Fundu leið til að koma í veg fyrir þróun sykursýki

covermynd.jpg
Auglýsing

Íslenski vís­inda­mað­ur­inn Hákon Hákon­ar­son og sam­starfs­menn hans telja sig hafa fundið leið til að koma í veg fyrir að syk­ur­sýki af gerð 1 þró­ist í mann­eskju. Ef þróuð yrði með­ferð á grunni rann­sókn­ar­innar gæti hún haft lækn­ing­ar­mátt gagn­vart syk­ur­sýki 1 og ýmsum öðrum sjálfsof­næm­is­sjúk­dóm­um.

Rann­sókn Hákons og sam­starfs­manna hans snýst um virkni gens sem teng­ist syk­ur­sýki 1 á líf­fræði­legu ferli sem hefur áhrif á losun insúl­íns. Grein eftir Hákon um rann­sókn­ina var birt í hinu virta vís­inda­tíma­riti Cell hinn 14. júní síð­ast­lið­inn. Hákon segir það mik­inn heiður að fá grein birta í tíma­rit­inu.

[em­bed]htt­p://issu­u.com/kjarn­inn/docs/2014_07_03/32[/em­bed]

Bjuggu til arf­breytta mús



Að sögn Hákonar að um að ræða gen sem kall­ast CLEC16A, sem rann­sókn­arteymi hans við Barna­há­skóla­sjúkra­húsið í Fíla­delfíu í Banda­ríkj­unum fann út árið 2007 að væri sterkur áhættu­þáttur fyrir syk­ur­sýki. Genið er tjáð (e. expressed) í insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumum og svoköll­uðum dráps­frumum (e. natural killer cells), en það er sú frumu­teg­und lík­am­ans sem ræðst á insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumur og eyðir þeim.

Hákon og teymi hans vildu kom­ast að því hvernig genið og stökk­breyt­ingar á því orsaka syk­ur­sýki. Til þess að gera það bjuggu þau til arf­breytta mús þar sem teymið gat stýrt því hvort umrætt gen væri tjáð eða ekki. Á ensku kall­ast slík mús „knockout“-­mús. Með slíkri var einnig hægt að stýra því hvort genið væri tjáð í ákveðnum frumum og líf­fær­um.

Að sögn Hákonar sner­ist rann­sóknin nú um að eyða gen­inu í insúl­ín­fram­leið­andi bris­frumum og skoða svo afleið­ing­arn­ar. „Það sem kom í ljós er að CLE16A-­genið hefur með stjórnun á insúl­ín­fram­leiðslu að gera. Þegar gen­inu er eytt verður örvun á eggja­hvítu­efni sem heitir Park­in, en það leiðir til þess að hvat­berar sem sjá um orku­fram­leiðslu í bris­frumum eyði­leggj­ast. Við þetta raskast starf­semi kals­íum-jóna­ganga sem stjórna fram­leiðslu og losun á insúl­íni með þeim afleið­ingum að á end­anum verður ekk­ert insúlín fram­leitt. Það leiðir af sér að syk­ur­sýki 1 þró­ast.“

Auglýsing

Þetta er örstutt brot úr umfjöllun Kjarn­ans um upp­götv­un­ina. Lestu hana í heild sinni hér.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þórður Snær Júlíusson
Ríkisstjórn boðar aðför að fjölbreyttri frjálsri fjölmiðlun
Kjarninn 8. júlí 2020
Tara Margrét Vilhjálmsdóttir
Pólitíkin og eiginhagsmunirnir á bak við stríðið gegn offitu – II. hluti
Kjarninn 8. júlí 2020
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Kærunefnd jafnréttismála verði einnig stefnt en ekki bara kæranda einum
Forsætisráðherra hefur lagt fram drög að breytingum á stjórnsýslu jafnréttismála, sem fela meðal annars í sér að kærendum í jafnréttismálum verði ekki lengur stefnt einum fyrir dóm, uni gagnaðili ekki niðurstöðu kærunefndar jafnréttismála.
Kjarninn 7. júlí 2020
Jair Bolsonaro, forseti Brasilíu.
Forseti Brasilíu greinist með COVID-19 en segist ekkert óttast
Jair Bolsonaro forseti Brasilíu greindi frá því í dag að hann hefði greinst með COVID-19, en hann hefur fundið fyrir slappleika frá því á sunnudag. Forsetinn hefur kallað veiruna aumt kvef, en 65.000 Brasilíumenn liggja í valnum eftir að hafa smitast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Mikið var um að vera á COVID-19 göngudeild Landspítala í mars og apríl.
Færri alvarlega veikir – en er veiran að mildast?
Nokkrar ástæður geta verið fyrir því að alvarlegum kórónuveirutilfellum hefur fækkað verulega. Í nýju svari á Vísindavefnum er farið yfir nokkra möguleika sem kunna að útskýra hvers vegna veiran virðist vera að veikjast.
Kjarninn 7. júlí 2020
Víðir Reynisson, Þórólfur Guðnason og Alma Möller á upplýsingafundi dagsins.
Þórólfur þakkaði Íslenskri erfðagreiningu fyrir samstarfið
Sóttvarnalæknir segir að Íslensk erfðagreining hafi „nokkuð óvænt“ lýst því yfir í gær að hún muni hætta að skima á landamærum í næstu viku. Leitað verður annarra leiða til að halda landamæraskimun áfram.
Kjarninn 7. júlí 2020
Smári McCarthy, þingmaður Pírata.
Skrifist á Sjálfstæðisflokkinn og „hamfarakapítalismann þeirra“
Þingmaður Pírata segir að sama hvert litið er hafi Sjálfstæðisflokkurinn undanfarna áratugi notað valdastöðu sína til að moka verkefnum yfir á einkageirann en að ábyrgðin sé samt áfram hjá ríkinu. Þar vísar hann meðal annars til ástandsins í skimunum.
Kjarninn 7. júlí 2020
Lárus Sigurður Lárusson er fyrsti stjórnarformaður nýs Menntasjóðs námsmanna.
Lilja skipar Lárus sem stjórnarformann Menntasjóðs námsmanna
Lilja Dögg Alfreðsdóttir mennta- og menningarmálaráðherra hefur skipað Lárus Sigurð Lárusson lögmann sem stjórnarformann nýs Menntasjóðs námsmanna. Hann leiddi lista Framsóknar í Reykjavík norður til síðustu alþingiskosninga.
Kjarninn 7. júlí 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None