Hvetur til ábyrgðar í peningastefnu og ríkisfjármálum

Hagfræðiprófessor biður stjórnvöld um að lækka hallarekstur ríkissjóðs og hafa raunvexti jákvæða, þrátt fyrir kröfur fyrirtækja og stjórnmálamanna um að halda vöxtum lágum og auka ríkisútgjöld án fjármögnunar.

Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor við Háskóla Íslands
Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor við Háskóla Íslands
Auglýsing

Rík­is­stjórn og Seðla­bank­inn ættu að fara var­lega í pen­inga­stefnu og rík­is­fjár­málum hér­lend­is, þar sem verð­bólgu­þrýst­ingur hefur auk­ist í Banda­ríkj­unum og hag­vaxt­ar­horfur í Kína hafa versn­að. Ráð­legt væri að minnka halla­rekstur rík­is­sjóðs, hafa jákvæða raun­vexti og gæta hófs í launa­kröf­um, en reyna þess í stað að bæta kjör þeirra sem eru verst sett­ir.

Þetta skrifar Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fessor við Háskóla Íslands, í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar, sem kom út á föstu­dag­inn.

Verð­bólgu­þrýst­ingur vegna pen­inga­prent­unar

Í grein sinni fer Gylfi yfir efna­hags­horfur á heims­vísu, sér í lagi í Banda­ríkj­un­um, Kína og Evr­ópu. Hann segir pen­inga­magn í umferð hafa auk­ist tölu­vert á vest­ur­löndum síðan COVID-19 heims­far­ald­ur­inn byrj­aði í fyrra­vor og að ekk­ert lát verði á þeirri aukn­ingu næsta hálfa til heila árið.

Auglýsing

Sam­kvæmt honum mun aukn­ing pen­inga­magns umfram hag­vöxt að lokum enda í vax­andi verð­bólgu. Nú þegar sé farið að bera á skorti á vinnu­afli víðs vegar um hag­kerfið sem veldur hækkun launa, en Gylfi segir þessar launa­hækk­anir muni leiða til verð­hækk­ana.

Hins vegar segir Gylfi það vera óvíst hvort stýri­vextir muni hækka í Banda­ríkj­un­um, Evr­ópu og Bret­landi, þar sem slíkar hækk­anir gætu haft í för með sér gjald­þrot fyr­ir­tækja, aukna vaxta­byrði hús­næð­is­lána og aukið atvinnu­leysi þeirra sem verst hafa það. Því yrði örugg­lega vax­andi póli­tískur þrýst­ingur á seðla­bank­ana að halda vöxtum lág­um.

Ísland í ágætri stöðu

Í slíkum aðstæðum gæti verð­bólga farið vax­andi á Vest­ur­löndum og smit­ast til Íslands. Þó bætir Gylfi við að stjórn­völd hér­lendis séu í ágætri stöðu til að bregð­ast við henni, þar sem skuldir rík­is­sjóðs, fyr­ir­tækja og heim­ila séu hóf­legar og pen­inga­magn hafi ekki auk­ist umtals­vert.

„Við þessar aðstæður væri ráð­legt að fara var­lega; að minnka halla­rekstur rík­is­sjóðs, að hafa jákvæða raun­vexti sem stuðla að inn­lendum sparn­aði og jákvæðum við­skipta­jöfn­uði, að koma í veg fyrir mikið flæði spá­kaup­mennsku­fjár­magns inn í krón­una og jafna sveiflur hennar með inn­grip­um,“ skrifar Gylfi. „Á vinnu­mark­aði verður að gæta hófs í launa­kröfum og reyna þess í stað að bæta kjör þeirra sem verst eru settir með þeim til­færslu­kerfum rík­is­ins. Sam­keppn­is­hæfi atvinnu­lífs­ins skiptir sköp­um,“ bætir hann við.

Hægt er að lesa grein Gylfa í heild sinni með því að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eggert Gunnþór Jónsson er hér til vinstri í leik gegn Hvíta-Rússlandi á Evrópumóti U-21 landsliða árið 2011.
Eggert Gunnþór segist saklaus
Knattspyrnumaðurinn Eggert Gunnþór Jónsson hafnar ásökunum um kynferðisbrot í Kaupmannahöfn árið 2010 og segist fullkomlega saklaus.
Kjarninn 22. október 2021
Ingrid Kuhlman
Munurinn á dánaraðstoð og sjálfsvígi er mikill
Kjarninn 22. október 2021
Sérfræðingar frá Syndis og Advania hafa tekið þátt í að skoða málið undanfarna daga.
Hætta á að tölvuþrjótar hafi komist yfir tölvupósta frá starfsmönnum HR
Rektor HR tilkynnti starfsfólki skólans það eftir hádegi í dag að möguleiki væri á því að tölvupóstar, jafnvel ár aftur í tímann, væru í höndum tölvuþrjóta. Ekki er þó ljóst hvort svo sé eða ekki, eða hvort afleiðingar af því verði einhverjar.
Kjarninn 22. október 2021
Ari Trausti Guðmundsson
Rafmagnað Grænland og Ísland?
Kjarninn 22. október 2021
Biður hagsmunasamtök að tjá sig ekki um verðhækkanir
Samkeppniseftirlitið brýnir fyrir forsvarsmönnum hagsmunasamtaka að taka ekki þátt í umfjöllunum um hækkandi vöruverð, þar sem samtökin eiga að fara gætilega þegar kemur að umræðu sem hefur áhrif á verðlagningu fyrirtækja.
Kjarninn 22. október 2021
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 44. þáttur: Drukkni sjóguninn
Kjarninn 22. október 2021
Samherji hf. er á lista yfir framúrskarandi fyrirtæki og raunar einnig Samherji Ísland ehf. og fleiri dótturfélög Samherja. Hins vegar er Samherji Holding ehf. ekki á lista, líklega þar sem félagið hefur ekki enn skilað ársreikningi fyrir árið 2019.
Bæði Samherji og Init ofarlega á listum yfir „framúrskarandi fyrirtæki“ ársins
Alls eru 878 fyrirtæki á lista CreditInfo yfir Framúrskarandi fyrirtæki árið 2021. Sum þeirra sem skipa efstu sætin á listum hafa verið til umfjöllunar undanfarin misseri fyrir hátterni sem erfitt er að tengja við það að skara fram úr.
Kjarninn 22. október 2021
Hallgrímskirkja
„Við eigum sögu sem við þurfum heldur betur að læra af“
Sam­skipta­stjóri Bisk­ups­stofu segir að það sé skylda kirkj­unnar að læra af sögu hennar er varðar við­brögð við kyn­ferð­is­legri áreitni og ofbeldi. Ein formleg ásökun hefur borist á borð Biskupsstofu frá því Agnes M. Sigurðar­dóttir tók við embætti.
Kjarninn 22. október 2021
Meira úr sama flokkiInnlent