart á hvítu að fjár­fest­ingin hefur ekki skilað sér. Lof­orðið hefur ekki verið efnt. Ég spyr hæst­virtan fjár­mála­ráð­herra hvernig útskýrir hann þennan mikla sam­drátt í opin­berum fjár­fest­ingum og er þetta að hans mati vottur um góða hag­stjórn í dýpstu kreppu síð­ari tíma,“ sagði Jón Stein­dór.



Kreppan ekki jafn djúp og búist var við

Bjarni svar­aði því til að aðgerðir rík­is­stjórn­ar­innar hafi skilað sér gríð­ar­lega vel. „Það birt­ist okkur meðal ann­ars í því að við stöndum núna ekki lengur í dýpstu kreppu í 100 ár heldur er sam­drátt­ur­inn á árinu 2020 tölu­vert minni en áður var spáð,“ sagði Bjarni en tók fram að þar spila aðrir þættir inn í, svo sem einka­neysla og fjár­fest­ing atvinnu­lífs­ins. 



Líkt og áður var minnst á sagði Bjarni það skipta meg­in­máli þegar horft er til sam­dráttar í opin­berri fjár­fest­ingu að sveit­ar­fé­lögin hafi haldið að sér hönd­um. Hann sagði rík­is­stjórn­ina hafa staðið við það sem lofað var, að auka við fjár­fest­ingu rík­is­ins auk þess sem nú væri búið að fjár­magna verk­efni sem eiga eftir að koma til fram­kvæmda. Þá sagði hann að fjár­fest­ing­ar­á­tak rík­is­stjórn­ar­innar hafi fyrst og fremst verið efna­hags­að­gerð þar sem áhersla yrði lögð á mál sem væru þjóð­hags­lega mik­il­væg, að verk­efnin sem ráð­ist yrði í væru mann­afls­frek og að verk­efnin myndu veita mót­vægi við þeim sam­drætti sem þegar var far­inn að mynd­ast





Verð­mæti fram­kvæmda minna en áætlað var

Eftir síð­asta Útboðs­þing Sam­taka iðn­að­ar­ins sendu sam­tökin frá sér grein­ingu á fjár­fest­ingum hins opin­bera. Þar kemur fram að heild­ar­verð­mæti allra opin­berra fram­kvæmda á síð­asta ári hafi verið 29 pró­sentum minna heldur en boðað var á Útboðs­þing­inu í fyrra. Úr þess­ari grein­ingu má lesa að rík­is­stofn­an­ir- og fyr­ir­tæki fram­kvæmdu mun minna á árinu 2020 heldur en áætlað var á Útboðs­þingi 2020.



Á útboðs­þingi 2020 var heild­ar­verð­mæti áætl­aðra útboða lang­mest hjá Vega­gerð­inni, alls 38,7 millj­arðar króna. Fram­kvæmdir Vega­gerð­ar­innar á árinu námu hins vegar 31,1 millj­örðum króna, um 20 pró­sentum minna en til stóð. Það rík­is­fyr­ir­tæki sem komst næst Vega­gerð­inni í heild­ar­verð­mæti áætl­aðra útboða árið 2020 var ISA­VIA. Verð­mæti áætl­aðra útboða félags­ins nam 21 millj­arði en fram­kvæmt var fyrir 0,2 millj­arða á árinu. Þar á eftir kom Nýi Land­spít­al­inn með áætluð útboð upp á tólf millj­arða en fram­kvæmdir fyrir 11,4 millj­arða.



Á milli Vega­gerð­ar­innar og ISA­VIA í verð­mæti áætl­aðra útboða á Útboðs­þingi 2020 var Reykja­vík­ur­borg. Áætlað verð­mæti útboða borg­ar­innar var 19,6 millj­arðar en þegar upp var staðið var fram­kvæmt fyrir 21,1 millj­arð á árinu. Á list­anum má einnig finna félög í eigu sveit­ar­fé­laga, svo sem Veit­ur, Orku Nátt­úr­unnar og Faxa­flóa­hafn­ir. Veitur fóru einnig fram úr áætl­un, fram­kvæmdu fyrir 9,2 millj­arða sam­an­borið við 8,8 millj­arða áætl­un. Bæði Orka nátt­úr­unnar og Faxa­flóa­hafnir fram­kvæmdu hins vegar fyrir brot af því sem áætlað var. Áætluð útboð Orku nátt­úr­unnar námu 4,5 millj­örðum en fram­kvæmt var fyrir hálfan millj­arð og áætluð útboð Faxa­flóa­hafna námu 2,2 millj­örðum en fram­kvæmt var fyrir 0,2.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Ekki yfirgefa kettina ykkar ef þeir veikjast, segir höfundur rannsóknarinnar. Hugsið enn betur um þá í veikindunum en gætið að sóttvörnum.
Staðfest: Köttur smitaði manneskju af COVID-19
Teymi vísindamanna segist hafa staðfest fyrsta smit af COVID-19 frá heimilisketti í manneskju. Þeir eru undrandi á að það hafi tekið svo langan tíma frá upphafi faraldursins til sanna að slíkt smit geti átt sér stað.
Kjarninn 29. júní 2022
Cassidy Hutchinson fyrir framan þingnefndina í gær.
Það sem Trump vissi
Forseti Bandaríkjanna reyndi með valdi að ná stjórn á bíl, vildi að vopnuðum lýð yrði hleypt inn á samkomu við Hvíta húsið og sagði varaforseta sinn eiga skilið að hrópað væri „hengið hann!“ Þáttur Donalds Trump í árásinni í Washington er að skýrast.
Kjarninn 29. júní 2022
Óskar Guðmundsson
Hugmynd að nýju launakerfi öryrkja
Kjarninn 29. júní 2022
Þau Auður Arnardóttir og Þröstu Olaf Sigurjónsson hafa rannsakað hvaða áhrif kynjakvóti í stjörnum hefur haft á starfsemi innan þeirra.
Kynjakvóti leitt til betri stjórnarhátta og bætt ákvarðanatöku
Rannsókn á áhrifum kynjakvóta í stjórnum fyrirtækja bendir til að umfjöllunarefnin við stjórnarborðið séu fjölbreyttari en áður. Stjórnarformenn eru almennt jákvæðari í garð kynjakvóta en almennir stjórnarmenn.
Kjarninn 29. júní 2022
KR-svæði framtíðarinnar?
Nágrannar töldu sumir þörf á 400 bílastæðum í kjallara undir nýjum KR-velli
Íþróttasvæði KR í Vesturbænum mun taka stórtækum breytingum samkvæmt nýsamþykktu deiliskipulagi, sem gerir ráð fyrir byggingu hundrað íbúða við nýjan knattspyrnuvöll félagsins. Nágrannar hafa sumir miklar áhyggjur af bílastæðamálum.
Kjarninn 29. júní 2022
Landsvirkjun áformar að stækka þrjár virkjanir á Þjórsár-Tungnaársvæðinu: Sigölduvirkjun, Vatnsfellsvirkjun og Hrauneyjafossvirkjun.
Landsvirkjun afhendir ekki arðsemismat
Landsvirkjun segir að þrátt fyrir að áformaðar stækkanir virkjana á Þjórsársvæði muni ekki skila meiri orku séu framkvæmdirnar arðbærar. Fyrirtækið vill hins vegar ekki afhenda Kjarnanum arðsemisútreikningana.
Kjarninn 29. júní 2022
Húsnæðiskostnaður er stærsti áhrifaþátturinn í hækkun verðbólgunnar á milli mánaða, en án húsnæðisliðsins mælist verðbólga nú 6,5 prósent.
Verðbólgan mælist 8,8 prósent í júní
Fara þarf aftur til októbermánaðar árið 2009 til þess að finna meiri verðbólgu en nú mælist á Íslandi. Hækkandi húsnæðiskostnaður og bensín- og olíuverð eru helstu áhrifaþættir hækkunar frá fyrri mánuði, er verðbólgan mældist 7,6 prósent.
Kjarninn 29. júní 2022
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans
Raddir margbreytileikans – 26. þáttur: Stjórnvaldstækni ríkisvaldsins og „vofa“ móðurinnar móta karlmennskuvitund ungra flóttamanna
Kjarninn 29. júní 2022
Meira úr sama flokkiInnlent