Eftirlit afhjúpað

Á annan tug fjölmiðla hófu í gær umfjöllun um gagnaleka sem virðist varpa ljósi á eftirlit ríkisstjórna víða um heim með blaðamönnum, aðgerðasinnum og pólitískum andstæðingum með háþróuðum ísraelskum njósnahugbúnaði sem engin leið er að verjast.

Eftirlitsmyndavélar mega sín lítils gegn þeim háþróaða tölvubúnaði sem fyrirtæki á borð við NSO Group selja til ríkisstjórna víða um heim til þess að hafa eftirlit með einstaklingum.
Eftirlitsmyndavélar mega sín lítils gegn þeim háþróaða tölvubúnaði sem fyrirtæki á borð við NSO Group selja til ríkisstjórna víða um heim til þess að hafa eftirlit með einstaklingum.
Auglýsing

Hátt á annan tug fjöl­miðla víða um heim hófu í gær­morgun að birta fréttir af því að háþró­uðum njósn­a­bún­aði frá ísra­elska fyr­ir­tæk­inu NSO Group hafi verið beitt af hálfu rík­is­stjórna í all­nokkrum löndum á und­an­förnum árum til þess að njósna um ýmsa aðila, til dæmis blaða­menn, stjórn­mála­menn og aðgerða­sinna.

Blaða­mennsku­sam­tökin For­bidden Stor­ies, sem hafa starf­semi í Frakk­landi, komust ásamt mann­rétt­inda­sam­tök­unum Amnesty International yfir mikið magn gagna, nánar til­tekið lista 50 þús­und síma­núm­era sem virð­ast hafa verið valin til eft­ir­lits með Pegasus-njósn­atól­inu. Yfir 80 blaða­menn frá sextán fjöl­miðlum í ell­efu löndum unnu að grein­ingu gagn­anna og birta nú umfjall­anir um það sem þau hafa kom­ist að.

Vegna þessa leka fær almenn­ingur nú inn­lit í var­huga­verða notkun stjórn­valda í ríkjum á borð við Aserbaídsj­an, Bahrein, Kasakstan, Marokkó, Mexíkó, Rúanda, Sádi-­Ar­ab­íu, Sam­ein­uðu arab­ísku fursta­dæm­un­um, Ind­landi og Ung­verja­land á þessu njósn­atóli, sem talið er eitt hið öfl­ug­asta sem til er í heim­in­um.

Pegasus-tólið sýkir síma þeirra sem er ráð­ist er gegn og færir þeim sem notar Pegasus um leið aðgang að öllum gögnum í sím­an­um, auk mögu­leik­ans á því að kveikja á míkra­fóni og mynda­vél sím­ans og hlusta þannig á þann sem fyrir njósn­unum verð­ur, án þess að fórn­ar­lambið verði þess vart.

Sér­fræð­ingar á vegum Amnesty International skoð­uðu 67 síma sem voru tengdir síma­núm­erum á list­anum og fundu merki um Pegasus-­sýk­ingu eða merki um til­raun til þess að sýkja sím­ana í alls 37 til­fell­um. Ekk­ert fannst í þeim 30 símum sem eftir stóðu, en í fjölda til­fella var sá sem átti síma­númer á list­anum búinn að skipta um síma.

Auglýsing

Af þess­ari rann­sókn er sú ályktun dregin að þeir sem eiga síma­númer á list­anum hafi verið valdir sem skot­mörk Pegasus-árása.

Fram hefur komið í umfjöll­unum fjöl­miðla að á list­anum séu hátt í 200 blaða­menn víða um heim og einnig að minnsta kosti 50 manns sem eru náin núver­andi for­seta Mexíkó, Andrés Obrador, á þeim tíma er hann var í stjórn­ar­and­stöðu í land­inu. Þá hefur Rahul Gandhi, helsti keppi­nautur ind­verska for­sæt­is­ráð­herr­ans Nar­endra Modi komið fyrir á Pegasus-list­an­um. Í Ung­verja­landi er rík­is­stjórn Vikt­ors Orbán sökuð um að nota tækn­ina til þess að fylgj­ast með blaða­mönn­um.

Einnig hefur Car­ine Kanimba, dóttir Paul Rusesa­bag­ina, manns­ins sem varð inn­blástur kvik­mynd­ar­innar Hótel Rúanda, orðið fyrir árásum með hug­bún­aði frá NSO Group. Faðir hennar situr í fang­elsi í Rúanda fyrir að hafa sett fram gagn­rýni á rík­is­stjórn Paul Kagame.

Segja vöru sína selda í góðri trú

NSO Group, ísra­elska fyr­ir­tækið sem þróar og selur njósn­a­hug­bún­að­inn, hefur stað­fast­lega neitað því að kann­ast nokkuð við þennan lista 50 þús­und síma­núm­era sem varð kveikjan að umfjöllun fjöl­miðla. Fyr­ir­tækið segir vöru sína ein­ungis selda í þeim til­gangi að hafa uppi á glæpa­mönnum og hryðju­verka­mönn­um.

Shalev Hul­io, fram­kvæmda­stjóri NSO Group, sagði við banda­ríska blaðið Was­hington Post, eftir að fjöl­miðlar hófu að birta fréttir í gær, að ásak­anir um ólög­mæta notkun njósn­at­óls­ins yrðu skoð­að­ar, en upp­ljóstr­anir fjöl­miðla hafa orðið kveikja að umræðu um það hvort það þurfi að koma frek­ari böndum á starf­semi fyr­ir­tækja í eft­ir­lits­iðn­að­in­um. Fyr­ir­tækið seg­ist hafa hætt við­skiptum við tvo við­skipta­vini á und­an­förnu ári vegna mann­rétt­inda­brota, en segir ekki frá því hvaða ríkið það eru.

Sam­kvæmt frétt Was­hington Post er NSO Group með 60 við­skipta­vini í 40 ríkj­um, leyni­þjón­ust­ur, heri og lög­gæslu­stofn­an­ir. Fyr­ir­tækið vill ekki segja frá því hverjir við­skipta­vinir þess eru.

Snowden kallar eftir hömlum á útbreiðslu njósn­a­hug­bún­aðar

Upp­ljóstr­anir fjöl­miðla hafa nú þegar komið af stað umræðu um alþjóð­lega eft­ir­lits­iðn­að­inn og hættur sem honum fylgja.

Edward Snowden.

Edward Snowden, sem árið 2013 ljóstr­aði upp um leyni­legt fjölda­eft­ir­lit banda­rísku leyni­þjón­ustu­stofn­un­ar­innar NSA, segir við breska blaðið Guar­dian að rík­is­stjórnir heims verði að setja á við­skipta­bann með njósn­a­búnað eða horfast í augu við heim þar sem ekki einn ein­asti snjall­sími er öruggur frá inn­brotum hakk­ara á vegum ríkja.

Snowden segir að raf­rænt eft­ir­lit með ein­stak­lingum sé orðið of ein­falt með til­komu háþró­aðs njósn­a­bún­aðar eins og Pegasus. Er hann var spurður af blaða­manni Guar­dian hvað fólk gæti gert til að verja sig gagn­vart slíkum árásum líkti hann ógn­inni við kjarn­orku­vopn. Það væri lítil von til varn­ar.

„Það eru ákveðnir geirar sem engin vörn finnst við og það er þess vegna sem við reynum að hefta útbreiðslu þess­arar tækni. Við leyfum ekki frjálsa verslun með kjarn­orku­vopn,“ segir Snowden.

Á vef For­bidden Stor­ies er hægt að nálg­ast tengla á allar umfjall­anir sem hafa birst til þessa um Pegasus-verk­efnið.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðmundur Kristjánsson, forstjóri og stærsti eigandi Brims.
Guðmundur í Brimi keypti þrjú þúsund bækur til að gefa í grunn- og leikskóla landsins
Útgáfufélag sem er meðal annars í eigu viðskiptaritstjóra Morgunblaðsins og eiginkonu hans gefur út bækur sem Brim hefur ákveðið að færa öllum leik- og grunnskólum á Íslandi.
Kjarninn 9. desember 2021
Fjármálastöðugleikanefnd Seðlabanka Íslands.
Skuldir fyrirtækja hafa dregist umtalsvert saman en skuldir heimila aukist skarpt
Rúmur þriðjungur skulda íslenskra fyrirtækja er í öðrum gjaldmiðli en íslenskum krónum. Styrking hennar gerði það að verkum að skuldir þeirra drógust verulega saman á síðastliðnu ári.
Kjarninn 9. desember 2021
Hildur Björnsdóttir vill verða borgarstjóri – Ætlar að velta Eyþóri Arnalds úr oddvitasæti
Það stefnir i oddvitaslag hjá Sjálfstæðisflokknum í Reykjavík í prófkjöri flokksins fyrir komandi borgarstjórnarkosningar. Hildur Björnsdóttir ætlar að skora Eyþór Arnalds á hólm.
Kjarninn 8. desember 2021
Um þriðjungi allra matvæla sem framleidd eru í heiminum er hent.
Minni matarsóun en markmiðum ekki náð
Matarsóun Norðmanna dróst saman um 10 prósent á árunum 2015 til 2020. Í því fellst vissulega árangur en hann er engu að síður langt frá þeim markmiðum sem sett hafa verið. Umhverfisstofnun Noregs segir enn skorta yfirsýn í málaflokknum.
Kjarninn 8. desember 2021
Arndís Anna Kristínardóttir Gunnarsdóttir þingmaður Pírata.
Þingmaður fékk netfang upp á 53 stafbil
Nýr þingmaður Pírata biðlar til forseta Alþingis að beita sér fyrir því að þingið „þurfi ekki að beygja sig undir óþarfa duttlunga stjórnsýslunnar“.
Kjarninn 8. desember 2021
Árni Stefán Árnason
Blóðmeraníðið – fjandsamleg yfirhylming MAST og fordæming FEIF – Hluti II
Kjarninn 8. desember 2021
Ragnar Sigurðsson, fyrrverandi landsliðsmaður í knattspyrnu.
Fyrrverandi eiginkona Ragnar Sigurðssonar segir landsliðsnefndarmann ljúga
Magnús Gylfason, fyrrverandi landsliðsnefndarmaður hjá KSÍ, sagði við úttektarnefnd að hann hefði hitt Ragnar Sigurðsson og þáverandi eiginkonu hans á kaffihúsi daginn eftir að hann var talinn hafa beitt hana ofbeldi. Konan segir þetta ekki rétt.
Kjarninn 8. desember 2021
Róbert segist meðal annars ætla að fara aftur í fjallaleiðsögn.
Róbert hættir sem upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar – „Frelsinu feginn“
Upplýsingafulltrúi ríkisstjórnarinnar mun hætta störfum um áramótin. Hann segist vera þakklátur fyrir dýrmæta reynslu með frábærum vinnufélögum en líka frelsinu feginn.
Kjarninn 8. desember 2021
Meira úr sama flokkiErlent