„Þurfum að búa okkur undir breyttan heim“

Samkvæmt nýrri skýrslu sérfræðingahóps milliríkjanefndar Sameinuðu þjóðanna um loftslagsbreytingar býr 3,3 miljarðar manna við aðstæður sem eru mjög viðkvæmar gagnvart loftslagsbreytingum og hátt hlutfall dýrategunda er sömuleiðis viðkvæmt.

Eldar í Ástralíu des 2019
Auglýsing

Aftaka­at­burðir tengdir lofts­lags­breyt­ing­um, aukin tíðni þeirra, kraftur og tíma­lengd, eru í auknum mæli rakin til lofts­lags­breyt­inga af manna­völd­um. Þetta eru öfgar á borð við aftaka­hita á landi og legi, flóða, svæð­is­bund­inna þurrka, bruna og aftaka­veð­urs. Þessir atburðir hafa valdið víð­tækum og langvar­andi áhrifum á vist­kerfi, fólk, byggð­ar­lög og inn­viði. Þar á meðal er aukin dán­ar­tíðni fólks og fjölda­dauða teg­unda á landi og í hafi, dauði hlýsjáv­ar­kór­alla, dauði þara­skóga og auk­inn dauði trjáa.

Þetta kemur fram í nýrri mat­skýrslu sér­fræð­inga­hóps milli­ríkja­nefndar Sam­ein­uðu þjóð­anna um lofts­lags­breyt­ingar (IPCC) sem kom út í dag. Skýrslan er afrakstur vinnu­hóps sem leggur mat á áhrif lofts­lags­breyt­inga á líf­ríki og sam­fé­lög og skoðar mögu­leika á aðlög­un, auk þess að leggja grunn að nauð­syn­legum aðgerðum til þess að aðlag­ast lofts­lags­breyt­ing­um.

Þá segir í skýrsl­unni að orðið hafi svæð­is­bundin aukn­ing gróð­ur­elda, sem og aukn­ing í áhrifum af slíkum atburð­um. Tap og tjón í nátt­úr­legum og mann­gerðum kerfum hafi auk­ist vegna aukn­ingar á hita­belt­is­stormum af manna­völd­um, hækk­unar sjáv­ar­stöðu og mik­illar úrkomu.

Auglýsing

Mik­il­vægt að sam­fé­lög um allan heim grípi til aðgerða

„Þessi skýrsla IPCC dregur skýrt fram mik­il­vægi þess að sam­fé­lög um heim allan grípi til aðgerða til að sporna við lofts­lags­breyt­ing­um, ekki bara til að draga úr losun og fjar­lægja gróð­ur­húsa­loft­teg­undir úr and­rúms­loft­inu, heldur líka til að aðlag­ast óum­flýj­an­legum áhrifum lofts­lags­breyt­inga. Við þurfum að búa okkur undir breyttan heim,“ segir Anna Hulda Ólafs­dótt­ir, for­stöðu­maður skrif­stofu lofts­lags­þjón­ustu og aðlög­unar á Veð­ur­stofu Íslands, sem var ein af full­trúum Íslands sem sátu nýaf­staðið sam­þykkt­ar­þing milli­ríkja­nefndar sam­ein­uðu þjóð­anna um skýrsl­una.

Anna Hulda Ólafsdóttir Mynd: Aðsend

Fram kemur í skýrsl­unni að áhrif á nátt­úru­leg og mann­gerð kerfi af völdum hæg­gengra ferla, svo sem súrn­unar sjáv­ar, hækk­unar sjáv­ar­stöðu og minnk­andi úrkomu, hafi verið rakin til lofts­lags­breyt­inga af manna­völd­um.

„Lofts­lags­breyt­ingar hafa valdið umtals­verðu tjóni, og óaft­ur­kræfu tapi á líf­ríki á landi, strand­svæð­um, í ferskvatni og hafi (mikil vissa). Sam­setn­ing vist­kerfa, virkni, seigla og aðlög­un­ar­hæfni innan þeirra hefur hrakað (mikil vissa), sem hefur haft í för með sér nei­kvæð félags­hag­fræði­legar afleið­ingar (mikil vissa). Um það bil helm­ingur þeirra teg­unda sem metnar voru á heims­vísu, hafa fært sig nær pól­unum eða, þær teg­undir sem eru á landi, einnig í meiri hæð (mjög mikil vissa). Stað­bund­inn aldauða má í hund­ruð til­fella má rekja til auk­inna öfga í hita­stigi (mikil vissu). Sumt tjón sökum lofts­lags­breyt­inga af manna­völdum er nú þegar óaft­ur­kræft, svo sem útdauði að minnsta kosti tveggja teg­unda (miðl­ungs vissa). Önnur áhrif eru á barmi þess að vera óaft­ur­kræf, svo sem breyt­ingar á vatnaf­ari vegna hörf­unar jökla, og breyt­ingar á vist­kerfum til fjalla (miðl­ungs vissa) og á norð­ur­skauti vegna þiðn­unar sífrera (mikil vissa).“

Veð­ur­at­burðir hafa dregið úr hag­vexti til skemmri tíma

Þá kemur enn fremur fram að nei­kvæð hag­fræði­leg áhrif og tjón sem rekja má til lofts­lags­breyt­inga og öfga í veð­ur­fari, hafi verið stað­fest í auknum mæli. Vart hafi orðið við fjár­hags­legt tjón í greinum sem verða fyrir beinum áhrifum frá lofts­lagi, með stað­bundnum áhrifum á land­bún­að, skóg­rækt, fisk­veið­ar, orku­bú­skap og ferða­þjón­ustu og með minnk­andi fram­leiðni starfa utandyra.

„Sumir aftaka veð­ur­at­burðir hafa dregið úr hag­vexti til skemmri tíma. Mynstur þró­unar og aðrir þættir sem ekki tengj­ast lofts­lagi hafa átt þátt í því að eignir eru í auknum mæli ber­skjald­aðar gagn­vart váat­burðum sem eykur þannig tjón. Upp­skeru­brest­ur, áhrif á heilsu manna og fæðu­ör­yggi, eyði­legg­ing heim­ila og inn­viða, tjón á eignum og tap­aðar tekj­ur, hefur haft áhrif á afkomu ein­stak­linga, sem hefur haft nei­kvæð áhrif á félags­jöfnuð og jöfnuð milli kynja.“

Þá segir að tjón­næmi líf­kerfa og fólks gagn­vart lofts­lags­breyt­ingum sé mjög ólíkt innan svæða og milli þeirra, sem drifið áfram af félags­hag­fræði­legri þró­un, mis­skipt­ingu, jað­ar­setn­ingu, heims­valda­stefnu og stjórn­mál­um. 3,3 milj­arðar manna lifi við aðstæður sem gera þá mjög við­kvæma gagn­vart lofts­lags­breyt­ing­um.

Hátt hlut­fall dýra­teg­unda sé jafn­framt við­kvæmt fyrir lofts­lags­breyt­ing­um. Varn­ar­leysi manna og vist­kerfa magni upp hvort ann­að. Ósjálf­bær þróun auki varn­ar­leysi vist­kerfa og manna gagn­vart lofts­lags­vánni.

Hraði lofts­lags­breyt­inga ræð­ast mjög af þeim aðlög­un­ar­að­gerðum sem gripið verður til í nálægri fram­tíð

Við það að hlýnun jarðar nær eða fer fram úr 1,5°C í nálægri fram­tíð (2021-2040), mun óum­flýj­an­leg fjölgun lofts­lagstengra nátt­úr­vá­r­at­burða hafa í för með sér margs­konar áhættu fyrir vist­kerfi og mann­fólk. Áhættan mun ráð­ast af þróun tjón­næmis, sem og félags­hag­fræði­legri þróun og þróun aðlög­un­ar, að því er fram kemur í skýrsl­unni.

Umfang og hraði lofts­lags­breyt­inga og áhættan sem þeim breyt­ingum fylgir, ráð­ist mjög svo af þeim aðlög­un­ar­að­gerðum sem gripið verður til í nálægri fram­tíð (2021 til 2040) og hvað verður gert til að draga úr los­un. Það tjón og þau nei­kvæðu áhrif sem spár gera ráð fyr­ir, auk­ist við hvert stig hlýn­un­ar.

Aukn­ing á þurrk­um, flóðum og hækkun sjáv­ar­stöðu muni minnka fæðu­ör­yggi

Í skýrsl­unni segir að lofts­lags­breyt­ingar muni hafa í för með sér aukin áhrif á fram­leiðslu mat­væla og aðgang að þeim, sér­stak­lega á við­kvæmum svæð­um, sem grefi undan fæðu­ör­yggi og nær­ingu. Aukn­ing á þurrk­um, flóðum og hækkun sjáv­ar­stöðu muni minnka fæðu­ör­yggi. Tíð­ari þurrkar og flóð og meiri hækkun sjáv­ar­stöðu, muni minnka fæðu­ör­yggi.

„Hlýnun jarðar um 2°C eða meira er spáð fyrir 2050, áhætta varð­andi fæðu­ör­yggi verður orðin alls­ráð­andi, sem leiða mun til vannær­ingar og skorts á snefil­efnum ,einkum í Afr­íku sunnan Sahara, Suð­ur­-Asíu, Mið-Am­er­íku og smærri eyríkjum (mikil vissa). Hlýnun mun í auknum mæli veikja virkni innan vist­kerfa, svo sem frjóvgun og jarð­efna­sam­setn­ingu, auka ágengni frá skað­völdum og sjúk­dóm­um, og minka lífmassa sjáv­ar­dýra, sem mun grafa undan fæðu­öflun á landi og í hafi (miðl­ungs vissa). Við hlýnun um 3°C eða meira mun tjón­næmi gagn­vart lofts­lagsvá aukast til muna (mikil vissa) og auka á mis­skipt­ingu milli svæða (mikil vissa),“ segir í skýrsl­unni.

Lofts­lags­breyt­ingar munu hafa áhrif á hvata sem valda átökum – svo sem fátækt

Aukn­ing verður í fólks­flutn­ingum með tíð­ari flóð­um, hita­belt­is­stormum, þurrkum og í vax­andi mæli vegna, hækk­andi sjáv­ar­stöðu, sam­kvæmt skýrslu­höf­und­um. Hins vegar muni fólks­flutn­ingar og átök, jafn­vel til lengri tíma lit­ið, vera áfram drifin af félags­hag­fræði­legum og stjórn­mála­legum þátt­um. Umfang fólks­flutn­inga muni ákvarð­ast af getu til aðlög­un­ar, fólks­fjölgun og stefnu­mörkun er varðar þróun og fólks­flutn­inga. Á sama hátt, munu lofts­lags­breyt­ingar hafa áhrif á hvata sem valda átök­um, svo sem fátækt; hvort til átaka kemur muni ráð­ast af hvernig stjórn­mál og efna­hags­mál þró­ast og sögu átaka.

Nei­kvæð áhrif lofts­lags­vár og til­heyr­andi áhætta hafi nú keðju­verk­andi áhrif á milli geira og á milli svæða og munu valda vendi­punktum í við­kvæmum vist­kerfum og keðju­verk­andi nei­kvæðum áhrifum og tjóni við strendur og í þétt­býli sem og til fjalla. Á mörgum svæðum hafi gróð­ur­eldar haft áhrif á vist­kerfi, dýra­teg­und­ir, fólk og eignir þeirra, efna­hags­starf­semi og heilsu. Í borgum og byggð­ar­lögum hafi lofts­lags­á­hrif valdið tjóni og nei­kvæðum áhrifum á mik­il­vægum innviðum svo sem vatns­veitum og fæðu­kerfum og einnig haft áhrif á efna­hags­starf­semi, að því marki að áhrifa gæti utan þess svæðis sem varð fyrir lofts­lags­vánni.

Á Amazon-­svæð­inu munu keðju­verk­andi áhrif, bæði frá lofts­lagstengdum áhrifa­þáttum og ann­ars konar áhrifa­þátt­um, valda óaft­ur­kræfum og alvar­legum skaða á virkni vist­kerfa og líf­fræði­legum fjöl­breyti­leika þeirra við 2°C hlýnun jarðar eða meira. Óum­flýj­an­leg hækkun sjáv­ar­stöðu muni valda keðju­verk­andi og sam­verk­andi áhrifum með eyði­legg­ingu á vist­kerfi við strend­ur, valda seltu í grunn­vatni, flóðum og tjóni á innviðum við strend­ur, með keðju­verk­andi áhrifum á lífs­við­ur­væri, heilsu, vel­ferð, fæðu- og vatns­fram­boð sem og gild­is­mat og við­horf innan sam­fé­laga í nálægri og fjar­lægri fram­tíð.

Ef frek­ari seinkun verður á sam­hentum aðgerðum glat­ast tæki­færið til að skapa líf­væn­legri og sjálf­bæra fram­tíð

Anna Hulda bendir á að nið­ur­staða skýrsl­unnar sé meðal ann­ars sú að talið sé enn mik­il­væg­ara en áður að aðlögun að áhrifum lofts­lags­breyt­inga sé mik­il­vægur þáttur í heild­ar­stefnu sam­fé­laga um heim all­an.

„Þegar því er náð, erum við farin að nálg­ast það sem kall­ast „lofts­lags­þolin þró­un“ og með „lofts­lags­þoli“ er átt við sam­safn­aðan við­náms­þrótt sam­fé­lags eða hluta þess gagn­vart áhrifum lofts­lags­breyt­inga,“ segir hún. „Eins og segir í skýrsl­unni þá eru lofts­lags­breyt­ingar ógn við vel­ferð fólks, dýra og heilsu jarð­ar. Ef frek­ari seinkun verður á sam­hentum aðgerðum á heims­vísu glat­ast tæki­færið til að skapa líf­væn­legri og sjálf­bæra fram­tíð.“

Í skýrsl­unni segir að stutt sé við lofts­lags­þolna þróun þegar stjórn­völd, almenn­ingur og einka­geir­inn taka ákvarð­anir sem felur í sér for­gangs­röðun gagn­vart jafn­ræði og rétt­læti og því að draga úr áhættu og þegar ákvörð­un­ar­ferli, fjár­mögnun og aðgerðir eru sam­þættar milli allra stiga stjórn­sýslu, á milli atvinnu­geira til langs og skamms tíma. Lofts­lags­þolin þróun byggi á stuðn­ingi stjórn­valda á öllum stigum með því að vinna með almenn­ingi, félaga­sam­tök­um, mennta­geir­an­um, stofn­un­um, fjöl­miðl­um, fjár­festum og fyr­ir­tækj­um; og með því að þróa sam­vinnu á milli stofn­ana og jað­ar­settra hópa, svo sem kvenna, ungs fólks, frum­byggja, smárra sam­fé­laga og þjóð­ern­is­minni­hluta. Slík sam­vinna nái mestum árangri þegar hún er studd af öfl­ugri stjórn­málafor­ystu, stofn­un­um, aðgengi að fjár­magni, mann­afli, bún­aði, upp­lýs­ingum og hag­nýtum lausn­um.

Mik­il­vægt að standa vörð um vist­kerfi og líf­fræði­legan fjöl­breyti­leika

Í skýrsl­unni kemur enn fremur fram að það sé grund­vall­ar­at­riði lofts­lags­þol­innar þró­unar að standa vörð um líf­fræði­legan fjöl­breyti­leika og vist­kerfi. Nýlegar rann­sóknir sýni að til að við­halda lofts­lags­þoli vist­kerfa og líf­fræði­legs fjöl­breyti­leika, þurfi að vernda um það bil 30 til 50 pró­sent af land­svæði, ferskvatni og hafi á jörð­inni með öfl­ugum hætti, þar á meðal vist­kerfa sem hafa orðið fyrir litlum áhrif af manna­völd­um.

Lofts­lags­breyt­ingar hafi nú þegar raskað mann­gerðum og nátt­úru­legum kerfum og sú þróun sem á sér stað nú, ýti ekki undir lofts­lags­þolna þró­un. Þær ákvarð­anir sem verða teknar og fram­kvæmdar næsta ára­tug­inn, munu ákvarða árangur lofts­lags­þol­innar þró­unar til lengri tíma lit­ið. Mik­il­vægt sé að átta sig á því að horfur um árangur í lofts­lag­þol­inni þróun versna ef ekki verður dregið hratt úr losun gróð­ur­húsa­loft­teg­unda, sér­stak­lega ef horft er til þess mögu­leika að hlýnun jarðar fari fram úr 1,5°C í nálægri fram­tíð.

Þær aðgerðir sem gripið hefur verið til eru flestar á smáum skala

Til að aðlag­ast áhrifum lofts­lags­breyt­inga sem þegar eru merkj­an­leg, þarf að draga úr áhættu og tjón­næmi, mest­megnis með breyt­ingum á núver­andi kerf­um, segir í skýrsl­unni. Margir mögu­leikar til aðlög­unar séu til staðar og not­aðir til að taka á þeim áhrifum lofts­lag­breyt­inga sem spáð er, en fram­kvæmd aðlög­un­ar­að­gera sé háð getu og skil­virkni stjórn­valda og ferla við ákvarð­ana­töku. Þetta, ásamt aðstæðum sem skapa tæki­færi, geti einnig ýtt undir lofts­lags­þolna þró­un.

Fram kemur að merkj­an­legar fram­farir og aukn­ing sé í skipu­lagi og fram­kvæmd aðlög­unar á öllum svæð­um. Aukin vit­und almenn­ings og stjórn­mála­manna um áhrif lofts­lags­breyt­inga og áhættu sem þeim fylgja, hafi orðið til þess að að minnsta kosti 170 lönd hafa sett aðlögun inn í lofts­lags­stefnu sína og margar borgir horfa nú til lofts­lags­breyt­inga þegar kemur að skipu­lags­mál­um.

Anna Hulda segir að þrátt fyrir fram­farir í aðlögun sé hún ekki komin á það stig sem þarf til að draga frekar úr áhættu vegna áhrifa lofts­lags­breyt­inga.

„Í auknum mæli er verið að nota ýmis tól við ákvörð­un­ar­töku, s.s. líkön og sviðs­mynd­ir, en slík tól eru hluti af því sem kall­ast lofts­lags­þjón­usta. Þær aðgerðir sem gripið hefur verið til eru þó flestar á smáum skala og afmörkuð við það að draga úr aðsteðj­andi hættu og við­brögð við núver­andi hættu. Sam­kvæmt skýrsl­unni eru stærstu glopp­urnar í þeim sam­fé­lögum þar sem tekjur fólks eru lægstar, en eru jafn­framt oft þau sam­fé­lög sem eru hvað útsett­ust fyrir áhrifum lofts­lags­breyt­inga. Ef ekki verður bætt í aðgerðir þá mun þessum gloppum því miður fjölga og þær stækka“ segir hún.

Áhrifa­rík­ustu kost­irnir byggja á sam­þættum aðgerðum milli geira sem taka á félags­legum ójöfn­uði

Fram kemur í til­kynn­ingu skrif­stofu lofts­lags­þjón­ustu og aðlög­unar um skýrsl­una að lofts­lags­að­gerðir skipt­ist fyrst og fremst í tvennt. „Ann­ars vegar mót­væg­is­að­gerðir sem snúa að því að draga úr útblæstri gróð­ur­húsa­loft­teg­unda eða fjar­lægja þær úr and­rúms­loft­inu og hins vegar aðlög­un­ar­að­gerð­ir. Aðlög­un­arða­gerðir snúa þá fyrst og fremst að því að búa okkur undir breyttan heim með því að auka lofts­lags­þol með þeim hætti að draga úr tjón­næmi vegna loft­lags­breyt­inga sem vænta má í fram­tíð­inni. En vissu­lega er tjón­næmi í fram­tíð­inni einnig háð efna­hags­þró­un, en mik­il­vægt er að taka til­lit til áhrifa lofts­lags­breyt­inga við skipu­lag og hag­stjórn og auka þannig mögu­leik­ann á aðlög­un­ar­getu og lofts­lags­þoli.“

Anna Hulda segir að hag­kvæm­ustu og áhrifa­rík­ustu kost­irnir hvað varðar aðlögun byggi á sam­þættum aðgerðum milli geira sem taka á félags­legum ójöfn­uði og taka einnig ólíkt á mis­mun­andi áhætt­um.

„Að­lögun er oft­ast nær við­brögð við fleiri þáttum en lofts­lags­breyt­ingum einum og sér og geta tengst stjórnun á t.d. bættum almanna­vörn­um. Aðlög­un­ar­að­gerðir hafa það mark­mið að draga úr – eða seinka – áhrifum lofts­lags­breyt­inga upp að því marki sem mögu­legt er. En ef horft er til þess sem fram kemur í skýrslu IPCC sem var gefin út í dag, er lík­legt er að áhrif lofts­lags­breyt­inga muni að lokum verða meiri en aðlög­un­ar­geta sam­fé­lags­legra og nátt­úru­legra kerfa ræður við,“ segir hún.

Mik­il­væg skref hafa verið tekin á Íslandi hvað varðar aðlögun

Fram kemur í til­kynn­ing­unni að staða Íslands í aðlög­un­ar­málum hafi notið fram­gangs á und­an­förnum árum og miss­er­um. Þar beri hæst að nefna hvít­bók um aðlögun að lofts­lags­breyt­ingum sem unnin var af starfs­hópi árið 2021 og sam­svar­andi stefnu sem byggð var á hvít­bók­inni og svo stofnun skrif­stofu lofts­lags­þjón­ustu og aðlög­unar hjá Veð­ur­stofu Íslands árið 2021.

„Skrif­stofu lofts­lags­þjón­ustu og aðlög­unar verður vett­vangur sem mun þjón­usta brýn verk­efni á sviði aðlög­un­ar, leggja til sviðs­myndir að lofts­lags­breyt­ingum og áhrifum þeirra, auk vökt­unar á afleið­ing­um,“ segir Anna Hulda sem gegnt hefur starfi for­stöðu­manns frá stofnun skrif­stof­unnar haustið 2021.

„Skrif­stofan er vett­vangur fyrir vís­inda­sam­fé­lag­ið, fag­stofn­anir og hag­að­ila hvað varðar aðlögun auk þess mun skrif­stofan sinna sam­starfi á þessu sviði við alþjóða­stofn­anir og sinna miðlun um áhrif lofts­lags­breyt­inga til hags­muna­að­ila og almenn­ings. Í þessu sam­hengi er hægt að tala um að skrif­stofa lofts­lags­þjón­ustu og aðlög­unar sé „brú milli vís­inda og sam­fé­lags“. Hjá syst­ur­stofn­unum okkar erlendis eru þetta svokölluð Climate Service Centres – sem er þá meðal ann­ars „lofts­lags­þjón­usta“, sem styður aðlögun þess­ara ríkja. Mark­miðið með slíkum skrif­stofum er ekki síst að ná fram meiri virð­is­auka í þeirri þekk­ingu sem liggur í fag­stofn­unum og miðla henni af meiri krafti en áður,“ segir hún.

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Orri Hauksson, forstjóri Símans.
Síminn vill greiða hluthöfum 31,5 milljarða vegna sölunnar á Mílu – og svo sennilega meira
Franska fyrirtækið Ardian er búið að gera upp við Símann vegna kaupanna á Mílu. Síminn ætlar að leggja tillögu um að greiða hluthöfum 31,5 milljarða króna af söluandvirðinu fyrir hluthafafund í lok október.
Kjarninn 30. september 2022
Á fjórum stöðum streymir gas upp af leiðslunni í Eystrasalti.
„Um viljaverk var að ræða“
Götin á Nord Stream-gasleiðslunum er mjög stór og gríðarlegt magn metans streymir enn út í andrúmsloftið. Danir og Svíar ætla að gæta þess að á fundi öryggisráðs Sþ í kvöld verði fjallað um staðreyndir, „nefnilega þær að um viljaverk var að ræða“.
Kjarninn 30. september 2022
Fleiri íbúar landsbyggðarinnar en höfuðborgarsvæðisins telja sig hafa verið bitna af lúsmýi og mest er aukningin á Norðurlandi.
Lúsmýið virðist hafa náð fótfestu á Norðurlandi í sumar
Áttunda sumarið í röð herjaði lúsmýið á landann. Nærri þrefalt fleiri landsmenn telja sig hafa verið bitna af lúsmýi í sumar, tvöfalt fleiri en fyrir þremur árum. Mest var aukningin á Norðurlandi.
Kjarninn 30. september 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Deng Xiaoping - seinni hluti 邓小平 下半
Kjarninn 30. september 2022
Gatnamótin sem um ræðir eru við norðurenda stokksins og yrðu mislæg, en þó í plani við umhverfið í kring.
Borgin vill sjá útfærslu umfangsminni gatnamóta við mynni Sæbrautarstokks
Allt að sex akreinar verða á hluta Kleppsmýrarvegar samkvæmt einu tillögunni að nýjum mislægum gatnamótum við mynni Sæbrautarstokks sem lögð var fram í matsáætlun. Reykjavíkurborg vill að umfangsminni gatnamót verði skoðuð til samanburðar.
Kjarninn 30. september 2022
Gylfi Helgason
Staða menningarmála: Fornleifar
Kjarninn 30. september 2022
Vilhjálmur Árnason (t.v.) er fyrsti flutningsmaður tillögunnar. Bergþór Ólason þingmaður Miðflokksins er á meðal alls 22 meðflutningsmanna Vilhjálms.
Yfir tuttugu þingmenn vilja að Ísland verði leiðandi í rannsóknum á hugvíkkandi efnum
Stór hópur þingmanna úr öllum flokkum nema Vinstrihreyfingunni – grænu framboði vill sjá heilbrigðisráðherra skapa löglegan farveg fyrir rannsóknir á virka efninu í ofskynjunarsveppum hér á landi, þannig að Ísland verði „leiðandi“ í rannsóknum á efninu.
Kjarninn 30. september 2022
Þóra Hreinsdóttir var fimmtán ára er hún ritaði í dagbókina sína um náin samskipti við Jón Baldvin árið 1970.
Unglingsstúlka lýsti nánu sambandi við Jón Baldvin Hannibalsson í dagbók
Jón Baldvin Hannibalsson, fyrrverandi utanríkisráðherra Íslands, sagði í bréfi til stúlku árið 1970 að hjarta hans slægi örar og blóðið rynni hraðar þegar hann hugsaði til hennar. Stúlkan var 15 ára. Hann 31 árs. Var kennarinn. Hún nemandinn.
Kjarninn 30. september 2022
Meira úr sama flokkiFréttaskýringar