Fundu leið til að koma í veg fyrir þróun sykursýki

covermynd.jpg
Auglýsing

Íslenski vís­inda­mað­ur­inn Hákon Hákon­ar­son og sam­starfs­menn hans telja sig hafa fundið leið til að koma í veg fyrir að syk­ur­sýki af gerð 1 þró­ist í mann­eskju. Ef þróuð yrði með­ferð á grunni rann­sókn­ar­innar gæti hún haft lækn­ing­ar­mátt gagn­vart syk­ur­sýki 1 og ýmsum öðrum sjálfsof­næm­is­sjúk­dóm­um.

Rann­sókn Hákons og sam­starfs­manna hans snýst um virkni gens sem teng­ist syk­ur­sýki 1 á líf­fræði­legu ferli sem hefur áhrif á losun insúl­íns. Grein eftir Hákon um rann­sókn­ina var birt í hinu virta vís­inda­tíma­riti Cell hinn 14. júní síð­ast­lið­inn. Hákon segir það mik­inn heiður að fá grein birta í tíma­rit­inu.

[em­bed]htt­p://issu­u.com/kjarn­inn/docs/2014_07_03/32[/em­bed]

Bjuggu til arf­breytta mús



Að sögn Hákonar að um að ræða gen sem kall­ast CLEC16A, sem rann­sókn­arteymi hans við Barna­há­skóla­sjúkra­húsið í Fíla­delfíu í Banda­ríkj­unum fann út árið 2007 að væri sterkur áhættu­þáttur fyrir syk­ur­sýki. Genið er tjáð (e. expressed) í insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumum og svoköll­uðum dráps­frumum (e. natural killer cells), en það er sú frumu­teg­und lík­am­ans sem ræðst á insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumur og eyðir þeim.

Hákon og teymi hans vildu kom­ast að því hvernig genið og stökk­breyt­ingar á því orsaka syk­ur­sýki. Til þess að gera það bjuggu þau til arf­breytta mús þar sem teymið gat stýrt því hvort umrætt gen væri tjáð eða ekki. Á ensku kall­ast slík mús „knockout“-­mús. Með slíkri var einnig hægt að stýra því hvort genið væri tjáð í ákveðnum frumum og líf­fær­um.

Að sögn Hákonar sner­ist rann­sóknin nú um að eyða gen­inu í insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumum og skoða svo afleið­ing­arn­ar. „Það sem kom í ljós er að CLE16A-­genið hefur með stjórnun á insúl­ín­fram­leiðslu að gera. Þegar gen­inu er eytt verður örvun á eggja­hvítu­efni sem heitir Park­in, en það leiðir til þess að hvat­berar sem sjá um orku­fram­leiðslu í bris­frumum eyði­leggj­ast. Við þetta raskast starf­semi kals­íum-jóna­ganga sem stjórna fram­leiðslu og losun á insúl­íni með þeim afleið­ingum að á end­anum verður ekk­ert insúlín fram­leitt. Það leiðir af sér að syk­ur­sýki 1 þró­ast.“

Auglýsing

Þetta er örstutt brot úr umfjöllun Kjarn­ans um upp­götv­un­ina. Lestu hana í heild sinni hér.

Í upphafi árs 2020

Við á Kjarnanum göngum bjartsýn og einbeitt inn í nýtt ár og þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hvenær við borðum hefur áhrif á heilsufar okkar
Hlutfall einstaklinga sem glíma við offitu í Bandaríkjunum hefur farið úr 15 í 40 prósent á rúmum 40 árum. Að vaka og borða þegar fólk ætti frekar að sofa gæti haft meiri áhrif á þyngd en það að borða óhollan mat á matmálstíma.
Kjarninn 18. janúar 2020
Misbrestasamur meistari
Leiklistargagnrýnandi Kjarnans fjallar um Meistarann og Margarítu sem sýnt er í Þjóðleikhúsinu.
Kjarninn 18. janúar 2020
Ástþór Ólafsson
Að huga að gildunum
Kjarninn 18. janúar 2020
Af vetrarfundi Sósíalistaflokks Íslands sem fór fram í Dósaverksmiðjunni í Borgartúni í dag.
Sósíalistaflokkurinn samþykkir að undirbúa framboð til Alþingis
Baráttan um atkvæðin á vinstrivængnum verður harðari í næstu kosningum, eftir að Sósíalistaflokkur Íslands ákvað að hefja undirbúning að framboði. Flokkurinn hefur einu sinni boðið fram áður og náði þá inn fulltrúa í borgarstjórn.
Kjarninn 18. janúar 2020
Jóhannes Hraunfjörð Karlsson
Dreyfus-málið: 1899–2019
Kjarninn 18. janúar 2020
Allir ríkisstjórnarflokkar tapa fylgi frá kosningum – Andstaðan bætir vel við sig
Engin þriggja flokka ríkisstjórn er í kortunum, sameiginlegt fylgi frjálslyndu stjórnarandstöðuflokkanna helst enn stöðugt og er að aukast en atkvæði sem falla niður dauð gætu ráðið úrslitum í kosningum.
Kjarninn 18. janúar 2020
Klikkið
Klikkið
Klikkið – Handan fíknar, jógísk leið til bata
Kjarninn 18. janúar 2020
Bjarni Benediktsson er fjármála- og efnahagsráðherra.
200 milljónir til viðbótar settar í rannsóknir og varnir gegn peningaþvætti og skattsvikum
Héraðssaksóknari fær viðbótarfjármagn til að rannsaka Samherjamálið og skattayfirvöld mun geta bætt við sig mannafla tímabundið til að rannsaka „ýmis atriði sem þarfnast ítarlegrar skoðunar“.
Kjarninn 18. janúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None