Fundu leið til að koma í veg fyrir þróun sykursýki

covermynd.jpg
Auglýsing

Íslenski vís­inda­mað­ur­inn Hákon Hákon­ar­son og sam­starfs­menn hans telja sig hafa fundið leið til að koma í veg fyrir að syk­ur­sýki af gerð 1 þró­ist í mann­eskju. Ef þróuð yrði með­ferð á grunni rann­sókn­ar­innar gæti hún haft lækn­ing­ar­mátt gagn­vart syk­ur­sýki 1 og ýmsum öðrum sjálfsof­næm­is­sjúk­dóm­um.

Rann­sókn Hákons og sam­starfs­manna hans snýst um virkni gens sem teng­ist syk­ur­sýki 1 á líf­fræði­legu ferli sem hefur áhrif á losun insúl­íns. Grein eftir Hákon um rann­sókn­ina var birt í hinu virta vís­inda­tíma­riti Cell hinn 14. júní síð­ast­lið­inn. Hákon segir það mik­inn heiður að fá grein birta í tíma­rit­inu.

[em­bed]htt­p://issu­u.com/kjarn­inn/docs/2014_07_03/32[/em­bed]

Bjuggu til arf­breytta mús



Að sögn Hákonar að um að ræða gen sem kall­ast CLEC16A, sem rann­sókn­arteymi hans við Barna­há­skóla­sjúkra­húsið í Fíla­delfíu í Banda­ríkj­unum fann út árið 2007 að væri sterkur áhættu­þáttur fyrir syk­ur­sýki. Genið er tjáð (e. expressed) í insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumum og svoköll­uðum dráps­frumum (e. natural killer cells), en það er sú frumu­teg­und lík­am­ans sem ræðst á insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumur og eyðir þeim.

Hákon og teymi hans vildu kom­ast að því hvernig genið og stökk­breyt­ingar á því orsaka syk­ur­sýki. Til þess að gera það bjuggu þau til arf­breytta mús þar sem teymið gat stýrt því hvort umrætt gen væri tjáð eða ekki. Á ensku kall­ast slík mús „knockout“-­mús. Með slíkri var einnig hægt að stýra því hvort genið væri tjáð í ákveðnum frumum og líf­fær­um.

Að sögn Hákonar sner­ist rann­sóknin nú um að eyða gen­inu í insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumum og skoða svo afleið­ing­arn­ar. „Það sem kom í ljós er að CLE16A-­genið hefur með stjórnun á insúl­ín­fram­leiðslu að gera. Þegar gen­inu er eytt verður örvun á eggja­hvítu­efni sem heitir Park­in, en það leiðir til þess að hvat­berar sem sjá um orku­fram­leiðslu í bris­frumum eyði­leggj­ast. Við þetta raskast starf­semi kals­íum-jóna­ganga sem stjórna fram­leiðslu og losun á insúl­íni með þeim afleið­ingum að á end­anum verður ekk­ert insúlín fram­leitt. Það leiðir af sér að syk­ur­sýki 1 þró­ast.“

Auglýsing

Þetta er örstutt brot úr umfjöllun Kjarn­ans um upp­götv­un­ina. Lestu hana í heild sinni hér.

Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Geta konur stjórnað?
Kjarninn 16. september 2019
Það á ekki lengur að vera hægt að fela hver sé raunverulegur eigandi félaga sem skráð eru á Íslandi.
Raunverulegir eigendur félaga eiga ekki lengur að geta falið sig
Hérlendis hefur verið hægt að komast upp með það að fela raunverulegt eignarhald félaga með ýmsum hætti. Margir nýttu sér það, meðal annars til að komast hjá uppgjöri á kröfum eða skattgreiðslum. Þessi leikur á ekki að vera gerlegur lengur.
Kjarninn 16. september 2019
Þóra Kristín Þórsdóttir
Opið bréf til Ásmundar Einars Daðasonar
Kjarninn 16. september 2019
Drónaárás í Sádí-Arabíu ýtir olíuverðinu upp á við
Aldrei í sögunni hefur olíuverð hækkað jafnt mikið á jafn skömmum tíma, eins og gerðist í kjölfar drónaárásar á olíuframleiðslusvæði Aramco í Sádí-Arabíu.
Kjarninn 16. september 2019
Segir ríkislögreglustjóra bera skyldu til að tilkynna um spillingu
Verðandi formaður stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar segir að Haraldur Johannessen eigi að tilkynna um spillingu sem hann viti af. Í viðtali í gær lét hann í það skína að slík væri til staðar.
Kjarninn 15. september 2019
Íslendingurinn Reynir ætlar að taka upp Flamenco plötu
Reynir Hauksson hefur lært hjá einum helsta gítarkennara Granada. Nú safnar hann fyrir gerð Flamenco plötu á Karolina Fund.
Kjarninn 15. september 2019
Fosfatnáma
Upplýsingaskortur ógnar matvælaöryggi
Samkvæmt nýrri rannsókn íslenskra og erlendra fræðimanna ógnar skortur á fullnægjandi upplýsingum um birgðir fosfórs matvælaöryggi í heiminum.
Kjarninn 15. september 2019
Besta platan með Metallica – Master of Puppets
Gefin út af Elektra þann 3. mars 1986, 8 lög á 54 mínútum og 47 sekúndum.
Kjarninn 15. september 2019
Meira úr sama flokkiInnlent
None