Tilræðismaður Hedegaard látinn laus í óþökk Dana

000-DV1403861-1.jpg
Auglýsing

Dönsk stjórn­völd eru ævareið Tyrkjum fyrir að hafa sleppt úr haldi dönskum rík­is­borg­ara sem reyndi að ráða danskan rit­höf­und af dög­um. Til­ræð­is­mað­ur­inn var hand­tek­inn í Tyrk­landi, dönsk stjórn­völd höfðu óskað eftir fram­sali hans en mann­inum var sleppt áður en til þess kom.

For­sagan



Þann 5. febr­úar 2013 hringdi dyra­bjallan hjá Lars Hedegaard rit­höf­undi á heim­ili hans á Frið­riks­bergi við Kaup­manna­höfn. Sá sem hringdi bjöll­unni var í rauðum jakka, eins og póst­menn klæðast, og sagð­ist vera með pakka til rit­höf­und­ar­ins. Eftir að “póst­mað­ur­inn” hafði rétt Hedegaard pakk­ann dró hann upp byssu, mið­aði á höfuð hans og hleypti af. Ekki var miðið nákvæmara en svo að skotið geig­aði og þegar til­ræð­is­mað­ur­inn ætl­aði að bæta um betur stóð byssan á sér. Til handa­lög­mála kom sem end­uðu með því að til­ræð­is­mað­ur­inn komst undan og tókst lög­regl­unni ekki að hafa uppi á honum þrátt fyrir mikla leit.

Bíl sem til­ræð­is­mað­ur­inn hafði komið á, og skyldi eftir skammt frá húsi Hedegaards, hafði hann keypt og notað til þess fölsuð skil­ríki. Þótt ekki hafi verið stað­fest hver ástæða þessa mis­heppn­aða til­ræðis var hafa danska lög­reglan og rit­höf­und­ur­inn sjálfur aldrei verið vafa um að skýr­ing­anna væri að leita í skrifum og ummælum Lars Hedegaard um múslima, sem voru oft á tíðum mjög umdeild.

Hedegaard hafði meðal ann­ars verið dreg­inn fyrir rétt vegna ummæla í umræðu­þætti sem birtur var á net­inu, en mála­ferlin vöktu mikla athygli hér í Dan­mörku. Hedegaard var sýkn­aður á lægsta dóm­stigi (Byretten), fyrir milli­dóm­stigi (Lands­retten) var hann dæmdur til að greiða 5000 króna sekt en loks sýkn­aður í Hæsta­rétti. Margir litu á þessi mála­ferli sem próf­stein á mál­frelsi en í áður­nefndum umræðu­þætti hafði Hedegaard kveðið mjög fast að orði, svo fast að mörgum þótti nóg um.

Auglýsing

 "Póst­mað­ur­inn" hand­tekin



Strax vakn­aði grunur um að til­ræð­is­mað­ur­inn í rauða jakk­anum hefði reynt að kom­ast úr landi en um það var þó ekk­ert vit­að. Að sögn rit­höf­und­ar­ins tal­aði mað­ur­inn lýta­lausa dönsku, sem talið var ótví­rætt merki um að hann væri danskur eða hefði að minnsta kosti dvalist hér um langt skeið. En hann var horf­inn og öruggt talið að hann hefði strax farið úr landi.

"Að sögn rit­höf­und­ar­ins tal­aði mað­ur­inn lýta­lausa dönsku, sem talið var ótví­rætt merki um að hann væri danskur eða hefði að minnsta kosti dvalist hér um langt skeið. En hann var horf­inn og öruggt talið að hann hefði strax farið úr landi."

Leið nú og beið.

Þann 5. apríl síð­ast­lið­inn hand­tók tyrk­neska lög­reglan 27 ára karl­mann, danskan rík­is­borg­ara, sem danska lög­reglan telur öruggt að sé “póst­mað­ur­inn”. Lög­reglan hefur ann­ars verið mjög spör á upp­lýs­ingar vegna hand­tök­unnar en strax var haf­inn und­ir­bún­ingur þess að fá mann­inn fram­seldan hingað til Dan­merk­ur. Slíkt getur tekið tíma og þykir ekki óeðli­legt. Rit­höf­und­ur­inn Hedegaard lýsti yfir í við­tölum að hann von­að­ist til að í rétt­ar­höldum í Dan­mörku kæmi fram hvort þetta til­ræði hefði verið einka­fram­tak við­kom­andi manns eða hvort hann hefði verið full­trúi ein­hverra sam­taka og þá hvaða sam­tök ættu hlut að máli.

Lögregluyfirvöld í Danmörku upplýsa blaðamenn um handtöku tilræðismanns Hedegaard í Tyrklandi, á blaðamannafundi 27. apríl síðastliðinn. Lög­reglu­yf­ir­völd í Dan­mörku upp­lýsa blaða­menn um hand­töku til­ræð­is­manns Hedegaard í Tyrk­landi, á blaða­manna­fundi 27. apríl síð­ast­lið­inn.

Óvæntar fréttir



Þann 2. októ­ber síð­ast­lið­inn hitti starfs­maður danska sendi­ráðs­ins í Tyrk­landi tyrk­neska emb­ætt­is­menn. Þar fékk hann þær óvæntu fréttir að “kannski” væri danski rík­is­borg­ar­inn laus úr fang­elsi, þessar fréttir voru þó óljós­ar. Rúmri viku seinna, 10. októ­ber, hafði danska rann­sókn­ar­lög­reglan (PET) sam­band við Lars Hedegaard og tjáði honum að “póst­mað­ur­inn” sæti ekki lengur í fang­elsi í Tyrk­landi. Um líkt leyti óskar danska sendi­ráðið í Ankara eftir svörum við því hvort mað­ur­inn hefði verið lát­inn laus. Svör Tyrkja voru loðin og ekki afdrátt­ar­laus og það var ekki fyrr en sendi­nefnd danskra emb­ætt­is­manna fór til Ankara og kraf­ist skýrra svara að tyrk­nesk stjórn­völd stað­festu að danski rík­is­borg­ar­inn “póst­mað­ur­inn” sæti ekki lengur í fang­elsi.

Þegar óskað var skýr­inga á hverju það sætti var í fyrstu fátt um svör. Ekki fékkst stað­fest að mað­ur­inn væri einn þeirra sem Tyrkir slepptu í svo­nefndum fanga­skiptum við Íslamska ríkið svo­nefnda (IS­IS) en það hafði verið nefnt í fjöl­miðl­um. Danskir þing­menn reidd­ust mjög og ekki urðu upp­lýs­ingar sem síðar bár­ust til að bæta úr skák. Tyrk­nesk stjórn­völd til­kynntu þá Dönum að þau hefðu ekki viljað að mann­inum yrði sleppt en dóm­stóll hefði ákveðið að það skyldi gert, ástæðan sögð sú að lög­maður manns­ins hefði óskað eftir því. Hvar “póst­mað­ur­inn” væri nið­ur­kom­inn sögðu tyrk­nesk stjórn­völd ekk­ert um, sögð­ust þó ekki vita til að hann væri far­inn úr landi.

Danskir þing­menn æfir



Nú fór allt í háa­loft í danska þing­inu. Sumir kröfð­ust þess að stjórn­mála­sam­bandi við Tyrki yrði þegar í stað slit­ið, aðrir kröfð­ust refsi­að­gerða gegn Tyrkj­um. Tyrk­neski sendi­herr­ann í Kaup­manna­höfn var kall­aður í Utan­rík­is­ráðu­neytið og hund­skammaður (“fik en skideball­e”eins og eitt blað­anna orð­aði það) og honum gerð grein fyrir því að þetta mál drægi dilk á eftir sér og Danir myndu ekki orða­laust sætta sig við fram­komu Tyrkja.

Hvað geta Danir gert?



Bæði Helle Thorn­ing-Schmidt for­sæt­is­ráð­herra og Martin Lidegaard utan­rík­is­ráð­herra sögðu marg­sinnis í við­tölum í fjöl­miðl­um, fyrst eftir að upp­víst varð um mál­ið, að sú ákvörðun að sleppa “póst­mann­in­um” úr haldi væri bæði óskilj­an­leg og óásætt­an­leg. For­sæt­is­ráð­herr­ann sagði að þetta mál yrði tekið upp innan Evr­ópu­sam­bands­ins í tengslum við umfjöllun um ESB umsókn Tyrkja. Hvaða áhrif það hefur er óvíst. Þrátt fyrir að Tyrkir hafi fengið mikla gagn­rýni, ekki síst vegna mann­rétt­inda­mála, vilja stóru og áhrifa­miklu þjóð­irnar innan ESB ekki ganga of hart fram gagn­vart þeim.

Helle Thorning-Schmidt Helle Thorn­ing-Schmidt, for­sæt­is­ráð­herra Dana, botnar hvorki upp né niður í ákvörðun tyrk­neskra stjórn­valda um að sleppa til­ræð­is­mann­inum úr hald­i.

Það er athygl­is­vert að und­an­farna daga hefur tónn dönsku ráð­herr­anna mild­ast nokk­uð. Í útvarps­við­tali föstu­dag­inn 24. októ­ber síð­ast­lið­inn sagði Martin Lidegaard utan­rík­is­ráð­herra að hann hefði rætt við tyrk­neska sendi­herr­ann fyrr um dag­inn, í alvar­legum tón. For­sæt­is­ráð­herr­ann notar sömu­leiðis mild­ara orða­lag. Eitt dönsku blað­anna getur sér þess til að það hafi runnið upp fyrir dönsku ráð­herr­unum að innan ESB væri það, að mann­inum hafi verið sleppt ekki talið stór­mál. Þess vegna væri rétt­ast að spara stóru orðin þótt menn láti hvína í tálkn­unum “í tún­inu heima”.

Rit­höf­und­ur­inn andar rólega



Þrátt fyrir að Lars Hedegaard sé mjög ósáttur við að Tyrkir hafi sleppt mann­inum seg­ist hann anda rólega. Þótt mað­ur­inn hafi reynst svo léleg skytta að hann hitti ekki manns­höfuð á eins metra færi sé hann varla svo skyni skropp­inn að hann komi aftur til Dan­merk­ur.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – English
Samtal við samfélagið – Comparative Sociology is Sociology
Kjarninn 1. apríl 2020
„Stjórnvöld í Bretlandi hafa brugðist almenningi“
Misjöfn viðbrögð eru hjá stjórnvöldum ríkja heimsins við faraldrinum sem nú geisar. Í Bretlandi hamstrar fólk nauðsynjavörur og nokkuð hefur þótt skorta á upplýsingagjöf til almennings þar í landi.
Kjarninn 31. mars 2020
Freyr Eyjólfsson
COVID-19 dregur úr loftmengun í heiminum
Kjarninn 31. mars 2020
Alma Möller, landlæknir og Þórólfur Guðnason sóttvarnalæknir.
Enginn losnað úr öndunarvél enn sem komið er
Sóttvarnalæknir furðar sig á þeim fjölda beiðna um undanþágur frá sóttkví og samkomubanni sem berast. Ekki sé hægt að veita mörgum undanþágu einfaldlega af því að þá eykst hættan á því að smitum fjölgi hratt.
Kjarninn 31. mars 2020
Björgólfur Jóhannsson, tímabundinn forstjóri Samherja, og Þorsteinn Már Baldvinsson, sem steig niður úr forstjórastólnum tímabundið í nóvember 2019 en settist aftur í hann nýverið.
Samherji fær að sleppa við yfirtökuskyldu á Eimskip
Samherji þarf ekki að taka yfir Eimskip þrátt fyrir að hafa skapað yfirtökuskyldu. Fjármálaeftirlitið hefur komist að þeirri niðurstöðu að að vegna COVID-19 eigi að veita undanþágu frá yfirtökuskyldunni.
Kjarninn 31. mars 2020
Páll Matthíasson, forstjóri Landspítalans, var til svara á upplýsingafundinum í dag.
„Það er vond hugmynd“ að ferðast um páskana – „Ekki gera það“
Það þarf að sýna „þolgæði“ og „biðlund“ til að ljúka faraldrinum. Alls ekki er ráðlegt að Íslendingar leggist í ferðalög um páskana. Það skapar óteljandi vandamál sem hægt er að komast hjá með því að vera heima.
Kjarninn 31. mars 2020
Kristbjörn Árnason
Mannlegir kingsarar vikunnar.
Leslistinn 31. mars 2020
Tobba Marinós ráðin nýr ritstjóri DV
DV á að verða miðill sem umfram allt verður með „vönduð efnistök“. Hlé verður gert á pappírsútgáfu miðilsins.
Kjarninn 31. mars 2020
Meira úr sama flokkiErlent
None