Fjöldi íbúða sem er til sölu rýkur upp – hafa ekki verið verið fleiri frá því í fyrravor

Nú eru rúmlega eitt þúsund íbúðir til sölu á höfuðborgarsvæðinu. Þær hafa ekki verið svo margar síðan vorið 2021 og eru nú 132 prósent fleiri en í febrúar síðastliðnum. Skýr merki eru til staðar um að aðgerðir til að kæla markaðinn séu að virka.

7DM_3141_raw_170615.jpg húsnæði fólk hús fasteign hús reykjavík
Auglýsing

Alls eru 1.013 íbúðir til sölu á höf­uð­borg­ar­svæð­inu nú, og þeim hefur fjölgað um 313 á einum mán­uði, eða um 45 pró­sent. Þetta er í fyrsta sinn síðan vorið 2021 sem fleiri en eitt þús­und íbúðir eru til sölu á höf­uð­borg­ar­svæð­in­u. 

Þetta kemur fram í til­kynn­ingu sem birt var á vef Hús­næð­is- og mann­virkja­stofn­unar (HMS) í dag.

Miklar sveiflur hafa verið á fram­boði íbúða á höf­uð­borg­ar­svæð­inu und­an­farin ár. Þannig var fram­boðið umtals­vert í maí 2020, þegar um 2.200 íbúðir voru aug­lýstar til sölu. Í febr­úar 2022, náði fram­boðið hins vegar sögu­legu lág­marki þegar ein­ungis 437 íbúðir voru aug­lýstar til sölu. 

Í umfjöllun HMS kemur fram að fram­boðs­aukn­ingin virð­ist einkum vera til komin vegna eldri íbúða en fram­boð á nýjum íbúðum hefur vaxið hæg­ar. „Nú eru 151 ný íbúð til sölu en fjöldi þeirra fór minnst í 57 íbúð­ir. Aukið fram­boð er því ekki hægt að skýra með auknu fram­boði nýrra íbúða heldur er lík­leg­asta skýr­ingin sú að hægt hafi á sölu vegna minnk­andi eft­ir­spurn­ar. Um helm­ingur íbúða til sölu á höf­uð­borg­ar­svæð­inu er á aug­lýstur á 75 m.kr. eða meira.“

Hærri vextir og tak­mark­anir á útlánum

Staðan sem komin er upp er afleið­ing af þeim aðgerðum sem Seðla­banki Íslands hefur gripið til til að kæla mark­að­inn. Þar ber fyrst að nefna að bank­inn hefur hækkað stýri­vexti úr 0,75 í 5,75 pró­sent frá því í maí í fyrra, með til­heyr­andi áhrifum á greiðslu­byrði íbúða­lána heim­ila. 

Í frétt RÚV frá því um liðna helgi kom fram að greiðslu­byrði af óverð­tryggðum lánum hafi í mörgum til­vikum auk­ist um ríf­lega hund­rað þús­und krónur á mán­uði, en slíkt teg­und lána naut gríð­ar­legra vin­sælda á þeim tíma sem vextir voru lág­ir. Búast má við því að greiðslu­byrðin muni hækka enn meira.

Auglýsing
Auk þess hefur bank­inn hert lána­skil­yrði til að tak­­marka enn frekar aðgengi ýmissa hópa að láns­fjár­­­mögnun til íbúð­­ar­­kaupa. Þetta er gert til að takast á við verð­­bólgu, sem mælist nú 9,7 pró­­sent og lækk­aði lít­il­lega milli mán­aða, en helsti drif­­kraftur hennar eru gríð­­ar­­legar hækk­­­anir á hús­næð­is­verði. Segja má að Seðla­­bank­inn hafi sjálfur leikið lyk­il­hlut­verk í því að skapa þær aðstæður sem hann er nú að leysa með því að lækka vexti niður í 0,75 pró­­sent á sínum tíma, sem voru lægstu vextir í Íslands­­­sög­unni, og með því að auka útlána­­getu við­­skipta­­banka um mörg hund­ruð millj­­arða króna með því að afnema tíma­bundið svo­­kall­aðan sveiflu­­jöfn­un­­ar­auka sem leggst ofan á eigið fé þeirra. 

Hægir á hækkun íbúða­verðs

Í nýjustu  mán­að­­ar­­skýrslu HMS kom fram að heim­ili með hámarks­­greiðslu­­getu upp á 200 þús­und krónur á mán­uði gátu í apríl tekið 47 millj­­óna króna  verð­­tryggt lán en geta nú mest fengið 35 millj­­ónir króna að láni.

Ef þau vildu taka óverð­­tryggt lán þá gátu þau tekið 72 millj­­ónir króna í apríl en vegna nýrra krafna og hærri vaxta gætu þau nú mest tekið 42 millj­­ónir króna. „Því má ætla að margir verði afhuga íbúð­­ar­­kaupum á næst­unni. Ef stýri­vextir halda áfram að hækka mun hámarks­­láns­fjár­­hæð sem heim­ilin geta tekið minnka enn frekar,“ sagði í skýrsl­unn­i. 

Skýr merki hafa verið um að íbúða­mark­aður hafi verið að kólna á síð­ustu vikum vegna þess­ara aðgerða. Þannig hækk­aði íbúða­verð um 1,1 pró­sent í júlí, sem er mun minni hækkun en mælst hafði í lengri tíma. 

Íbúða­verð á svæð­inu hefur hækkað um 15,5 pró­­sent síð­­­ustu sex mán­uði og 25,5 pró­­sent síð­­asta árið. Ef horft er aftur til upp­­hafs kór­ón­u­veiru­far­ald­­ur­s­ins, sem hófst af alvöru hér­­­lendis í mars 2020, þá hefur íbúða­verð á höf­uð­­borg­­ar­­svæð­inu hækkað um 48 pró­­sent.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Umdeilt leigufélag ratar enn og aftur í fréttir vegna frásagna af okri á leigjendum
Saga Ölmu íbúðafélags teygir sig aftur til ársins 2011 og skýrslu sem meðal annars var unnin af núverandi seðlabankastjóra. Félagið var einu sinni í eigu sjóðs í stýringu hjá hinu sáluga GAMMA og hét um tíma Almenna leigufélagið.
Kjarninn 10. desember 2022
Þorgerður Katrín Gunnarsdóttir
Skyldur okkar í loftslagsbaráttunni
Kjarninn 10. desember 2022
Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur hefur setið að völdum síðan seint á árinu 2017. Hlutfall allra ríkustu landsmanna í heildartekjum þjóðarinnar hefur aukist milli allra ára sem hún hefur setið.
Ríkasta 0,1 prósentið hefur ekki tekið til sín stærri hluta af tekjukökunni síðan 2007
Þær 244 fjölskyldur sem höfðu mestar tekjur á síðasta ári þénuðu alls 36 milljarða króna í fjármagnstekjur á árinu 2021. Það voru 20 prósent af öllum slíkum tekjum sem urðu til á því ári. Hópurinn þénaði 4,2 prósent af öllum tekjum sem urðu til í landinu.
Kjarninn 10. desember 2022
Meghan og Harry kynntust á Instagram. Hljómar kannski ekki eins og ævintýri, enda hafa þau sagt skilið við slík, að minnsta kosti konungleg ævintýri.
Sannleikur Harrys og Meghan – frá þeirra eigin sjónarhorni
Harry og Meghan fundu sig knúin til að segja „sinn eigin sannleika“ af samskiptum þeirra við konungsfjölskylduna og ákvörðun þeirra að segja skilið við allar konunglega skyldur. Sannleikurinn er nú aðgengilegur á Netflix en sitt sýnist hverjum.
Kjarninn 9. desember 2022
Ingrid Kuhlman
Sjö tegundir hvíldar
Kjarninn 9. desember 2022
Tillaga Andrésar Inga Jónsson, þingmanns Pírata, um að fresta umræðu um breytingu á lögum um útlendinga fram yfir áramót var felld við upphaf þingfundar. Stjórnarandstaðan sakar meirihlutann um að setja fjölda mála í uppnám með þessu.
Segja stjórnarmeirihlutann stilla öryrkjum upp á móti útlendingum
Tillaga þingmanns Pírata um að taka af dagskrá frumvarp um alþjóðlega vernd var felld á Alþingi. Stjórnarandstöðuþingmenn segja það fáránlegt að afgreiða eigi frumvarpið áður en eingreiðsla til öryrkja verði tekin fyrir á þingi.
Kjarninn 9. desember 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra.
Ekki upplýst formlega en leitað til hennar „í krafti vináttu og persónulegra tengsla“
Forsætisráðherra segir að hún hafi ekki verið upplýst formlega um að ráðherra hafi sýnt af sér vanvirðandi framkomu. Þegar leitað sé til hennar sem trúnaðarvinar sé um persónuleg málefni að ræða sem kalli ekki á að hún setji þau í farveg stjórnsýslumála.
Kjarninn 9. desember 2022
Hægt er að horfa á sjónvarp með ýmsum hætti.
Myndlyklum í útleigu fækkað um 25 þúsund á fimm árum
Þeim sem leigja myndlykla fyrir nokkur þúsund krónur á mánuði af fjarskiptafyrirtækjum til að horfa á sjónvarp hefur fækkað um tíu þúsund á einu ári. Fleiri og fleiri kjósa að horfa á sjónvarp í gegnum app.
Kjarninn 9. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent