Fullyrðir að gjaldeyri hafi verið stolið úr Seðlabankanum með fölskum reikningum

„Mér fannst ótrúlegt að Íslendingar væru að halda áfram að plata og svíkja,“ segir Jared Bibler, fyrrverandi rannsakandi á verðbréfasviði FME. Hann segir að fölskum reikningum hafi verið beitt til að ná í gjaldeyri á afslætti árin 2008 og 2009.

Jared Bibler er að fara að gefa út bók um hrun íslensku bankanna og eftirmála í upphafi októbermánaðar.
Jared Bibler er að fara að gefa út bók um hrun íslensku bankanna og eftirmála í upphafi októbermánaðar.
Auglýsing

Fyrr­ver­andi rann­sak­andi á verð­bréfa­sviði Fjár­mála­eft­ir­lits­ins segir að gjald­eyri hafi verið stolið út úr Seðla­banka Íslands í stórum stíl í kjöl­far þess að banka­kerfið á Íslandi hrundi í fangið á almenn­ingi og gjald­eyr­is­höft voru sett á haustið 2008.

Þetta segir rann­sak­and­inn fyrr­ver­andi, Jared Bibler, að hafi verið gert með upp­setn­ingu skúffu­fyr­ir­tækja úti í Evr­ópu sem gáfu út falska reikn­inga, til dæmis fyrir ráð­gjafa­þjón­ustu, til íslenskra fyr­ir­tækja. Íslensku fyr­ir­tækin fram­vís­uðu þessum sömu reikn­ingum til Seðla­bank­ans og fengu að kaupa gjald­eyri á kjörum sem voru allt önnur en voru í boði fyrir utan Ísland. Síðan var féð flutt aftur til Íslands með veru­legum geng­is­hagn­aði og gróð­inn sem varð til í reynd nið­ur­greiddur af íslenskum almenn­ing­i.

Jared segir við Kjarn­ann að hann viti til þess að það hafi verið „smá teymi innan FME að skoða þetta árið 2009“ og eitt­hvað hafi verið sent til Seðla­bank­ans vegna þess­ara mála, en hann viti ekki hvernig þessum málum lauk. Sjálfur lauk hann störfum hjá FME undir lok árs 2011.

Hann segir fyrr­ver­andi banka­starfs­menn vera á meðal þeirra sem hafi nýtt sér þessa leið til þess að verða sér úti um gjald­eyri með veru­legum afslætti hjá íslenska rík­inu á tímum hafta.

„Það virk­aði þannig að Seðla­bank­inn borg­aði alltaf reikn­inga ef þeir komu frá til dæmis Bret­landi í pundum eða frá Sviss í frönk­um. Menn gátu bara stillt upp ein­hverju dummy fyr­ir­tæki í Sviss og það gat selt ráð­gjafa­þjón­ustu til Íslands, fyrir kannski 100 þús­und franka. Svo er hægt að setja upp skúffu­fyr­ir­tæki á Íslandi og fyr­ir­tækið mitt í Sviss sendir fyr­ir­tæk­inu þínu á Íslandi reikn­ing fyrir 100 þús­und franka ráð­gjafa­þjón­ustu. Það voru gjald­eyr­is­höft á Íslandi og ekki hægt að kaupa franka nema maður væri með reikn­ing. Þú gast farið með reikn­ing­inn í Seðla­bank­ann og sagt: „Getið þið greitt þessa 100 þús­und franka út til Svis­s?“

Auglýsing

Seðla­bank­inn sagði bara: „Já, ekk­ert mál. Here you go. Hér eru 100 þús­und frankar frá þjóð­inni út til Svis­s.“ Og ég í Sviss fæ 100 þús­und franka frá þér, frá Íslandi. Núna er ég með 100 þús­und franka úti í Sviss og get núna keypt rík­is­skulda­bréf og sent aftur til þín. Og þú ert að tvö­falda pen­ing­inn þinn í krónum á Íslandi. Og þjóðin er að borga það, Seðla­bank­inn er að borga það. Þetta var mikið í gangi á Íslandi árið 2009,“ sagði Jared, sem ræddi um efni vænt­an­legrar bókar sinnar um banka­hrunið og eft­ir­mála þess í ítar­legu við­tali sem birt­ist í Kjarn­anum á sunnu­dag.

Hann sagði frá því að þessi mis­notkun á gjald­eyr­is­við­skipt­unum við Seðla­bank­ann hafi komið honum á óvart. „Þetta var svo erfitt á þessum tíma og maður varla átti fyrir mat. Ástandið var svo slæmt á Íslandi. Mér fannst ótrú­legt að Íslend­ingar væru að halda áfram að plata og svíkja,“ sagði Jared, sem leiddi annað af tveimur teyma sem feng­ust við rann­sóknir á hrun­mál­unum innan FME um rúm­lega tveggja ára skeið.

Ekki hans hlut­verk að vera vin­sæll

Af lestri bókar Jareds, sem ber heitið Iceland’s Secret og kemur út á vegum bresku útgáf­unnar Harriman House í byrjun októ­ber, er ljóst að hann hefur miklar mætur á Ólafi Þór Hauks­syni hér­aðs­sak­sókn­ara, sem gegndi emb­ætti sér­staks sak­sókn­ara frá 2009-2015.

Aðspurður segir hann þá tvo hafa átt gott vinnu­sam­band, hvor í sinni stofn­un­inni, en í bók­inni ræðir hann tölu­vert um gagn­rýni sem Ólafur Þór sem sér­stakur sak­sókn­ari fékk frá ákveðnum kreðsum á Íslandi.

„Það var ekki starfið hans að vera vin­sæll,“ segir Jared og hlær, spurður út í gagn­rýn­ina sem sett var fram á störf sér­staks sak­sókn­ara. Hann seg­ist raunar hafa farið með þessa sömu mön­tru er hann starf­aði hjá FME. „Ég sagði oft við sjálfan mig, það er ekki mitt hlut­verk að vera vin­sæll. Ef ég er vin­sæll hjá þeim hjá Arion er ég ekki að vinna vinn­una mína.“

Ólafur Þór Hauksson héraðssaksóknari. Skjáskot/Hringbraut

Hann segir sér­stakan sak­sókn­ara alltaf hafa verið opinn fyrir nýjum upp­lýs­ing­um, for­vit­inn og til­bú­inn að læra nýja hluti í sínu starfi, sem hafi hjálpað Jared sjálfum í starfi sínu hjá FME.

„Ég vissi aldrei hversu mikið pláss ég var með til þess að gera eitt­hvað innan FME en þegar ég hitti Ólaf í fyrsta skipti þá vissi ég að þarna væri maður sem ég gæti talað við,“ segir Jared.

Hann nefnir að Ólafur Þór hafi ekki komið inn í starfið með mikla sér­þekk­ingu á efna­hags­brota­málum eins og emb­ætti hans var falið að rann­saka, en áður en Ólafur Þór var skip­aður sér­stakur sak­sókn­ari hafði hann verið sýslu­maður á Akra­nesi og þar áður á Hólma­vík.

„Hann var alltaf for­vit­inn og vildi læra og skilja. Hann var einn af þeim bestu sem ég hef starfað með á ævinn­i,“ segir Jared.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Milljónir barna búa við hrikalegar aðstæður á átakasvæðum.
Pyntuð. Nauðgað. Drepin.
Börn á átakasvæðum eru ekki óhult á leiðinni í skólann. Ekki heldur á leiðinni á heilsugæslustöðina. Eða inni á heimilum sínum. Ofbeldi er kerfisbundið beitt gegn þeim. Þau eru látin bera sprengjur, þvinguð í hjónabönd. Svipt öryggi og vernd.
Kjarninn 28. júní 2022
Sigrún Huld Þorgrímsdóttir
Það er líf eftir greiningu
Kjarninn 28. júní 2022
Nicola Sturgeon fyrsti ráðherra Skotlands.
Stefnir á atkvæðagreiðslu um sjálfstætt Skotland í október 2023
Nicola Sturgeon leiðtogi Skoska þjóðarflokksins stefnir á að halda þjóðaratkvæðagreiðslu um sjálfstæði Skotlands á ný næsta haust – með eða án leyfis bresku ríkisstjórnarinnar.
Kjarninn 28. júní 2022
Guðmundur Andri Thorsson
Ráfað um í Keflavíkurgöngu
Kjarninn 28. júní 2022
Samkvæmt tilkynningu frá Borgarlínu er gert ráð fyrir því að vagnar Borgarlínunnar byrji að ganga á milli Hamraborgar og Háskóla Íslands árið 2025, þrátt fyrir að framkvæmdum á þeim kafla verði ekki að fullu lokið þá.
Tímalínu framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu seinkað
Endurskoðuð tímaáætlun framkvæmda við fyrstu lotu Borgarlínu gerir ráð fyrir því að framkvæmdalok verði á árunum 2026 og 2027, en ekki 2024 eða 2025 eins og lagt var upp með. Samstilling við aðrar framkvæmdir, eins og Sæbrautarstokk, spila inn í.
Kjarninn 28. júní 2022
Það að vera kvenkyns lögmaður eykur líkur á að mál falli umbjóðandanum í vil samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kvenkyns lögmenn líklegri til að vinna mál í héraði
Kvenkyns málflytjendur skila betri árangri fyrir dómstólum og eldri dómarar eru líklegri til að dæma varnaraðila í vil en þeir sem yngri eru, samkvæmt nýrri íslenskri rannsókn.
Kjarninn 28. júní 2022
Örn Bárður Jónsson
Þungunarrof, samkynhneigð og kynusli
Kjarninn 28. júní 2022
Katrín Jakobsdóttir, formaður Vinstri grænna og forsætisráðherra, og Ásgeir Jónsson seðlabankastjóri.
Ætlar ekki að láta Seðlabankann afhenda sér gögn um ráðstöfun opinberra hagsmuna
Seðlabanki Íslands hefur ekki viljað leggja mat á hagsmuni almennings af birtingu upplýsinga um þá sem fengu að nýta sér fjárfestingaleið hans né af því að stöðugleikasamnirnir við kröfuhafa verði gerðir opinberir.
Kjarninn 28. júní 2022
Meira úr sama flokkiInnlent