„Mörg fyrirtæki eru því stórlöskuð; horfur eru óljósar, skuldir hafa hlaðist upp“

Skuldavandi í ferðaþjónustu getur stórhamlað uppbyggingu næstu ára að mati SA og SAF. Þótt vandinn hafi aukist mikið í kórónuveirufaraldrinum þá var hann til staðar áður en COVID-19 kom til sögunnar.

Hagsmunaverðir atvinnulífsins vonast til þess að fjöldi ferðamanna hérlendis verði 700-800 þúsund í ár. Árið 2019 voru þeir tvær milljónir.
Hagsmunaverðir atvinnulífsins vonast til þess að fjöldi ferðamanna hérlendis verði 700-800 þúsund í ár. Árið 2019 voru þeir tvær milljónir.
Auglýsing

Samtök atvinnulífsins (SA) og Samtök ferðaþjónustunnar (SAF) segja að úrlausn skuldavanda lítilla og meðalstórra fyrirtækja í ferðaþjónustu sé lykilmál sem verði að taka á. Skuldavandinn muni að öðrum kosti stórhamla uppbyggingu næsta ára. 

Fjárhagsstaða margra fyrirtækja í ferðaþjónustu sé afar þröng eftir kórónuveirufaraldurinn þrátt fyrir margvísleg úrræði yfirvalda. 

Sum þeirra hafi verið tekjulaus í rúmt ár og safnað skuldum á meðan. „Mörg fyrirtæki eru því stórlöskuð; horfur eru óljósar, skuldir hafa hlaðist upp og erfitt er að ráða starfsfólk með reynslu. Viðskiptasambönd hafa flosnað upp með brotthvarfi reynslufólks bæði hérlendis og hjá viðskiptafyrirtækjum erlendis. Það mun taka töluverðan tíma að byggja netið upp á ný.“

Þetta kemur fram í minnisblaði sem SA og SAF hafa skilað sameiginlega til fjárlaganefndar Alþingis vegna fyrirliggjandi frumvarps til fjáraukalaga.

Svipaðar áhyggjur voru viðraðar á fundi fjármálastöðuleikanefndar Seðlabanka Íslands á fundi hennar um miðjan apríl, en fundargerð þess fundar var birt í upphafi viku. 

Þar sagði að ferðaþjónustan og tengdar greinar hafi verið að mestu tekjulausar í yfir 12 mánuði. „Að mati nefndarinnar er mikilvægt að greiðsluvandi fyrirtækja í ferðaþjónustu og tengdum greinum breytist ekki í skuldavanda þegar frystingum líkur. Endurskipulagning útlána kann að vera nauðsynleg í einhverjum tilvikum til að viðspyrnan geti orðið kröftug þegar farsóttinni líkur. Að mati nefndarinnar er útlánaáhætta í bókum bankanna vegna greiðsluerfiðleika í kjölfar farsóttarinnar stærsta einstaka áhættan í efnahagsreikningum bankanna.“

Mikill skuldavandi fyrir COVID-19

Skuldavanda ferðaþjónustunnar má þó ekki einungis rekja til áhrifa kórónuveirufaraldursins. Í skýrslu KPMG um stöðu ferðaþjónustunnar sem unnin var fyrir Ferðamálastofu, og birt var í apríl í fyrra, kom fram að skuldir ferðaþjónustu hefðu aukist um 83 prósent frá árslokum 2015 til ársloka 2019. Á sama tíma jukust tekjur greinarinnar um þrjú prósent.

Auglýsing
Þar kom fram að heildarskuldir ferðaþjónustunnar við íslenska banka væru líkast til um 300 milljarðar króna fyrir kórónuveirufaraldurinn og að flestar greinar innan geirans hefðu verið komnar að þolmörkum áður en COVID-19 kom til sögunnar. Í þeirri skýrslu var hvatt til þess að hluti skulda lífvænlegra fyrirtækja í ferðaþjónustu yrði afskrifaður þá þegar. 

Þær leiðir sem eru til staðar fyrir kröfuhafa ferðaþjónustufyrirækja, sem eru aðallega íslenskir bankar, til að taka á skuldavanda þeirra eru nokkrar. Bankarnir geta afskrifað hluta skulda án þess að það hafi áhrif á eignarhald fyrirtækjanna. Þeir geta líka breytt hluta krafna sinna í hlutafé í fyrirtækjunum eða einfaldlega tekið þau yfir og selt til annarra eigenda eftir tiltekt.

Vilja að ríkissjóður borgi fyrir frekari markaðssetningu

Í minnisblaði hagsmunavarða atvinnulífsins, sem Anna Hrefna Ingimundardóttir, forstöðumaður efnahagssviðs SA, og Jóhannes Þór Skúlason, framkvæmdastjóri SAF, skrifa undir, kalla samtökin eftir því að horft verði til þriggja meginatriða í ferðaþjónustu á næstu mánuðum.

Í fyrsta lagi vilja þau að rekstrarumhverfi fyrirtækja verði einfaldað, að kostnaður við rekstur þeirra verði minnkaður. „Ýmis atriði í rekstrarumhverfinu væri hægt að lagfæra til að ýta undir skilvirkari endurráðningaferil sem leitt getur til heilbrigðari vinnumarkaðar og hraðari efnahagslegrar viðspyrnu.“

Í öðru lagi sé úrlausn skuldavanda lítilla og meðalstórra fyrirtækja í ferðaþjónustu lykilmál sem verði að taka á. Skuldavandinn mun að öðrum kosti stórhamla uppbyggingu til næstu ára. „Þetta er vandi sem hverfur ekki af sjálfu sér og vinnur beint gegn markmiðum um hraða viðspyrnu og virkari vinnumarkað.“ 

Í þriðja lagi segja hagsmunaverðirnir að stjórnvöld þurfi að horfa til þess hvernig hægt sé að skapa aukin verðmæti úr ferðaþjónustu, ekki endilega með meiri fjölda ferðamanna, með betri og vel fjármagnaðri markaðssetningu. „Hér skiptir sköpum að búið sé að ákvarða með skýrum hætti hvernig markaðssetningu verður háttað inn í næsta haust og vetur þegar fjármagn í átaksverkefninu Saman í sókn klárast í lok ágúst. Ef ekkert er að gert mun markaðssetning Íslands taka skarpa dýfu niður á við einmitt á þeim tíma sem við þörfnumst þess mest inn í veturinn að nýta þá möguleika sem eru í vetrarferðum eftir COVID tímabilið. Alþjóðleg samkeppni um ferðamenn verður hörð. Skýr sýn hvað þetta varðar hefur áhrif á getu fyrirtækja til að halda starfsfólki í vinnu yfir veturinn í stað þess að ráða tímabundið yfir sumartímann og skera svo aftur niður yfir veturinn með tilheyrandi kostnaði fyrir atvinnuleysistryggingakerfið.“

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
N1 er vinsælasti viðkomustaður þeirra sem hafa notað nýju ferðagjöf stjórnvalda.
Bensínstöðvar, baðlón og skyndibitastaðir vinsælust hjá notendum nýrrar ferðagjafar
Yfir 10 þúsund manns hafa nýtt nýja ferðagjöf stjórnvalda og um 50 milljónir króna verið greiddar út. Kunnugleg nöfn raða sér í efstu sæti þeirra fyrirtækja sem tekið hafa við mestu en baðlónið Sky Lagoon kemur nýtt inn á lista og tyllir sér í annað sæti.
Kjarninn 17. júní 2021
Guðjón Sigurðsson
Alþjóðlegur MND dagur 20. júní 2021
Kjarninn 17. júní 2021
Már Guðmundsson, fyrrverandi seðlabankastjóri.
Fyrrverandi seðlabankastjóri fékk fálkaorðuna
Forseti Íslands sæmdi fjórtán manns fálkaorðunni á Bessastöðum í dag.
Kjarninn 17. júní 2021
Gunnar Smári Egilsson, formaður framkvæmdastjórnar Sósíalistaflokksins.
Vilja endurvekja sjálfstæðisbaráttuna
„Eins og fyrri kynslóðum tókst að umbreyta íslensku samfélagi með sjálfstæðisbaráttu almennings þá mun okkur takast það einnig. Þeim tókst það og okkur mun líka takast það.“ Sósíalistaflokkurinn sendi frá sér tilkynningu í tilefni af 17. júní.
Kjarninn 17. júní 2021
Ólafur Ólafsson
Mannréttindadómstóll Evrópu vísar kæru Ólafs Ólafssonar frá
MDE hafnaði í morgun með afgerandi hætti að Rannsóknarnefnd Alþingis hefði brotið gegn rétti Ólafs Ólafssonar til réttlátar málsmeðferðar.
Kjarninn 17. júní 2021
Dánartíðni var hærri í öllum öðrum EES-löndum, ef miðað er við sögulegt meðaltal.
Umframdánartíðnin minnst á Íslandi
Minnsti munur var á mánaðarlegri dánartíðni og sögulegu meðaltali hennar hér á landi af löndum EES.
Kjarninn 17. júní 2021
Sjúkratryggingar Íslands greiða stærstan hluta af þjónustu sem veitt er á Heilsustofnuninni í Hveragerði.
Lítið gerst í úttekt á Heilsustofnun í Hveragerði og óvíst hvort henni verði haldið áfram
Fyrir rúmum tveimur árum var gerður nýr þjónustusamningur við Heilsustofnunina í Hveragerði. Skömmu síðar var upplýst um rekstrarkostnað sem vakti upp spurningar. Ráðist var í úttekt á starfseminni í kjölfarið. Hún hefur engu skilað.
Kjarninn 17. júní 2021
Eimskip viðurkennir brot sín og greiðir einn og hálfan milljarð í sekt.
Eimskip viðurkennir alvarleg samkeppnislagabrot og fær 1,5 milljarða sekt
Eimskip hefur viðurkennt að hafa viðhaft ólögmætt samráð við Samskip árum saman og greiðir 1,5 milljarð króna í sekt vegna máls sem hefur verið til rannsóknar frá 2013. Samskip eru enn til rannsóknar hjá Samkeppniseftirlitinu.
Kjarninn 16. júní 2021
Meira úr sama flokkiInnlent