Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Hver passar náttúruna?

pall-asgeir.jpg
Auglýsing

Eftir að hafa lesið frum­varpið um hinn svo­kall­aða nátt­úrupassa hefur höfuð mitt fyllst efa­semdum og van­trú á að verið sé að fara bestu og ein­föld­ustu leið­ina til þess að afla tekna fyrir íslenska nátt­úru. Verði lögin sam­þykkt sé ég ekki annað en heim­ilt verði að taka gjald af land­svæðum í einka­eigu sem ekki kjósa aðild að nátt­úrupass­an­um. Lögin myndu gefa svo skýrt for­dæmi að engin leið væri að koma í veg fyrir slíkt.

Svæð­is­bundnar rukk­anir af því tagi hafa verið kall­aðar „skúra­væð­ing“ og til­raunir sem gerðar voru í Náma­skarði síð­ast­liðið sumar leiddu til þess að far­ar­stjórar leiddu hópa eftir nýjum leiðum að hvera­svæð­inu og settu þá í hættu til þess að kom­ast undan greiðslu aðgangs­eyr­is.

Allir virð­ast vera sam­mála að þetta sé ekki eft­ir­sókn­ar­vert fyr­ir­komu­lag en inn­leið­ing nátt­úrupass­ans gerir slíka inn­heimtu lög­lega með sínu for­dæmi kjósi land­eig­endur að standa utan pass­ans.

Auglýsing

Ráð­herr­ann sem treysti ekki rík­inu



Þegar ráðu­neytið var að und­ir­búa málið á síð­asta ári var oft stungið upp á því að ein­falt komu­gjald yrði inn­heimt af flug­far­þegum til að forð­ast eft­ir­lit og tryggja að allir greiddu.

Þessu var yfir­leitt svarað þannig að þegar slíkt gjald væri inn­heimt sem skattur hyrfi það í svart­hol rík­is­sjóðs og engin trygg­ing væri fyrir því að féð rynni til þess mála­flokks sem inn­heimt væri fyr­ir. Til þess að forð­ast þetta ætl­aði ráð­herra að koma á fót sjálfs­eign­ar­stofnun sem ann­að­ist varð­veislu og útdeil­ingu fjár­ins.

„Þess vegna má vel ætla að margir ferða­menn muni sleppa við kaup á nátt­úrupassa og njóti lík­lega aðstoðar íslenskra leið­sögu­manna sem virð­ast flestir vera mjög and­vígir áminnstum náttúrupassa.“

Í frum­varp­inu sem nú liggur fyrir eru þessar hug­myndir horfnar og skal gjald fyrir nátt­úrupass­ann renna óskipt í rík­is­sjóð. Vel má spyrja sig hvort það traust sem ráð­herra virð­ist nú bera til rík­is­ins dugi ekki til þess að horfa til inn­leið­ingar komu­gjalds.

Í frum­varp­inu virð­ist ekki vera gert ráð fyrir því að allir erlendir gestir kaupi nátt­úrupassa. Með því að gera kaup á pass­anum val­kvæð er óhjá­kvæmi­legt að hafa ein­hvers konar eft­ir­lit með því á áfanga­stöðum að ferða­menn séu með pass­ann.

Spor­vagn er ólíkur Gull­fossi



Vitnað hefur verið til eft­ir­lits í lest­ar­kerfum erlendis og sagt að þess­háttar handa­hófs­kenndu eft­ir­liti verði beitt. Ég hef farið miða­laus í spor­vagna erlend­is, stundum í hreinni glópsku en stundum vís­vit­andi. Ég hef oft séð starfs­menn dönsku járn­braut­anna að störfum við miða­eft­ir­lit. Þeirra starfs­að­staða um borð í lest­inni er afar ólík því sem ger­ist í mann­þröng og óreiðu eins og rekast má á við Geysi eða á Þing­völlum um háanna­tím­ann.Við slíkar aðstæður er von­laust að ætla sér að stunda ein­hvers konar eft­ir­lit.

Þess vegna má vel ætla að margir ferða­menn muni sleppa við kaup á nátt­úrupassa og njóti lík­lega aðstoðar íslenskra leið­sögu­manna sem virð­ast flestir vera mjög and­vígir áminnstum nátt­úrupassa.

Ég skal passa dyrnar



Einu sinni var reynt að setja sal­erni með pen­inga­lás upp á vin­sælum áning­ar­stað til að eign­ast svo­lít­inn pen­ing til upp­bygg­ingar og halda nátt­úr­unni hreinni. Það þurfti altsvo að setja 100 krónu pen­ing í lás­inn og þá opn­að­ist kló­sett­ið. Þetta þekkja margir af torgum erlendis og kostar hálfa eða ein evru að opna hurð­ina.

Þetta gat ekki gengið á Íslandi því íslenskum far­ar­stjórum var svo í nöp við inn­heimt­una að þeir stund­uðu það að setja einn 100 krónu pen­ing í lás­inn til að opna og stóðu svo við hurð­ina og pössuðu að hún lok­að­ist ekki til fulls og þannig var hægt að hleypa heilli rútu á doll­una fyrir einn 100 kall.

„Það er því dap­ur­legt ef ráð­herra og ráðu­neyti ferða­mála ætla að þvinga í gegnum þingið í krafti flokks­holl­ustu þá leið sem minnst sam­staða virð­ist ríkja um í samfélaginu.“

Íslensk nátt­úra hefur lengi verið mun­að­ar­laus í þeim skiln­ingi að eng­inn hefur borið skýra ábyrgð á því að byggja upp og vernda þá staði sem mestra vin­sældra njóta. Þjóð­garðar og Umhverf­is­stofnun eru fjársvelt fyr­ir­bæri sem lítt hafa getað hafst að und­an­farin ár. Mesta verkið við upp­bygg­ingu göngu­stíga á vin­sælum slóðum hefur verið unnið af erlendum sjálf­boða­lið­um. Þeir starfa undir leið­sögn aðkom­inna fag­manna og því er lítil eða engin þekk­ing á því inn­an­lands hvernig skuli standa að við­haldi og upp­bygg­ingu göngu­stíga.

Ekki í boði að gera ekk­ert



Brýn fjár­þörf til upp­bygg­ingar á ferða­manna­stöðum á Íslandi blasir við hverjum sem heim­sækir fjöl­farna staði. Verði ekki gripið til aðgera strax spillum við og eyði­leggjum með álagi og yfir­gangi nátt­úr­unni sem er höf­uð­á­stæðan fyrir heim­sókn flestra erlendra ferða­manna, seg­ull­inn sem dregur þá til okk­ar.

Það er því dap­ur­legt ef ráð­herra og ráðu­neyti ferða­mála ætla að þvinga í gegnum þingið í krafti flokks­holl­ustu þá leið sem minnst sam­staða virð­ist ríkja um í sam­fé­lag­inu. Aðrar og ein­fald­ari leiðir virð­ast blasa við hvort sem um væri að ræða ein­föld komu­gjöld eða aukna og skil­virk­ari skatt­heimtu á ferða­þjón­ustu en nú tíðkast. Það er væg­ast sagt und­ar­legt að sú atvinnu­grein sem stendur orðið jafn­fætis sjáv­ar­út­vegi í fram­lagi til þjóð­ar­bús­ins skuli búa við mun minni skatt­heimtu en aðrar grein­ar.

Fari það svo að málið koðni niður með ein­hverjum hætti og nauð­syn­legri gjald­heimtu fyrir íslenska nátt­úru verði ekki komið á er ábyrgð hins þver­móðsku­fulla ráð­herra mik­il. Það er nefni­lega ekki í boði að gera ekki neitt.

Ert þú í Kjarnasamfélaginu?

Kjarninn er opinn vefur en líflínan okkar eru frjáls framlög frá lesendum, Kjarnasamfélagið. Sú stoð undir reksturinn er okkur afar mikilvæg.

Með því að skrá þig í Kjarnasamfélagið gerir þú okkur kleift að halda áfram að vinna í þágu almennings og birta vandaðar fréttaskýringar, djúpar greiningar á efnahagsmálum og annað fréttatengt gæðaefni. 

Kjarninn hefur verið til taks fyrir kröfuharða lesendur undanfarin sjö ár og við ætlum okkur að standa vaktina áfram. 

Fyrir þá sem nú þegar eru stoltir styrkjendur Kjarnans þá leyfum við okkur að benda á að hægt er að óska eftir að hækka mánaðarlega framlagið með því að senda póst á takk@kjarninn.is


Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Guðrún Þórðardóttir
Hvers vegna kostar 5.000 krónur að lesa vísindagrein?
Kjarninn 20. október 2020
Þórarinn Eyfjörð
Nýsköpunarmiðstöð Íslands – framúrskarandi stofnun
Kjarninn 20. október 2020
Skjálftinn varð um fimm kílómetra vestur af Seltúni.
Skjálftinn: Engar tilkynningar um meiðsli á fólki eða tjón á mannvirkjum
Óvissustig almannavarna hefur verið í gildi á Reykjanesi vegna landriss á svæðinu frá því í janúar.
Kjarninn 20. október 2020
Forsætisráðherra var brugðið, sem eðlilegt er.
Forsætisráðherra í beinni: „Guð minn góður, það er jarðskjálfti“
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra var í beinni útsendingu á YouTube-rás bandaríska blaðsins Washington Post að ræða kórónuveirufaraldurinn þegar jarðskjálfti af stærðinni 5,6 reið yfir kl. 13:43 í dag.
Kjarninn 20. október 2020
Stór jarðskjálfti vestur af Krýsuvík
Jarðskjálfti, 5,6 að stærð samkvæmt Veðurstofu Íslands, fannst vel á höfuðborgarsvæðinu kl. 13:43 í dag. Upptök skjálftans voru vestur af Krýsuvík á Reykjanesi. Allt skalf og nötraði á Alþingi.
Kjarninn 20. október 2020
Stjórnmálamenn ræddu um sóttvarnaráðstafanir á þingi í gær.
„Sóttvarnareglur ríkisins eru þunglamalegar og dýrar“
Sjálfstæðisflokkurinn deilir þeim orðum Sigríðar Á. Andersen að opinberar sóttvarnareglur séu „þunglamalegar og dýrar“ á meðan að einstaklingsbundnar sóttvarnir séu áhrifaríkar. Líftölfræðingur segir einstaklingsbundnar aðgerðir ekki duga einar og sér.
Kjarninn 20. október 2020
Dagur B. Eggertsson, borgarstjóri.
Höfuðborgarsvæðið á viðkvæmum tíma í faraldrinum
Íþróttakennsla í skólum á höfuðborgarsvæðinu verður utandyra og verða íþróttahús, sundlaugar og söfn lokuð. Ákvörðunin verður endurskoðuð að viku liðinni.
Kjarninn 20. október 2020
Jóhannes Þór Skúlason er framkvæmdastjóri Samtaka ferðaþjónustunnar og skrifar undir umsögn þeirra.
Segja forsendur fjárlaga að óbreyttu þegar brostnar vegna landamæraskimunar
Hagsmunasamtök aðila í ferðaþjónustu segja að ef núverandi reglur um tvöfalda skimun á landamærum verði áfram í gildi muni fjöldi erlendra ferðamanna sem heimsæki Ísland árið 2021 aldrei ná að verða 900 þúsund, líkt og forsendur fjárlaga geri ráð fyrir.
Kjarninn 20. október 2020
Meira úr sama flokkiPistlar
None