Í Svíþjóð mega gul hús bara vera í einum gulum lit og hana nú!

gulthus.skanninge2.jpeg
Auglýsing

Stundum koma upp mál sem fá okkur til að hugsa um þjóð­arsál­ina – svona að því gefnu að eitt­hvað sé til sem heiti þjóð­ar­sál. Við heyrum fréttir og fáum stað­fest að Bretar drekki bara te á milli þess sem þeir horfi á fót­bolta, Danir skoli smör­rebröd niður með einum köldum og að Þjóð­verjar hafi neitað að vera á þessum lista því umsókn var ekki skilað í þrí­riti. Og svo eru það Sví­arn­ir.

Stundum verðum við Íslend­ingar pirraðir á því að útlend­ingar spyrji okkur hvort við þekkjum Björk og trúum á álfa. Ætli Svíum líði ekki eins þegar sagt er að þeir séu hávaxnir og ljós­hærðir og hafi skráðar og óskráðar reglur um allt. Síð­ustu viku hafa Svíar einmitt velt því fyrir sér hvort þjóð­fé­lagið hafi gengið of langt þegar kemur að regl­um. Að þessu sinni er ekki spurt hvenær maður drepi mann – heldur hvenær gult hús sé gult.

Ekki hættu­laust að mála hús



Bær­inn Mjölby liggur nokkurn veg­inn miðja vegu milli Linköp­ing og Jönk­öp­ing í Gaut­landi eystra. Á íslensku mætti kalla hann Myllubæ enda nafnið dregið af gömlu sænsku orði yfir myll­ur. Íbú­arnir eru um tólf þús­und í þessu frekar frið­sama bæj­ar­fé­lagi við Svart­ána, en flestir Svíar þekkja hann eflaust bara vegna lest­ar­stöðv­ar­innar sem tengir saman fjöl­farnar leið­ir, meðal ann­ars milli Stokk­hólms og Gauta­borg­ar. Í raun er ekki margt um Myllubæ að segja. List­inn yfir þekkta Myllu­bæ­inga er stuttur og ekki hafa íþróttaliðin gert neinar rós­ir. Þó ber að nefna að bæj­ar­kirkjan þykir nokkuð snotur en við hana má meðal ann­ars finna klaust­ur­rústir frá tólftu öld. Og hér hefst kannski loks­ins hin eig­in­lega saga.

Nú skal tekið fram að húsin í kring eru hvorki gul né græn og lík­lega er hægt að halda því fram að það breyti heild­ar­mynd hverfisins.

Auglýsing

Fyrir nokkru síðan ákvað mynd­list­ar­mað­ur­inn Bernth Uhno að flytja í Myllu­bæ. Hann keypti hús sem hafði staðið autt frá árinu 1981 og gerði það upp. Nú skal tekið fram að í Sví­þjóð leggur fólk mikið upp úr því að hús séu fal­lega mál­uð. Stundum eru heilu hverfin í sama lit en oft­ast er blandað saman gul­um, græn­um, rauðum og jafn­vel bleikum hús­um.

Fátt gefur líf­inu jafn mik­inn lit og vel máluð hús. Bæj­ar­yf­ir­völdum í Myllubæ fannst húsið hans Bernth hins vegar aðeins of mikið af því góða. Mynd­list­ar­mað­ur­inn ákvað nefni­lega að beita kunn­áttu sinni til að ná fram lit­brigðum á hús­inu, veggirnir eru því eilítið ljós­gul­ari neðst en renna út í app­el­sínugult eftir því sem ofar dreg­ur. Nú skal tekið fram að húsin í kring eru hvorki gul né græn og lík­lega er hægt að halda því fram að það breyti heild­ar­mynd hverf­is­ins. En rökin sem stjórn­mála­menn­irnir not­uðu þykja heldur hlægi­leg.

Listamaðurinn Bernth Uhno og umdeilda gula húsið hans í Myllubæ. Lista­mað­ur­inn Bernth Uhno og umdeilda gula húsið hans í Myllu­bæ.

Svona lita­sam­setn­ing er ekki sænsk



And­ers Steen er bæj­ar­full­trúi fyrir Mið­flokk­inn og for­maður í bygg­ing­ar­nefnd bæj­ar­ins. Hann sendi Bernth bréf þar sem þess var kraf­ist að húsið yrði málað upp á nýtt. Í við­tölum við fjöl­miðla var hann spurður hvers vegna þessi ákvörðun hafði verið tekin og svarið vakti óneit­an­lega athygli. „Svona lita­sam­setn­ing er ekki sænsk“, sagði hann í við­tali við sænska rík­is­sjón­varp­ið. Þegar hann var beð­inn um að útskýra nánar hvað hann ætti við sagði hann að í Sví­þjóð héldi fólk sig við einn lit. Það væri nefni­lega þannig, sagði Steen, að sænski guli lit­ur­inn væri ein­fald­lega sami guli litur yfir allan flöt­inn.

­Sam­tök hús­eig­enda í Sví­þjóð mót­mæla ákvörð­un­inni harð­lega og telja að í fyrsta lagi sé sektin allt of há og að í öðru lagi hafi bæj­ar­yf­ir­völd tekið sér allt of mikil völd.

Þrátt fyrir nót­mæli heldur bæj­ar­stjórnin sig við fyrri ákvörðun og krefst þess að Bernth máli húsið aft­ur. Hann hefur fram á haustið til að bregð­ast við en frá og með sept­em­ber þarf hann að borga sekt ef húsið er enn í sama lit. Já, eða öllu heldur – ekki í einum lit. Sektin er engin smá­upp­hæð eða 22.500 sænskar á mán­uði sem eru um 350 þús­und íslensk­ar. Sam­tök hús­eig­enda í Sví­þjóð mót­mæla ákvörð­un­inni harð­lega og telja að í fyrsta lagi sé sektin allt of há og að í öðru lagi hafi bæj­ar­yf­ir­völd tekið sér allt of mikil völd.

Almenn­ingur virðist styðja Bernth



Frá því á mánu­dag þegar SVT birti fyrstu frétt­ina um málið hefur stuðn­ingur við Bernth vaxið dag frá degi. Ríf­lega tíu þús­und hafa líkað við stuðn­ings­síðu á Face­book og tæp­lega 5000 hafa skrifað undir áskorun til bæj­ar­yf­ir­valda. Þá var fyrstu frétt SVT um málið deilt tæp­lega 40 þús­und sinnum á Face­book. Í kjöl­farið hafa bæj­ar­yf­ir­völd reyndar breytt rök­stuðn­ingi sínum og halda því nú fram að gula húsið hafi nei­kvæð áhrif á menn­ing­arminjar í bæn­um. Standi maður við klaust­ur­rúst­irnar umræddu frá 12. öld sé guli lit­ur­inn á hús­inu nefni­lega allt of áber­andi. En eins og frétta­kona SVT benti á í þess­ari frétt er nóg að snúa sér í hina átt­ina við rúst­irnar til að sjá bens­ín­stöð í gulum lit og því ekki kýr­skýrt hvað það er við hús Bernths sem truflar svo mik­ið.

Þetta er reyndar langt í frá fyrsta mál sinnar teg­undar í Sví­þjóð. Dæmi eru um blá, fjólu­blá, gul og bleik hús sem stjórn­mála­menn og bygg­ing­ar­full­trúar gera athuga­semdir við. Og við­brögðin eru nán­ast alltaf þau sömu – nefni­lega hvort þetta fólk hafi ekk­ert betra við tím­ann að gera.

Þegar þetta er ritað er alls óvíst hvernig sög­unni lýk­ur. Hvort Bernth láti undan og end­ur­máli hús­ið, eða hvort stuðn­ingur almenn­ings fái bæj­ar­yf­ir­völd til að skipta um skoð­un. Leið­ara­höf­undur Afton­bla­det bendir á að besta leiðin til að leysa málið sé að muna eftir því í næstu kosn­ing­um. Þangað til hlæjum við hin að ljós­hærðu og hávöxnu Sví­unum sem hafa skráðar og óskráðar reglur um allt. Það er nefni­lega alveg ótrú­legt hvað Svíar eru dug­legir að fara eftir reglum – nema auð­vitað þegar þeir gera það ekki.

Hér má sjá hvernig hægt væri að leysa málið með því að mála húsið í erkisænskum litum. Hér má sjá hvernig hægt væri að leysa málið með því að mála húsið í erkisænskum lit­u­m.

Formaður stjórnar: Illa vegið að mér og öðrum stjórnarmönnum
VR ákvað í kvöld að afturkalla umboð stjórnarmanna VR hjá Lífeyrissjóði verslunarmanna.
Kjarninn 20. júní 2019
Umboð stjórnarmanna VR í Lífeyrissjóði verslunarmanna afturkallað
Tillaga um nýja stjórnarmenn til bráðabirgða var einnig samþykkt.
Kjarninn 20. júní 2019
Arion banki eignast ferðaskrifstofufyrirtækið TravelCo
Arion banki hefur nú tekið yfir starfsemi TravelCo. Bankinn hyggst selja fyrirtækið eins hratt og kostur er.
Kjarninn 20. júní 2019
Yngvi Örn Kristinsson
Skattlagning lífeyrissparnaðar og skerðing ellilífeyris
Kjarninn 20. júní 2019
Guðjón Sigurðsson
Alþjóðlegi MND dagurinn 21. júní 2019
Kjarninn 20. júní 2019
Guðlaugur Þór Þórðarson, utanríkisráðherra
Íslensk stjórnvöld hafa ekki mótað afstöðu til Beltis og brautar
Kínverski sendiherrann á Íslandi segir íslensk stjórnvöld vera opin fyrir þátttöku í Belti og braut. Íslensk stjórnvöld hafa þó ekki mótað sér afstöðu til verkefnisins.
Kjarninn 20. júní 2019
Már Guðmundsson er seðlabankastjóri. Hann mun láta af því starfi í ágúst og nýr taka við.
Seðlabankinn og Fjármálaeftirlitið sameinast um næstu áramót
Breytingarnar lúta að sameiningu verkefna hjá einni stofnun. Sextán þingmenn greiddu ekki atkvæði eða voru fjarverandi við atkvæðagreiðsluna.
Kjarninn 20. júní 2019
Mótmæli
Aðför að grundvallarréttindum launafólks ógnar friði og stöðugleika
Í 72 prósent landa heims hefur verkafólk engan eða takmarkaðan aðgang að réttarkerfinu sé á því brotið.
Kjarninn 20. júní 2019
Meira úr sama flokkiErlent
None