Segir aðgerða þörf en dregur úr stuðningi í ýmsum málaflokkum

Nýútgefin fjármálaáætlun ríkisstjórnarinnar gerir ráð fyrir því að útgjöld hins opinbera í orku-, jafnréttis- og húsnæðismál muni dragast saman að raunvirði á næstunni. Þrátt fyrir það er fjöldi aðgerða nefndur í málaflokkunum sem hægt væri að ráðast í.

Ríkisstjórn Katrínar Jakobsdóttur nóvember 2021
Auglýsing

Opin­ber fram­lög í lýð­heilsu og stjórn­sýslu vel­ferð­ar­mála munu drag­ast saman um tvo millj­arða króna á næstu árum, gangi nýút­gefin fjár­mála­á­ætlun rík­is­stjórn­ar­innar eft­ir. Sömu­leiðis mun stuðn­ingur við orku­mál drag­ast saman um 400 millj­ónir króna og útgjöld til hús­næð­is­mál minnka um 1,4 millj­arða króna.

Ástæðan fyrir sam­drætt­inum í stuðn­ingi við þessa mála­flokka liggur ekki alltaf fyr­ir, en í þeim öllum er minnst á fjölda aðgerða sem ráð­ast þyrfti í á næstu árum.

Minni fram­lög í orku­skipti

Rík­is­stjórnin leggur fram ýmsar aðgerðir í orku­málum til að stuðla að orku­skiptum og tryggja orku­ör­yggi hér­lendis í nýút­gef­inni fjár­mála­stefnu. Þeirra á meðal er lagn­ing jarð­strengja um allt landið og þrí­fösun dreifi­kerfis raf­orku, en einnig segir þar að hraða megi á raf­væð­ingu bíla­flot­ans í ferða­þjón­ustu, ásamt því að auka notkun líf­elds­neytis í sjáv­ar­út­vegi og fanga kolefn­is­út­blástur frá stór­iðju og jarð­varma­virkj­un­um.

Auglýsing

Þar að auki segir í áætl­un­inni að mik­il­vægt sé að Ísland verði áfram vett­vangur fyrir öflun og miðlun alþjóð­legrar þekk­ingar á jarð­hita­nýt­ingu og miðlun hennar í formi mennt­un­ar, ráð­gjaf­ar, þró­unar og vernd­unar hug­verka. Efla þurfi orku­rann­sóknir og leggja eigi aukna áherslu á alþjóð­legt sam­starf, meðal ann­ars til að auka árangur í sölu á vörum og þekk­ingu.

Þrátt fyrir það gerir rík­is­stjórnin ekki ráð fyrir að setja meiri pen­ing í mála­flokk­inn, en sam­kvæmt áætl­un­inni mun útgjald­ara­mmi til orku­mála minnka um 400 millj­ónir króna að raun­virði á næstu fimm árum. Sam­kvæmt rík­is­stjórn­inni er sam­drátt­ur­inn vegna minni stuðn­ings við orku­skipta í fram­tíð­inni, en hann mun lækka um 100 millj­ónir króna á næsta ári og aðrar 250 millj­ónir króna á árinu 2025.

Þessar fjár­hæðir munu svo fær­ast í önnur lofts­lagstengd verk­efni, svo sem til aðgerða á sviði nátt­úru­mið­aðra lausna, land­bún­aðar og í frek­ari stuðn­ing við breyttar ferða­venj­ur.

Mik­ill sam­dráttur í jafn­rétt­is- og vel­ferð­ar­málum

Annar útgjalda­liður sem mun drag­ast saman að raun­virði á næstu árum er lýð­heilsa og stjórn­sýsla vel­ferð­ar­mála. Þaðan koma pen­ingar sem fara meðal ann­ars í for­varnir og lýð­heilsu, en einnig í jafn­rétt­is- og mann­rétt­inda­mál.

Sam­kvæmt áætl­un­inni munu fram­lög stjórn­valda í þessi mál drag­ast saman um tæpa tvo millj­arða króna á næstu fimm árum. Þó eru þar nefnd ýmis verk­efni sem ráð­ast ætti í, til dæmis aðgerðir gegn kyn­bundnu og kyn­ferð­is­legu ofbeldi, auk aðgerða til að vinna gegn kyn­bundum launa­mun.

Rík­is­stjórnin nefnir einnig að styrkja eigi áfram heilsu­efl­andi skóla og heilsu­efl­andi sam­fé­lag með því að styðja við íþrótt­ir, æsku­lýðs­starf, öldr­un­ar­starf, heilsu­efl­ingu aldr­aðra og heilsu­efl­ingu á vinnu­stöð­um.

Hins vegar nefnir rík­is­stjórnin ekki hvers vegna vænt útgjöld í mála­flokk­inn –sem nema rúmum tólf millj­örðum króna í fjár­lögum fyrir þetta ár – muni nema 10,5 millj­örðum króna á næsta ári.

Hús­næð­is­mál á hak­anum

Líkt og Kjarn­inn hefur áður fjallað um munu fram­lög stjórn­valda í hús­næð­is- og skipu­lags­mál einnig drag­ast saman á næsta ári, sam­kvæmt áætl­un­inni. Þar ber helst að nefna nið­ur­fell­ingu á stofn­fram­lögum sem hafa verið veitt til kaupa eða bygg­inga almennra leigu­í­búða á síð­ustu tveimur árum að and­virði tveggja millj­arða króna. Þó verða fram­lög til hús­næð­is­bóta aukin um hálfan millj­arð, þar sem rík­is­stjórnin býst við fjölgun leigj­enda.

Stofn­fram­lög­in, sem eiga að hvetja til auk­ins fram­boðs á íbúðum fyrir lág­tekju­hópa, eru minnkuð á sama tíma og rík­is­stjórnin segir að skortur sé á fram­boði á hús­næð­is­mark­aði. Alls munu útgjöld hins opin­bera í mála­flokk­inn drag­ast saman um 1,4 millj­arða króna, úr 16,3 millj­örðum niður í 14,9 millj­arða króna.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Sonur mannsins með leppinn: „Svona flúði ég vígasamtök föður míns“
Dakota Adams, sonur leiðtoga vígasamtakanna the Oath Keepers, ólst upp við að heimsendir væri í nánd og að öruggast væri að klæðast herklæðum og eiga sem flestar byssur. Dakota tókst að frelsa móður sína og yngri systkini frá heimilisföðurnum.
Kjarninn 5. desember 2022
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf hjá Veitum.
Aðstoðarmaður borgarstjóra ráðinn, án auglýsingar, í nýja yfirmannsstöðu hjá Veitum
Pétur Krogh Ólafsson hefur verið ráðinn í nýtt starf þróunar- og viðskiptastjóra hjá Veitum, dótturfélagi Orkuveitu Reykjavíkur. Starfið var ekki auglýst, samkvæmt svari sem Kjarninn fékk frá Orkuveitunni.
Kjarninn 5. desember 2022
María Heimisdóttir.
María hættir – Vill ekki taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun
María Heimisdóttir hefur sagt upp störfum sem forstjóri Sjúkratrygginga Íslands. Hún segist ekki vilja taka ábyrgð á vanfjármagnaðri stofnun.
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Migration and Integration in the Era of Climate Change
Kjarninn 5. desember 2022
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið
Samtal við samfélagið – Fólksflutningar og samþætting á tímum loftslagsbreytinga
Kjarninn 5. desember 2022
Helga Árnadóttir hannar og myndskreytir Lestar Flóðhesta
Lestrar Flóðhestar eru fjölskylduverkefni
Lestrar Flóðhestar eru ný spil fyrir börn sem eru að taka sín fyrstu skref í lestri. „Okkur fannst vanta eitthvað fjörugt og skemmtilegt í lestrarúrvalið fyrir byrjendur,“ segir Helga Árnadóttir sem hannar og myndskreytir spilin.
Kjarninn 5. desember 2022
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar.
„Þetta er bara eins og að fara með rangt barn heim af róló“
Guðmundur Björgvin Helgason ríkisendurskoðandi skaut föstum skotum að forsvarsmönnum Bankasýslunnar á fundi stjórnskipunar- og eftirlitsnefndar og sakaði Lárus Blöndal um að hafa talað gegn betri vitund er hann sjálfur kom fyrir nefndina.
Kjarninn 5. desember 2022
Þórður Snær Júlíusson
Er Tene nýju flatskjáirnir eða eru kerfin og þeir sem stjórna þeim kannski vandamálið?
Kjarninn 5. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent