Metri er alltaf metri en krónan breytist

ludvik.png
Auglýsing

Lúð­vík Elí­as­son, hag­fræð­ingur hjá Seðla­banka Íslands, fjall­aði um virði pen­inga í erindi á ör-ráð­stefnu í Háskól­anum í Reykja­vík á mið­viku­dag, í til­efni af Alþjóð­legri fjár­mála­læs­isviku. „Við notum pen­inga sem mæli­ein­ingu en það er vand­með­far­ið, því aðrar mæli­ein­ingar sem við notum eru fast-skil­greind­ar. Það eru pen­ingar ekki,“ sagði Lúð­vík og benti máli sínu til stuðn­ings að metri væri alltaf metri og að kíló væri alltaf kíló.

„Virði pen­inga finnum við út frá því verð­mæti sem við erum til­búin að gefa fyrir vör­una. Við getum alltaf skipt á pen­ingum fyrir aðra vöru,“ sagði hann og tók dæmi af gossjálfsal­anum í Seðla­bank­an­um, þar sem kók­flaska kostar 230 krón­ur. „Það þýðir að ein króna kostar 1/230 af kók­flösku. Ef virði pen­inga breyt­ist, þá breyt­ist verð annnarra vara talið í pen­ing­um. Það kall­ast breyt­ing á verð­lagi. Við tölum um verð­bólgu ef virði pen­inga minnkar og verð­hjöðnun ef það eykst,· sagði Lúðík.

Auglýsing

Bíómið­inn hækkað en er ódýr­ari

Dæmi um hvernig verð­gildi pen­inga hefur breyst er verð­hækkun á bíómiða. Bíómiði kost­aði 800 krónur árið 2003 en kost­aði 1.300 krónur árið 2013. Hann hefur því hækkað á þessum tíma um 62 pró­sent. Á sama tíma hafa galla­buxur hækkað um 122%.



„Ef við mælum þetta aftur á móti með sömu ein­ingu, rétt eins og við myndum nota metra ef við værum að mæla vega­lengd, og notum verð­gili krón­unnar frá 2007, þá hefur bíómið­inn í raun lækkað um 10 pró­sent. Bíómið­inn er orð­inn ódýr­ari, þó við borgum fleiri krónur fyrir hann.“

Hvað ef metr­inn rýrn­ar?

Frá árunum 2003 til 2013 rýrn­aði verð­gildi krón­unnar um 45%, útskýrði Lúð­vík. „Hvað hefði gerst ef metr­inn hefði rýrnað um 45 pró­sent,“ spurði hann og sagði 388 kíló­metra vega­lengd­ina milli Reykja­víkur og Akur­eyrar árið 2003 þá vera 705 kíló­metra árið 2013. „Við þyrftum alltaf að vera að upp­færa kort­in, rétt eins og við upp­færum verð­skrárn­ar.“



Lúð­vík sagði þennan mis­skiln­ing gæta víða, það er að fólk tali eins og verð­gildi krón­unnar hafi verið það sama í gegnum árin. „Svona talar fólk oft um lánin sín, sem það hefur borgað mikið af en þau hafi samt hækk­að. Það hefur borgað í allt annarri ein­ing­u,“ sagði Lúð­vík og tók fram að slíkar villur hafi ratað víða, til dæmis í skýrslu frá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu og í nið­ur­stöðu dóms.



Hér má sjá glær­urnar frá erindi Lúð­víks og hér má sjá erindi hans sem hefst á 41. mín­útu. Lúð­vík tók sér­stak­lega fram að skoð­anir hans end­ur­spegla ekki skoð­anir Seðla­bank­ans.



ferd-til-fjar_bordi

Skora á Almenna innheimtu ehf. að hætta innheimtu á ólöglegum lánum
Fyrir liggur að vextir á smálánum eru margfalt hærri en heimilt er samkvæmt lögum, en þrátt fyrir það eru lántakendur enn krafðir um endurgreiðslu á ólöglegum vöxtum af innheimtufyrirtækinu Almenn innheimta ehf..
Kjarninn 19. júlí 2019
Birna Lárusdóttir
Viljum við fara aftur á byrjunarreit?
Kjarninn 19. júlí 2019
Húsavík á kortið í alþjóðlegu strandhreinsunarátaki
Húsavík heimsækja árlega yfir 100 þúsund ferðamenn í þeim tilgangi að skoða hvali. Ferðaþjónustufyrirtæki á svæðinu sameinuðust í átaki í að hreins strandlengjuna, og vel tókst til.
Kjarninn 19. júlí 2019
Sjálfstæðisflokkur ekki mælst minni frá hruni – Miðjan í andstöðunni nú stærri en stjórnin
Fylgi Sjálfstæðisflokksins hefur ekki mælst lægra frá hruni, samanlagt fylgi ríkisstjórnarflokkanna hefur ekki mælst lægra á kjörtímabilinu og frjálslynda miðjublokkin er nú stærri en ríkisstjórnin.
Kjarninn 19. júlí 2019
Fylgi Miðflokks hærra en Vinstri grænna
Fylgi Miðflokksins eykst verulega á milli mánaða og mælist nú 14,4 prósent. Fylgi flokksins mælist nú hærra en bæði Vinstri grænna og Samfylkingarinnar.
Kjarninn 19. júlí 2019
Tæknivarpið
Tæknivarpið
Tæknivarpið – Apple Pay og Enski Boltinn í boði fyrir alla
Kjarninn 19. júlí 2019
Þota ALC flogin til Evrópu
Bandaríska flugleigufélagið ALC hefur átt í deilum við Isavia um þotuna. Isavia vildi kyrrsetja vélina til að tryggja greiðslur upp í tveggja milljarða króna skuldir WOW air.
Kjarninn 19. júlí 2019
Friðrik Sophusson, stjórnarformaður Íslandsbanka og Brynjólfur Bjarnason, stjórnarformaður Arion banka.
Segir sameiningu Arion banka og Íslandsbanka geta borgað sig
Brynjólfur Bjarnason og Friðrik Sophusson, stjórnarformenn Íslandsbanka og Arion banka, telja að skoða ætti sameiningu bankanna ef slíkt myndi skila auknu hagræði og betri rekstri.
Kjarninn 19. júlí 2019
Meira úr sama flokkiInnlent
None