„Það er tími til að velja hvar í þessu nýja landslagi stórvelda Ísland verður“

Gylfi Zoega segir Ísland þurfi að hámarka kosti og lágmarka kostnað þess að vera sjálfstætt ríki. Samkvæmt honum er það gert innan NATO og innri markaðar Evrópusambandsins.

15633297297_33c95fdae4_o.jpg
Auglýsing

Hags­munum Íslands, sem þarf að reiða sig á alþjóða­sam­vinnu vegna smæðar sinn­ar, er best borgið með aðild að Atl­ants­hafs­banda­lag­inu (NATO) og í nánu sam­starfi við lýð­ræð­is­ríki Evr­ópu. Þetta skrifar Gylfi Zoega, hag­fræði­pró­fessor við Háskóla Íslands, í grein sinni í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ingar.

Kostir og gallar við smæð Íslands

Í grein­inni sýnir Gylfi fram á kosti þess og galla við að vera smá­ríki út frá hag­fræði­legum kenn­ing­um. Ábat­inn sé sá að íbúar séu yfir­leitt sam­leitn­ari, sem geri lýð­ræð­is­lega ákvörð­una­töku auð­veld­ari. Því til stuðn­ings nefnir hann smá­ríki Norð­ur­landa, þar sem jafnan er auð­veld­ara að ná sátt um nið­ur­stöður um ráð­stöfun skatt­tekna og upp­bygg­ingu vel­ferð­ar­kerf­is­ins.

Hins vegar fylgi smæð­inni einnig kostn­að­ur, sem kemur í veg fyrir að Norð­ur­löndin sundrist í enn smærri ein­ingar og fylki Banda­ríkj­anna lýsi yfir sjálf­stæði. Dæmi um slíkan kostnað eru ýmis almanna­gæði sem hag­kvæmara er að hafa í stórum ríkj­um, líkt og land­varnir og gjald­mið­ill.

Auglýsing

Gylfi segir að nauð­syn­legt sé að hafa þessa kosti og galla til hlið­sjónar þegar stjórn­völd Íslands eigi að hámarka vel­ferð lands­ins. Að hans mati er það gert með því að njóta sam­eig­in­legra varna NATO-­ríkj­anna og sam­eig­in­legan markað Evr­ópu­sam­bands­ins.

ESB mik­il­væg­ara fyrir Ísland en áður

Sam­kvæmt Gylfa hefur mik­il­vægi Evr­ópu­sam­bands­ins fyrir Ísland auk­ist til muna á síð­ustu árum, eftir því sem alþjóða­væð­ingu hefur farið aftur og efna­hags­leg tengsl á milli aust­urs og vest­urs hafa minnk­að. Sam­hliða því mun innri mark­aður aðild­ar­ríkja sam­bands­ins skipta meira máli fyrir íslenskan útflutn­ing, en einnig mun land­fræði­leg lega Íslands skipta miklu máli fyrir Evr­ópu­ríki, sem munu auka land­varnir sínar og hern­að­ar­mátt til að geta varist Rúss­um.

Gylfi Zoega, hagfræðiprófessor við HÍ.

Gylfi segir Evr­ópu­sam­bandið þegar hafa sannað mik­il­vægi sitt fyrir inn­rás Rússa inn í Úkra­ínu, með þróun og dreif­ingu bólu­efna gegn kór­ónu­veirunni. Íslend­ingar nutu góðs af þessu fyr­ir­komu­lagi, sem tryggði öllum ríkjum innan sam­tak­anna, smáum sem stórum, jafnan rétt að bólu­efn­un­um.

Hann bætir því einnig við að fyrri hug­myndir Íslands um að hér gæti risið alþjóð­leg fjár­mála­mið­stöð sem ekki nyti þeirra sam­gæða sem fel­ast í traustri mynt, fjár­mála­eft­ir­liti og sterkum seðla­banka, hafi reynst byggðar á sandi. Sömu­leiðis byggj­ast hug­myndir um að gefa Evr­ópu­sam­starf upp á bát­inn og bjóða Kína vel­komið á sama sandi.

„Það er tími til að velja hvar í þessu nýja lands­lagi stór­velda Ísland verð­ur,“ skrifar Gylfi. „Von­andi verður það á meðal lýð­ræð­is­ríkja Evr­ópu.“

Hægt er að lesa grein Gylfa í heild sinni með því að ger­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Þeir skipta þúsundum, tannburstarnir í norska skóginum.
Tannburstarnir í skóginum
Jordan, tannburstaframleiðandinn þekkti, hefur auglýst eftir notuðum tannburstum sem áhugi er á að reyna að endurvinna. Í norskum skógi hafa fleiri þúsund tannburstar frá Jordan legið í áratugi og rifist er um hver beri ábyrgð á að tína þá upp.
Kjarninn 30. september 2022
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Síminn vill greiða hluthöfum 31,5 milljarða vegna sölunnar á Mílu – og svo sennilega meira
Franska fyrirtækið Ardian er búið að gera upp við Símann vegna kaupanna á Mílu. Síminn ætlar að leggja tillögu um að greiða hluthöfum 31,5 milljarða króna af söluandvirðinu fyrir hluthafafund í lok október.
Kjarninn 30. september 2022
Á fjórum stöðum streymir gas upp af leiðslunni í Eystrasalti.
„Um viljaverk var að ræða“
Götin á Nord Stream-gasleiðslunum er mjög stór og gríðarlegt magn metans streymir enn út í andrúmsloftið. Danir og Svíar ætla að gæta þess að á fundi öryggisráðs Sþ í kvöld verði fjallað um staðreyndir, „nefnilega þær að um viljaverk var að ræða“.
Kjarninn 30. september 2022
Fleiri íbúar landsbyggðarinnar en höfuðborgarsvæðisins telja sig hafa verið bitna af lúsmýi og mest er aukningin á Norðurlandi.
Lúsmýið virðist hafa náð fótfestu á Norðurlandi í sumar
Áttunda sumarið í röð herjaði lúsmýið á landann. Nærri þrefalt fleiri landsmenn telja sig hafa verið bitna af lúsmýi í sumar, tvöfalt fleiri en fyrir þremur árum. Mest var aukningin á Norðurlandi.
Kjarninn 30. september 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Deng Xiaoping - seinni hluti 邓小平 下半
Kjarninn 30. september 2022
Gatnamótin sem um ræðir eru við norðurenda stokksins og yrðu mislæg, en þó í plani við umhverfið í kring.
Borgin vill sjá útfærslu umfangsminni gatnamóta við mynni Sæbrautarstokks
Allt að sex akreinar verða á hluta Kleppsmýrarvegar samkvæmt einu tillögunni að nýjum mislægum gatnamótum við mynni Sæbrautarstokks sem lögð var fram í matsáætlun. Reykjavíkurborg vill að umfangsminni gatnamót verði skoðuð til samanburðar.
Kjarninn 30. september 2022
Gylfi Helgason
Staða menningarmála: Fornleifar
Kjarninn 30. september 2022
Vilhjálmur Árnason (t.v.) er fyrsti flutningsmaður tillögunnar. Bergþór Ólason þingmaður Miðflokksins er á meðal alls 22 meðflutningsmanna Vilhjálms.
Yfir tuttugu þingmenn vilja að Ísland verði leiðandi í rannsóknum á hugvíkkandi efnum
Stór hópur þingmanna úr öllum flokkum nema Vinstrihreyfingunni – grænu framboði vill sjá heilbrigðisráðherra skapa löglegan farveg fyrir rannsóknir á virka efninu í ofskynjunarsveppum hér á landi, þannig að Ísland verði „leiðandi“ í rannsóknum á efninu.
Kjarninn 30. september 2022
Meira úr sama flokkiInnlent