Í Svíþjóð mega gul hús bara vera í einum gulum lit og hana nú!

gulthus.skanninge2.jpeg
Auglýsing

Stundum koma upp mál sem fá okkur til að hugsa um þjóð­arsál­ina – svona að því gefnu að eitt­hvað sé til sem heiti þjóð­ar­sál. Við heyrum fréttir og fáum stað­fest að Bretar drekki bara te á milli þess sem þeir horfi á fót­bolta, Danir skoli smör­rebröd niður með einum köldum og að Þjóð­verjar hafi neitað að vera á þessum lista því umsókn var ekki skilað í þrí­riti. Og svo eru það Sví­arn­ir.

Stundum verðum við Íslend­ingar pirraðir á því að útlend­ingar spyrji okkur hvort við þekkjum Björk og trúum á álfa. Ætli Svíum líði ekki eins þegar sagt er að þeir séu hávaxnir og ljós­hærðir og hafi skráðar og óskráðar reglur um allt. Síð­ustu viku hafa Svíar einmitt velt því fyrir sér hvort þjóð­fé­lagið hafi gengið of langt þegar kemur að regl­um. Að þessu sinni er ekki spurt hvenær maður drepi mann – heldur hvenær gult hús sé gult.

Ekki hættu­laust að mála hús



Bær­inn Mjölby liggur nokkurn veg­inn miðja vegu milli Linköp­ing og Jönk­öp­ing í Gaut­landi eystra. Á íslensku mætti kalla hann Myllubæ enda nafnið dregið af gömlu sænsku orði yfir myll­ur. Íbú­arnir eru um tólf þús­und í þessu frekar frið­sama bæj­ar­fé­lagi við Svart­ána, en flestir Svíar þekkja hann eflaust bara vegna lest­ar­stöðv­ar­innar sem tengir saman fjöl­farnar leið­ir, meðal ann­ars milli Stokk­hólms og Gauta­borg­ar. Í raun er ekki margt um Myllubæ að segja. List­inn yfir þekkta Myllu­bæ­inga er stuttur og ekki hafa íþróttaliðin gert neinar rós­ir. Þó ber að nefna að bæj­ar­kirkjan þykir nokkuð snotur en við hana má meðal ann­ars finna klaust­ur­rústir frá tólftu öld. Og hér hefst kannski loks­ins hin eig­in­lega saga.

Nú skal tekið fram að húsin í kring eru hvorki gul né græn og lík­lega er hægt að halda því fram að það breyti heild­ar­mynd hverfisins.

Auglýsing

Fyrir nokkru síðan ákvað mynd­list­ar­mað­ur­inn Bernth Uhno að flytja í Myllu­bæ. Hann keypti hús sem hafði staðið autt frá árinu 1981 og gerði það upp. Nú skal tekið fram að í Sví­þjóð leggur fólk mikið upp úr því að hús séu fal­lega mál­uð. Stundum eru heilu hverfin í sama lit en oft­ast er blandað saman gul­um, græn­um, rauðum og jafn­vel bleikum hús­um.

Fátt gefur líf­inu jafn mik­inn lit og vel máluð hús. Bæj­ar­yf­ir­völdum í Myllubæ fannst húsið hans Bernth hins vegar aðeins of mikið af því góða. Mynd­list­ar­mað­ur­inn ákvað nefni­lega að beita kunn­áttu sinni til að ná fram lit­brigðum á hús­inu, veggirnir eru því eilítið ljós­gul­ari neðst en renna út í app­el­sínugult eftir því sem ofar dreg­ur. Nú skal tekið fram að húsin í kring eru hvorki gul né græn og lík­lega er hægt að halda því fram að það breyti heild­ar­mynd hverf­is­ins. En rökin sem stjórn­mála­menn­irnir not­uðu þykja heldur hlægi­leg.

Listamaðurinn Bernth Uhno og umdeilda gula húsið hans í Myllubæ. Lista­mað­ur­inn Bernth Uhno og umdeilda gula húsið hans í Myllu­bæ.

Svona lita­sam­setn­ing er ekki sænsk



And­ers Steen er bæj­ar­full­trúi fyrir Mið­flokk­inn og for­maður í bygg­ing­ar­nefnd bæj­ar­ins. Hann sendi Bernth bréf þar sem þess var kraf­ist að húsið yrði málað upp á nýtt. Í við­tölum við fjöl­miðla var hann spurður hvers vegna þessi ákvörðun hafði verið tekin og svarið vakti óneit­an­lega athygli. „Svona lita­sam­setn­ing er ekki sænsk“, sagði hann í við­tali við sænska rík­is­sjón­varp­ið. Þegar hann var beð­inn um að útskýra nánar hvað hann ætti við sagði hann að í Sví­þjóð héldi fólk sig við einn lit. Það væri nefni­lega þannig, sagði Steen, að sænski guli lit­ur­inn væri ein­fald­lega sami guli litur yfir allan flöt­inn.

­Sam­tök hús­eig­enda í Sví­þjóð mót­mæla ákvörð­un­inni harð­lega og telja að í fyrsta lagi sé sektin allt of há og að í öðru lagi hafi bæj­ar­yf­ir­völd tekið sér allt of mikil völd.

Þrátt fyrir nót­mæli heldur bæj­ar­stjórnin sig við fyrri ákvörðun og krefst þess að Bernth máli húsið aft­ur. Hann hefur fram á haustið til að bregð­ast við en frá og með sept­em­ber þarf hann að borga sekt ef húsið er enn í sama lit. Já, eða öllu heldur – ekki í einum lit. Sektin er engin smá­upp­hæð eða 22.500 sænskar á mán­uði sem eru um 350 þús­und íslensk­ar. Sam­tök hús­eig­enda í Sví­þjóð mót­mæla ákvörð­un­inni harð­lega og telja að í fyrsta lagi sé sektin allt of há og að í öðru lagi hafi bæj­ar­yf­ir­völd tekið sér allt of mikil völd.

Almenn­ingur virðist styðja Bernth



Frá því á mánu­dag þegar SVT birti fyrstu frétt­ina um málið hefur stuðn­ingur við Bernth vaxið dag frá degi. Ríf­lega tíu þús­und hafa líkað við stuðn­ings­síðu á Face­book og tæp­lega 5000 hafa skrifað undir áskorun til bæj­ar­yf­ir­valda. Þá var fyrstu frétt SVT um málið deilt tæp­lega 40 þús­und sinnum á Face­book. Í kjöl­farið hafa bæj­ar­yf­ir­völd reyndar breytt rök­stuðn­ingi sínum og halda því nú fram að gula húsið hafi nei­kvæð áhrif á menn­ing­arminjar í bæn­um. Standi maður við klaust­ur­rúst­irnar umræddu frá 12. öld sé guli lit­ur­inn á hús­inu nefni­lega allt of áber­andi. En eins og frétta­kona SVT benti á í þess­ari frétt er nóg að snúa sér í hina átt­ina við rúst­irnar til að sjá bens­ín­stöð í gulum lit og því ekki kýr­skýrt hvað það er við hús Bernths sem truflar svo mik­ið.

Þetta er reyndar langt í frá fyrsta mál sinnar teg­undar í Sví­þjóð. Dæmi eru um blá, fjólu­blá, gul og bleik hús sem stjórn­mála­menn og bygg­ing­ar­full­trúar gera athuga­semdir við. Og við­brögðin eru nán­ast alltaf þau sömu – nefni­lega hvort þetta fólk hafi ekk­ert betra við tím­ann að gera.

Þegar þetta er ritað er alls óvíst hvernig sög­unni lýk­ur. Hvort Bernth láti undan og end­ur­máli hús­ið, eða hvort stuðn­ingur almenn­ings fái bæj­ar­yf­ir­völd til að skipta um skoð­un. Leið­ara­höf­undur Afton­bla­det bendir á að besta leiðin til að leysa málið sé að muna eftir því í næstu kosn­ing­um. Þangað til hlæjum við hin að ljós­hærðu og hávöxnu Sví­unum sem hafa skráðar og óskráðar reglur um allt. Það er nefni­lega alveg ótrú­legt hvað Svíar eru dug­legir að fara eftir reglum – nema auð­vitað þegar þeir gera það ekki.

Hér má sjá hvernig hægt væri að leysa málið með því að mála húsið í erkisænskum litum. Hér má sjá hvernig hægt væri að leysa málið með því að mála húsið í erkisænskum lit­u­m.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Jón Ásgeir segir Guðlaug Þór hafa tekið á sig sök í styrkjamálinu
Stjórnendur FL Group tóku ákvörðun um að veita háan styrk til Sjálfstæðisflokksins í lok árs 2006 og kvittun fyrir greiðslunni var gefin út eftir á. Þetta segir Jón Ásgeir Jóhannesson. Hann telur Geir H. Haarde hafa staðið á bakvið málið.
Kjarninn 21. janúar 2021
Norðurlöndin og Eystrasaltslöndin biðja AGS um að meta áhættu á peningaþvætti
Ríkisstjórn Íslands, ásamt ríkisstjórnum hinna Norður- og Eystrasaltslandanna, hefur beðið Alþjóðagjaldeyrissjóðinn um að greina ógnir og veikleika í tengslum við peningaþvætti í löndunum.
Kjarninn 21. janúar 2021
Stórt hlutfall lána í frystingu er líkleg útskýring lágs hlutfalls fólks á vanskilaskrá
Vanskil aldrei verið minni en í fyrra
Samkvæmt Creditinfo voru vanskil með minnsta móti í fyrra. Líklegt er að það sé vegna fjölda greiðslufresta á lánum í kjölfar faraldursins.
Kjarninn 21. janúar 2021
Björn Leví Gunnarsson, þingmaður Pírata.
Telur greinargerð ráðherra og kynningar á bankasölu ekki standast stjórnsýslulög
Stjórnarþingmenn í fjárlaganefnd taka undir með félögum sínum í efnahags- og viðskiptanefnd og vilja selja allt að 35 prósent í Íslandsbanka. Formaður Flokks fólksins segir að verið sé að einkavæða gróðann eftir að tapið var þjóðnýtt.
Kjarninn 21. janúar 2021
Um 60 prósent Garðbæinga geta ekki nefnt að minnsta kosti þrjá bæjarfulltrúa á nafn
Um 20 prósent íbúa Garðabæjar telja að ákvarðanir við stjórn sveitarfélagsins séu teknar ólýðræðislega. Sjálfstæðisflokkurinn mælist með 60 prósent fylgi í sveitarfélaginu en ánægja með meirihluta hans og bæjarstjóra er minni.
Kjarninn 21. janúar 2021
Saga Japans
Saga Japans
Saga Japans – 31. þáttur: Keisari undirheimanna
Kjarninn 21. janúar 2021
Óli Björn Kárason er formaður efnahags- og viðskiptanefndar.
Vilja selja allt að 35 prósent hlut í Íslandsbanka
Meirihluti efnahags- og viðskiptanefndar vill selja rúmlega þriðjung í Íslandsbanka í hlutafjárútboði í sumar. Hann vill setja þak á þann hlut sem hver fjárfestir getur keypt. Stjórnarandstaðan er sundruð í afstöðu sinni.
Kjarninn 21. janúar 2021
Rögnvaldur Ólafsson aðstoðaryfirlögregluþjónn og Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Þórólfur: Ekki senda okkur póst til að reyna að komast framar í röðina
Veiran er ennþá þarna úti, segir sóttvarnalæknir. Í lok mars á að hafa borist hingað til lands bóluefni fyrir um 30 þúsund manns. Frekari dreifingaráætlanir lyfjafyrirtækjanna hafa ekki verið gefnar út.
Kjarninn 21. janúar 2021
Meira úr sama flokkiErlent
None