Metri er alltaf metri en krónan breytist

ludvik.png
Auglýsing

Lúð­vík Elí­as­son, hag­fræð­ingur hjá Seðla­banka Íslands, fjall­aði um virði pen­inga í erindi á ör-ráð­stefnu í Háskól­anum í Reykja­vík á mið­viku­dag, í til­efni af Alþjóð­legri fjár­mála­læs­isviku. „Við notum pen­inga sem mæli­ein­ingu en það er vand­með­far­ið, því aðrar mæli­ein­ingar sem við notum eru fast-skil­greind­ar. Það eru pen­ingar ekki,“ sagði Lúð­vík og benti máli sínu til stuðn­ings að metri væri alltaf metri og að kíló væri alltaf kíló.

„Virði pen­inga finnum við út frá því verð­mæti sem við erum til­búin að gefa fyrir vör­una. Við getum alltaf skipt á pen­ingum fyrir aðra vöru,“ sagði hann og tók dæmi af gossjálfsal­anum í Seðla­bank­an­um, þar sem kók­flaska kostar 230 krón­ur. „Það þýðir að ein króna kostar 1/230 af kók­flösku. Ef virði pen­inga breyt­ist, þá breyt­ist verð annnarra vara talið í pen­ing­um. Það kall­ast breyt­ing á verð­lagi. Við tölum um verð­bólgu ef virði pen­inga minnkar og verð­hjöðnun ef það eykst,· sagði Lúðík.

Auglýsing

Bíómið­inn hækkað en er ódýr­ari

Dæmi um hvernig verð­gildi pen­inga hefur breyst er verð­hækkun á bíómiða. Bíómiði kost­aði 800 krónur árið 2003 en kost­aði 1.300 krónur árið 2013. Hann hefur því hækkað á þessum tíma um 62 pró­sent. Á sama tíma hafa galla­buxur hækkað um 122%.



„Ef við mælum þetta aftur á móti með sömu ein­ingu, rétt eins og við myndum nota metra ef við værum að mæla vega­lengd, og notum verð­gili krón­unnar frá 2007, þá hefur bíómið­inn í raun lækkað um 10 pró­sent. Bíómið­inn er orð­inn ódýr­ari, þó við borgum fleiri krónur fyrir hann.“

Hvað ef metr­inn rýrn­ar?

Frá árunum 2003 til 2013 rýrn­aði verð­gildi krón­unnar um 45%, útskýrði Lúð­vík. „Hvað hefði gerst ef metr­inn hefði rýrnað um 45 pró­sent,“ spurði hann og sagði 388 kíló­metra vega­lengd­ina milli Reykja­víkur og Akur­eyrar árið 2003 þá vera 705 kíló­metra árið 2013. „Við þyrftum alltaf að vera að upp­færa kort­in, rétt eins og við upp­færum verð­skrárn­ar.“



Lúð­vík sagði þennan mis­skiln­ing gæta víða, það er að fólk tali eins og verð­gildi krón­unnar hafi verið það sama í gegnum árin. „Svona talar fólk oft um lánin sín, sem það hefur borgað mikið af en þau hafi samt hækk­að. Það hefur borgað í allt annarri ein­ing­u,“ sagði Lúð­vík og tók fram að slíkar villur hafi ratað víða, til dæmis í skýrslu frá Fjár­mála­eft­ir­lit­inu og í nið­ur­stöðu dóms.



Hér má sjá glær­urnar frá erindi Lúð­víks og hér má sjá erindi hans sem hefst á 41. mín­útu. Lúð­vík tók sér­stak­lega fram að skoð­anir hans end­ur­spegla ekki skoð­anir Seðla­bank­ans.



ferd-til-fjar_bordi

Kanntu vel við Kjarnann?

Við á Kjarnanum þökkum lesendum fyrir það traust sem þeir sýna með því að styrkja Kjarnann. 

Frjáls framlög frá lesendum hafa vaxið jafnt og þétt síðustu árin og eru mikilvæg tekjustoð undir reksturinn. Þau gera okkur kleift að halda áfram að taka þátt í umræðunni og greina kjarnann frá hisminu. 

Við tökum hlutverk okkar sem fjölmiðill í þjónustu almennings alvarlega. Kjarninn birti 409 fréttaskýringar og 2.367 fréttir á árinu 2019. Kjarninn er vettvangur umræðu og á nýliðnu ári voru 539 skoðanagreinar birtar, stærstur hluti þeirra aðsendar greinar. 

Okkar tryggð er aðeins við lesendur. Við erum skuldbundin ykkur og værum þakklát ef þið vilduð vera með í að gera Kjarnann enn sterkari.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Eigið fé Landsvirkjunar aukist um 34 milljarða á þremur árum
Samanlagt eigið fé þriggja stærstu ríkisfyrirtækjanna nemur nú um 700,7 milljörðum króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
EVE Fanfest frestað vegna COVID-19 veirunnar
Hátíðin hefur verið lykilatburður í markaðsstarfi CCP undanfarin ár.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Stefán Jón Hafstein
Elliðaárdalur: Góð tillaga
Kjarninn 28. febrúar 2020
Þórður Snær og Magnús Halldórsson
Þórður Snær og Magnús tilnefndir til Blaðamannaverðlauna Íslands
Dómnefnd Blaðamannaverðlauna hefur ákveðið tilnefningar sínar í öllum fjórum flokkum verðlaunanna en þau verða afhent eftir viku.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Fyrsta tilfelli COVID-19 kórónuveiru greinist á Íslandi
Íslenskur karlmaður á fimmtugsaldri hefur verið færður í einangrun á Landspítala eftir að sýni úr honum reyndist jákvætt fyrir nýju kórónuveirunni, COVID-19.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Skipa sérstakan stýrihóp um samfélagsleg og hagræn viðbrögð við Covid-19 veirunni
Stýrihópurinn mun leggja mat á stöðuna og nauðsynleg samfélagsleg og efnahagsleg viðbrögð á hverjum tíma.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hörður Arnarson, forstjóri Landsvirkjunar.
Landsvirkjun hagnaðist um 13,6 milljarða króna í fyrra
Lágt álverð á heimsmarkaði, sem tryggir minni tekjur af raforkusölu til stærsta viðskiptavinar Landsvirkjunar, og stöðvum á kerskála Rio Tinto í Straumsvík, drógu úr hagnaði Landsvirkjunar í fyrra. Eigið fé ríkisfyrirtækisins er um 271 milljarður króna.
Kjarninn 28. febrúar 2020
Hjördís Björk Hákonardóttir
Málsvörn dómskerfis – sjálfstæði dómstóla og traust til þeirra
Kjarninn 28. febrúar 2020
Meira úr sama flokkiInnlent
None