Útgjöld hins opinbera hafa hækkað um tæp 53 prósent frá árinu 2014

Þau gjöld sem hið opinbera lagði á hvern íbúa hafa farið úr því að vera tæplega þrjár milljónir króna árið 2014 í að vera yfir fjórar milljónir króna í fyrra.

Bjarni Benediktsson hefur verið fjármálaráðherra frá árinu 2013 að undanskildum nokkrum mánuðum á árinu 2017 þegar hann var forsætisráðherra.
Bjarni Benediktsson hefur verið fjármálaráðherra frá árinu 2013 að undanskildum nokkrum mánuðum á árinu 2017 þegar hann var forsætisráðherra.
Auglýsing

Heild­ar­út­gjöld hins opin­bera, bæði rík­is­ins og sveit­ar­fé­laga, voru 1.461 millj­arðar króna í fyrra. Þau hækk­uðu um 138 millj­arða króna á síð­asta ári og má rekja þá hækkun að stórum hluta til kór­ónu­veiru­far­ald­urs­ins, sem hefur útheimt stór­aukin kostnað við greiðslu atvinnu­leys­is­bóta og vegna ann­arra efna­hags­að­gerða sem stjórn­völd hafa gripið til vegna hans. Útgjöld hins opin­bera hafa þó lengi verið að vaxa ár frá ári, óháð því hvort stór­kost­leg efna­hags­á­föll séu að skella á þjóð­ar­bú­skapn­um. Frá árinu 2014 hafa útgjöldin til að mynda hækkað um 52,5 pró­sent, farið úr 958 millj­örðum króna í 1.461 millj­arð króna. 

Þegar þessum tölum er deilt niður á íbúa kemur í ljós að þau voru tæp­lega þrjár millj­ónir á hvern þeirra ári 2014 en voru yfir fjórar millj­ónir króna í fyrra, og juk­ust þar af leið­andi um 36,4 pró­sent. 

Þetta kemur fram á vefnum opin­berum­svif.is sem opn­aður var í síð­ustu viku. Þar er hægt að finna lyk­il­tölur um rekstur hins opin­bera. Gögn síð­unnar eru sótt til Hag­stofu Íslands, Skatts­ins og Fjár­sýsl­unn­ar, sem hefur yfir­um­sjón með bók­haldi og upp­gjöri rík­is­sjóðs.

Auglýsing
Á tíma­bil­inu sem um ræðir hér að ofan hafa setið þrjár rík­is­stjórn­ir. Fyrst sat rík­is­stjórn Fram­sókn­ar­flokks og Sjálf­stæð­is­flokks frá 2013 til 2016. Svo sat rík­is­stjórn Sjálf­stæð­is­flokks, Við­reisnar og Bjartar fram­tíð í nokkra mán­uði á árinu 2017. Loks er um að ræða sitj­andi rík­is­stjórn Vinstri grænna, Sjálf­stæð­is­flokks og Fram­sókn­ar­flokks sem setið hefur að völdum frá því í lok árs 2017. 

Útgjöld rík­is­sjóðs auk­ist um 373 millj­arða

Útgjalda­aukn­ingin hef­ur, í krónum talið, verið mest hjá rík­is­sjóði. Heild­ar­út­gjöld hans voru 718 millj­arðar króna árið 2014 en í fyrra voru þau orðin 1.091 millj­arðar króna og höfðu þar með auk­ist um 373 millj­arða króna, eða 52 pró­sent. Gjöld rík­is­sjóðs á hvern íbúa fóru úr um 2,2 millj­ónum króna árið 2014 í um þrjár millj­ónir króna á hvern íbúa á ári í fyrra.

Ef töl­urnar frá 2014 eru mið­aðar við stöðu mála á árinu 2019, áður en kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn skall á, þá er staðan samt sem áður sú að gjöldin höfðu auk­ist um 249 millj­arða króna á ári. 

Gjöld inn­heimt af rík­is­sjóði á hvern íbúa voru komin upp í 2,7 millj­ónir króna á ári 2019, og höfðu þar með hækkað um 23 pró­sent frá lokum árs 2014. 

Gjöld sveit­ar­fé­laga lands­ins hafa hækkað úr 274 millj­örðum króna árið 2014 í 422 millj­arða króna í fyrra, eða um 148 millj­arða króna, sem gera 54 pró­sent hækk­un. Gjöld á hvern íbúa þeirra hafa farið úr 841 þús­und krónum á ári í 1.160 þús­und krónur á ári á tíma­bil­in­u. 

Ef miðað er við árið 2019, áður en kór­ónu­veiru­far­ald­ur­inn skall á, á juk­ust gjöld sem sveit­ar­fé­lög lands­ins inn­heimtu af íbúum sínum úr um 129 millj­arða króna, eða um 47 pró­sent. Hjá sveit­ar­fé­lög­unum fór stærstur hluti útgjalda í fyrra í mennta­mál, eða 34 pró­sent, og 15 pró­sent fer í mennta- íþrótta og trú­mál. Þá fara um tíu pró­sent í vega­sam­göng­um. Hjá rík­inu fór hins vegar um 26 pró­sent  heil­brigð­is­mál á árinu 2019 en það hlut­fall var 22 pró­sent árið 2014. 

Við þurfum á þínu framlagi að halda

Þú getur tekið beinan þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við sem vinnum á ritstjórn Kjarnans viljum hvetja þig til að vera með okkur í liði og leggja okkar góða fjölmiðli til mánaðarlegt framlag svo við getum haldið áfram að vinna fyrir lesendur, fyrir fólkið í landinu.

Kjarninn varð níu ára í sumar. Þegar hann hóf að taka við frjálsum framlögum þá varð slagorðið „Frjáls fjölmiðill fyrir andvirði kaffibolla“ til og lesendur voru hvattir til að leggja fram í það minnsta upphæð eins kaffibolla á mánuði.

Mikið vatn hefur runnið til sjávar á þeim níu árum sem Kjarninn hefur lifað. Í huga okkar á Kjarnanum hefur þörfin fyrir fjölmiðla sem veita raunverulegt aðhald og taka hlutverk sitt alvarlega aukist til muna.

Við trúum því að Kjarninn skipti máli fyrir samfélagið.

Við trúum því að sjálfstæð og vönduð blaðamennska skipti máli.

Ef þú trúir því sama þá endilega hugsaðu hvort Kjarninn er ekki allavega nokkurra kaffibolla virði á mánuði.

Vertu með okkur í liði. Þitt framlag skiptir máli.

Ritstjórn Kjarnans: Sunna Ósk Logadóttir, Þórður Snær Júlíusson, Erla María Markúsdóttir, Arnar Þór Ingólfsson, Eyrún Magnúsdóttir og Grétar Þór Sigurðsson.


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Hvað er svona merkilegt við Mauna Loa?
Það er stærsta virka eldfjall jarðar þrátt fyrir að hafa ekki gosið í tæp fjörutíu ár. Allt þar til fyrir nokkrum dögum er ólgandi hraunið tók að flæða upp úr 180 metra djúpri öskjunni. Eldfjallið Mauna Loa þekur um helming stærstu eyju Hawaii.
Kjarninn 7. desember 2022
Teitur Björn Einarsson er varaþingmaður Sjálfstæðisflokks, auk þess að starfa sem aðstoðarmaður ríkisstjórnarinnar, þar sem hann fæst m.a. við verkefni á sviði sjálfbærni.
„Vandfundin“ sé sú atvinnugrein sem búi við meira eftirlit á Íslandi en fiskeldi
Varaþingmaður Sjálfstæðisflokksins tók til varna fyrir fiskeldi í opnum sjókvíum á Alþingi í dag og sagði hagsmunaöfl fara með staðlausa stafi um umhverfisáhrif greinarinnar. Hann minntist ekkert á nýlega slysasleppingu frá Arnarlaxi í ræðu sinni.
Kjarninn 7. desember 2022
Agnes M. Sigurðardóttir, biskup Íslands, ásamt Guðna Th. Jóhannessyni, forseta Íslands, við þingsetningu Alþingis í haust.
Sóknargjöld hækkuð um 384 milljónir króna milli umræðna
Samkvæmt fjárlagafrumvarpinu áttu sóknargjöld sem ríkissjóður greiðir fyrir hvern einstakling að lækka á næsta ári. Nú hefur verið lögð til breyting þess efnis að þau hækka. Alls kosta trúmál ríkissjóð um 8,8 milljarða króna á næsta ári.
Kjarninn 7. desember 2022
Yfirlæknir á bráðadeild segir vert að íhuga skorður á sölu og notkun flugelda
Frá 2010 hafa þrettán manns orðið fyrir varanlegu heilsutjóni vegna flugeldaáverka, eða einn um hver áramót að meðaltali. Yfirlæknir á bráðamóttöku Landspítalans segir vert að íhuga að setja frekari skorður á innflutning, sölu og notkun flugelda.
Kjarninn 7. desember 2022
Alþjóðlegu stórfyrirtækin Google og Meta taka til sín stóran hluta af því fé sem íslenskir auglýsendur nota til að koma vörum sínum og þjónustu á framfæri.
Hlutdeild erlendra miðla á auglýsingamarkaði eykst enn og nálgast helming
Verulegur hluti íslensku auglýsingakökunnar rennur til rekstraraðila Facebook og Google og ætla má að 43,2 af hverjum 100 krónum sem varið var í auglýsingar á Íslandi í fyrra hafi runnið til erlendra fyrirtækja, samkvæmt nýrri úttekt Hagstofunnar.
Kjarninn 7. desember 2022
Þórarinn Eyfjörð er formaður Sameykis.
„Hókuspókushagstjórn“ sem bitnar verst á almennu launafólki
Ríkisstjórnin hefur enga framtíðarsýn fyrir almenning, segir formaður Sameykis. „Hennar áhugi beinist að því að hlaða meira og hraðar undir ríka og fína fólkið og koma í veg fyrir þann óþverra að almenningur skuli mynda tærnar sínar á Tene.“
Kjarninn 7. desember 2022
Mótmæli hafa staðið yfir í Íran í tæpa þrjá mánuði.
Óvissa um framtíð írönsku siðgæðislögreglunnar
Óvissa ríkir um siðgæðislögregluna í Íran eftir að dómsmálaráðherra landsins lagði til að leggja hana niður. En hefur siðgæðislögreglan virkilega lagt niður störf eða eru þetta orðin tóm til að friðþægja mótmælendur?
Kjarninn 7. desember 2022
Flensusprautan gagnast vel gegn alvarlegum veikindum af inflúensu.
Mikill veikindavetur framundan
COVID-19, inflúensa og RS-veiran. Margir smitsjúkdómar á kreiki á sama tíma kalla á aukna varúð. Alþjóða heilbrigðismálastofnunin hvetur yfirvöld til að vera vel á verði og almenning til að gæta að persónulegum sóttvörnum sínum.
Kjarninn 6. desember 2022
Meira úr sama flokkiInnlent