Þróun á fasteignamarkaði hér á landi keimlík þróuninni í nágrannalöndunum

Hraðar verðhækkarnir og mikil velta hafa einkennt fasteignamarkaðinn undanfarið, bæði hér á landi og í nágrannalöndum. Mörg lönd hafa beitt þjóðhagsvarúðartækjum með því að setja þak á lántökur og hlutfall greiðslubyrði af tekjum til að hindra bólur.

Fasteignir hafa hækkað hratt í verði undanfarið hér á landi líkt og annars staðar.
Fasteignir hafa hækkað hratt í verði undanfarið hér á landi líkt og annars staðar.
Auglýsing

Í kjöl­far heims­far­ald­urs COVID-19 beittu mörg ríki heims svoköll­uðum þjóð­hags­var­úð­ar­tækjum til að minnka líkur á að heims­far­ald­ur­inn hefði alvar­legar efna­hags­legar afleið­ing­ar. Kristín Arna Björg­vins­dóttir hag­fræð­ingur í Seðla­banka Íslands fjallar um þjóð­hags­var­úð­ar­stefnu og hlut­verk hennar í að jafna sveiflur vegna heims­far­ald­urs í nýjasta tölu­blaði Vís­bend­ing­ar.

Efna­hags­á­fallið í kjöl­far COVID-19-far­sótt­ar­innar er það fyrsta sem á sér stað eftir að beit­ing þjóð­hags­var­úð­ar­tækja varð útbreidd og var slakað á mörgum þeirra í fyrsta sinn, segir í grein­inni. Jafn­framt segir Kristín Arna að þró­unin nú, bæði hér og ann­ars stað­ar, sé að herða tökin að nýju til að koma í veg fyrir bólu­mynd­un, til að mynda á fast­eigna- og hluta­bréfa­mörk­uð­um. „Til að tak­marka kerf­is­á­hættu sem byggst hafi upp vegna aðstæðna á eigna­mörk­uðum segir hún seðla­banka ýmissa ríkja hafa brugð­ist við með því að herða taum­hald þjóð­hags­var­úð­ar­stefnu að nýju og að ekki sjái fyrir end­ann á þeirri veg­ferð.

„Þróun á fast­eigna­mörk­uðum er mik­il­væg fyrir fjár­mála­stöð­ug­leika en fjár­mála­á­föll sem rekja má til fast­eigna­bóla og skulda­aukn­ingar heim­ila eru almennt kostn­að­ar­sam­ari, lengri og alvar­legri en áföll sem orsakast af öðrum þátt­um. Því má færa rök fyrir því að þjóð­hags­legur ávinn­ingur af því að sporna gegn óhóf­legum skulda­vexti heim­ila, stuðla að stöð­ugum fast­eigna­lána­mark­aði og draga þannig úr sveiflum í hús­næð­is­verði sé tölu­verð­ur,“ segir í grein­inni.

Lág­vaxtaum­hverfið ýtir eigna­verði upp

„Þró­unin á fast­eigna­mark­aði hér á landi á síð­ustu mán­uðum hefur á margan hátt verið keim­lík þró­un­inni í okkar helstu nágrann­lönd­um. Mark­að­ur­inn hefur að und­an­förnu ein­kennst af hröðum verð­hækk­unum og mik­illi veltu. Sögu­lega lágir vextir fast­eigna­lána hér á landi ásamt tak­mörk­uðu fram­boði eigna á sölu hefur leitt til þess að með­al­sölu­tími hefur hald­ist nálægt sögu­legu lág­marki á síð­ustu mán­uðum og eignum í sölu hefur fækkað veru­lega.

Auglýsing

Lág­vaxtaum­hverfið sem nær alls staðar hefur mynd­ast ásamt skorti á vaxta­ber­andi fjár­fest­inga­kostum hefur kynt undir eigna­mörk­uðum og leitt til þess að eigna­verð bæði hér á landi og erlendis hefur hækkað mikið á síð­ustu mán­uð­um, sér í lagi á hluta­bréfa- og fast­eigna­mörk­uð­u­m.“

Kristín Arna segir sum lönd hafa sett þak á veð­setn­ing­ar­hlut­fall fast­eigna­lána á meðan önnur hafi gripið til þess að setja hámark á greiðslu­byrð­ar­hlut­föll, líkt og gert var hér á landi með ákvörðun Fjár­mála­stöð­ug­leika­nefndar Seðla­banka Íslands í lok sept­em­ber þegar sett var hámark á greiðslu­byrð­ar­hlut­fall nýrra fast­eigna­lána. Hámarkið er 35 pró­sent af ráð­stöf­un­ar­tekjum á almenna lán­tak­endur en 40 pró­sent á fyrstu kaup­end­ur.

Þessum úrræðum segir höf­undur að sé almennt beitt ef talið er að ójafn­vægi á fast­eigna­mark­aði geti ógnað fjár­mála­stöð­ug­leika. Búast megi við að alþjóð­legt reglu­verk um beit­ingu þjóð­hags­var­úð­ar­tækja verði end­ur­skoðað á næstu árum með reynsl­una af COVID-19 krepp­unni í huga.

Hægt er að lesa grein Krist­ínar Örnu Björg­vins­dóttur í heild sinni með því að ger­­ast áskrif­andi að Vís­bend­ingu.

Styrkir þú Kjarnann?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur í sjö ár og býður almenningi upp á vandaða umfjöllun þar sem áhersla er á gæði og dýpt.  

Ef þú ert nú þegar styrkjandi leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka styrkinn með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Um 80 prósent HIV smitaðra í Afríku eru undir fimmtugu. Meðferð vegna veirusýkingingarinnar hefur fallið í skuggann af faraldri COVID-19.
„Leikvöllur“ veirunnar hvergi stærri en í sunnanverðri Afríku
HIV smitaðir sem ekki hafa fengið viðeigandi meðferð eru í margfalt meiri hættu á að deyja úr COVID-19. Vísbendingar eru auk þess um að líkami þeirra sé eins og útungunarvél fyrir ný afbrigði veirunnar. Óréttlát dreifing bóluefna er grafalvarlegur vandi.
Kjarninn 5. desember 2021
Ástandið er að eyðileggja líf allra – Á vappinu í stórborginni Hólagarði
Á næstunni munu Auður Jónsdóttir rithöfundur og Bára Huld Beck blaðamaður rúnta um úthverfi höfuðborgarsvæðisins og kanna bæði stemninguna og rekstrarskilyrðin í kófinu í hinum ýmsu verslunarkjörnum. Hólagarður var fyrsti viðkomustaðurinn.
Kjarninn 5. desember 2021
Líkin í lestinni og fangarnir fjórir
Í tíu daga hefur dönsk freigáta lónað skammt undan landi á Gíneuflóa. Áhöfnin bíður fyrirmæla danskra stjórnvalda um hvað gera skuli við óvenjulega fragt um borð í skipinu: fjögur lík og fjóra fanga.
Kjarninn 5. desember 2021
Hanna Katrín Friðriksson, þingmaður Viðreisnar, bað um skýrsluna á sínum tíma.
Vill fá að vita af hverju upplýsingar um fjárfestingar útgerðarfélaga voru felldar út
Í lok ágúst var birt skýrsla sem átti að sýna krosseignatengsl eða ítök útgerðarfélaga í einstökum fyrirtækjum, en að mati þess þingmanns sem bað um hana gerði hún hvorugt. Síðar kom í ljós að mikilvægar upplýsingar voru felldar út fyrir birtingu.
Kjarninn 4. desember 2021
Ingrid Kuhlman
Dánaraðstoð: Óttinn við misnotkun er ástæðulaus
Kjarninn 4. desember 2021
Guðni Th. Jóhannesson, forseti Íslands, ásamt Agnesi M. Sigurðardóttur, biskup Íslands.
Sóknargjöld lækka um 215 milljónir króna milli ára
Milljarðar króna renna úr ríkissjóði til trúfélaga á hverju ári. Langmest fer til þjóðkirkjunnar og í fyrra var ákveðið að hækka tímabundið einn tekjustofn trúfélaga um 280 milljónir króna. Nú hefur sú tímabundna hækkun verið felld niður.
Kjarninn 4. desember 2021
Íbúðafjárfesting hefur dregist saman á árinu, á sama tíma og verð hefur hækkað og auglýstum íbúðum á sölu hefur fækkað.
Mikill samdráttur í íbúðafjárfestingu í ár
Fjárfestingar í uppbyggingu íbúðarhúsnæðis hefur dregist saman á síðustu mánuðum, samhliða mikilli verðhækkun og fækkun íbúða á sölu. Samkvæmt Hagstofu er búist við að íbúðafjárfesting verði rúmlega 8 prósentum minni í ár heldur en í fyrra.
Kjarninn 4. desember 2021
„Ég fór með ekkert á milli handanna nema lífið og dóttur mína“
Þolandi heimilisofbeldis – umkomulaus í ókunnugu landi og á flótta – bíður þess að íslensk stjórnvöld sendi hana og unga dóttur hennar úr landi. Hún flúði til Íslands fyrr á þessu ári og hefur dóttir hennar náð að blómstra eftir komuna hingað til lands.
Kjarninn 4. desember 2021
Meira úr sama flokkiInnlent