Kreppa á Íslandi á 15 ára fresti – „Við höfum séð þetta allt áður“

10016524533-0ff5c08222-z1.jpg
Auglýsing

Frá árinu 1875 hefur íslenskt hag­kerfi gengið í gegnum fleiri en tutt­ugu fjár­málakrepp­ur. Sex stórar og fjöl­þættar fjár­málakreppur hafa orð­ið, þar sem farið hafa saman gjald­eyr­is­kreppa, verð­bólgu­kreppa og banka­kreppa. Slíkar efna­hagslægðir hafa skollið á hér á landi á um það bil 15 ára fresti að með­al­tali og hafa borið mörg sam­eig­in­leg ein­kenni.

Þór­ar­inn G. Pét­urs­son, aðal­hag­fræð­ingur Seðla­banka Íslands, kynnti í gær nið­ur­stöður rann­sóknar um efna­hag­skreppur á Íslandi síð­ast­liðin nærri 150 ár, á mál­stofu sem bar yfir­skrift­ina „Við höfum séð þetta allt áður“. Auk Þór­ar­ins hafa hag­fræð­ing­arnir Bjarni G. Ein­ars­son, Krist­ó­fer Gunn­laugs­son og Þor­varður Tjörvi Ólafs­son unnið að rann­sókn­inni.

Auglýsing


Við höfum séð þetta allt áður!



Fram kemur í kynn­ing­ar­efni mál­stof­unn­ar að mark­mið rann­sókn­ar­innar sé að fjalla um meg­in­ein­kenni þeirra kreppa sem skollið hafa á Íslandi og greina þróun helstu fjár­mála- og þjóð­hags­stæðra í aðdrag­anda og kjöl­far þeirra. Bent er á fjár­málakrísan 2008 hafi verið gríð­ar­lega umfangs­mikil og afleið­ing­arnar veru­leg­ar, þar sem gengi krón­unnar lækk­aði um lið­lega 50% og ríf­lega 90% af fjár­mála­kerf­inu féll. Það sé þó ekki eina kreppan í sögu lands­ins og nið­ur­stöður rann­sókn­ar­innar sýni að „við höfum séð þetta allt áður“.



Fjór­menn­ing­arnir skipta fjár­málakreppum í þrjár mis­mun­andi teg­und­ir, það eru gjald­eyr­is­krepp­ur, verð­bólgu­kreppur og banka­krepp­ur. Oft eru þær nátengd­ar. Til dæmis má finna ell­efu gjald­eyr­is­kreppur frá árinu 1919 til dags­ins í dag. Flestar vörðu stutt, aðeins eitt til tvö ár, að einni und­an­skil­inni sem varði í 12 ár, frá 1974 til 1985. Allar gjald­eyr­is­krís­urn­ar, með til­heyr­andi lækkun krón­unn­ar, urðu þegar fast­geng­is­stefna var við lýði nema sú síð­asta, árið 2008.



Þá hafa orðið fimm banka­krepp­ur, þar af þrjár kerf­is­læg­ar. Sú alvar­leg­asta varð árið 2008 en hinar tvær urðu 1920, þegar Íslands­banka og Lands­banki þurftu lausa­fjár­að­stoð, og árið 1930 þegar Íslands­banki varð gjald­þrota.



Í fyr­ir­lestr­inum er farið yfir fjöl­þættu fjár­málakrís­urnar sem bresta á að með­al­tali á 15 ára fresti og vara í tæp­lega fjögur ár í senn. Sú fyrsta varði í átta ár, frá 1914 til 1921.Hún hófst með efna­hags­sam­drætti í kjöl­far heims­styrj­ald­ar­innar fyrri, sem leiddi til verð­ólgu­kreppu árið 1916, gjald­eyr­is­kreppu 1919 og banka­kreppu 1920. Hinar fimm fjár­málakrepp­urnar voru styttri, og sú síð­asta varði í um þrjú ár, frá 2008 til 2010. Fimm af þessum sex kreppum eiga sér alþjóð­lega sam­svör­un.



ferd-til-fjar_bordi



Fyrir einu ári síðan: „Við eigum Ísland, það eina sem við eigum eftir að gera er að taka það“
Lífeyrissjóðir landsins eiga stóran hluta af íslensku atvinnulífi. Hávær krafa hefur lengi verið um að þeir verði virkari eigendur og nýti sér þau völd sem í því felast til að beita sér fyrir lífsgæðum sjóðsfélaga í nútíð ekki síður en í framtíð.
Kjarninn 21. september 2019
Bólusótt í hættu
Er réttlætanlegt að geyma veirur eins og bólusótt, sem geta valdið jafnmiklum mannskaða og raun ber vitni?
Kjarninn 21. september 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Uppfærðar græjur, Sambandið og Apple Arcade
Kjarninn 21. september 2019
Birgir Birgisson
Reið hjól
Kjarninn 21. september 2019
Þjálfa þarf peningahund til að berjast gegn peningaþvætti
Embætti tollstjóra skortir bæði þekkingu og úrræði til að geta almennilega haft eftirlit með smygli á reiðufé til Íslands. Á meðal þeirra úrræða sem lagt er til að ráðist verði í er að þjálfa peningahund.
Kjarninn 21. september 2019
Klikkið
Klikkið
Klikkið - Að iðka mannréttindi
Kjarninn 21. september 2019
Athuga hvar eftirlitsaðilar gera ónauðsynlegar kröfur til matvæla
Umhverfisráðherra hefur hrundið af stað aðgerðum til að vinna gegn matarsóun á Íslandi. Meðal annars verður gerð athugun á því hvar eftirlitsaðilar gera mögulega ónauðsynlegur kröfur til matvælaöryggis sem ýtt gætu undir matarsóun.
Kjarninn 21. september 2019
Brim-flétta KS fagnaðarefni fyrir Skagfirðinga
Eftir að hafa keypt hlutabréf í Brimi, og selt nokkrum vikum síðar, hefur Kaupfélag Skagfirðinga styrkt stöðu sína.
Kjarninn 21. september 2019
Meira úr sama flokkiInnlent
None