Þessi færsla er úr eldra greinasafni Kjarnans og gæti þess vegna birst furðulega.

Hver passar náttúruna?

pall-asgeir.jpg
Auglýsing

Eftir að hafa lesið frum­varpið um hinn svo­kall­aða nátt­úrupassa hefur höfuð mitt fyllst efa­semdum og van­trú á að verið sé að fara bestu og ein­föld­ustu leið­ina til þess að afla tekna fyrir íslenska nátt­úru. Verði lögin sam­þykkt sé ég ekki annað en heim­ilt verði að taka gjald af land­svæðum í einka­eigu sem ekki kjósa aðild að nátt­úrupass­an­um. Lögin myndu gefa svo skýrt for­dæmi að engin leið væri að koma í veg fyrir slíkt.

Svæð­is­bundnar rukk­anir af því tagi hafa verið kall­aðar „skúra­væð­ing“ og til­raunir sem gerðar voru í Náma­skarði síð­ast­liðið sumar leiddu til þess að far­ar­stjórar leiddu hópa eftir nýjum leiðum að hvera­svæð­inu og settu þá í hættu til þess að kom­ast undan greiðslu aðgangs­eyr­is.

Allir virð­ast vera sam­mála að þetta sé ekki eft­ir­sókn­ar­vert fyr­ir­komu­lag en inn­leið­ing nátt­úrupass­ans gerir slíka inn­heimtu lög­lega með sínu for­dæmi kjósi land­eig­endur að standa utan pass­ans.

Auglýsing

Ráð­herr­ann sem treysti ekki rík­inu



Þegar ráðu­neytið var að und­ir­búa málið á síð­asta ári var oft stungið upp á því að ein­falt komu­gjald yrði inn­heimt af flug­far­þegum til að forð­ast eft­ir­lit og tryggja að allir greiddu.

Þessu var yfir­leitt svarað þannig að þegar slíkt gjald væri inn­heimt sem skattur hyrfi það í svart­hol rík­is­sjóðs og engin trygg­ing væri fyrir því að féð rynni til þess mála­flokks sem inn­heimt væri fyr­ir. Til þess að forð­ast þetta ætl­aði ráð­herra að koma á fót sjálfs­eign­ar­stofnun sem ann­að­ist varð­veislu og útdeil­ingu fjár­ins.

„Þess vegna má vel ætla að margir ferða­menn muni sleppa við kaup á nátt­úrupassa og njóti lík­lega aðstoðar íslenskra leið­sögu­manna sem virð­ast flestir vera mjög and­vígir áminnstum náttúrupassa.“

Í frum­varp­inu sem nú liggur fyrir eru þessar hug­myndir horfnar og skal gjald fyrir nátt­úrupass­ann renna óskipt í rík­is­sjóð. Vel má spyrja sig hvort það traust sem ráð­herra virð­ist nú bera til rík­is­ins dugi ekki til þess að horfa til inn­leið­ingar komu­gjalds.

Í frum­varp­inu virð­ist ekki vera gert ráð fyrir því að allir erlendir gestir kaupi nátt­úrupassa. Með því að gera kaup á pass­anum val­kvæð er óhjá­kvæmi­legt að hafa ein­hvers konar eft­ir­lit með því á áfanga­stöðum að ferða­menn séu með pass­ann.

Spor­vagn er ólíkur Gull­fossi



Vitnað hefur verið til eft­ir­lits í lest­ar­kerfum erlendis og sagt að þess­háttar handa­hófs­kenndu eft­ir­liti verði beitt. Ég hef farið miða­laus í spor­vagna erlend­is, stundum í hreinni glópsku en stundum vís­vit­andi. Ég hef oft séð starfs­menn dönsku járn­braut­anna að störfum við miða­eft­ir­lit. Þeirra starfs­að­staða um borð í lest­inni er afar ólík því sem ger­ist í mann­þröng og óreiðu eins og rekast má á við Geysi eða á Þing­völlum um háanna­tím­ann.Við slíkar aðstæður er von­laust að ætla sér að stunda ein­hvers konar eft­ir­lit.

Þess vegna má vel ætla að margir ferða­menn muni sleppa við kaup á nátt­úrupassa og njóti lík­lega aðstoðar íslenskra leið­sögu­manna sem virð­ast flestir vera mjög and­vígir áminnstum nátt­úrupassa.

Ég skal passa dyrnar



Einu sinni var reynt að setja sal­erni með pen­inga­lás upp á vin­sælum áning­ar­stað til að eign­ast svo­lít­inn pen­ing til upp­bygg­ingar og halda nátt­úr­unni hreinni. Það þurfti altsvo að setja 100 krónu pen­ing í lás­inn og þá opn­að­ist kló­sett­ið. Þetta þekkja margir af torgum erlendis og kostar hálfa eða ein evru að opna hurð­ina.

Þetta gat ekki gengið á Íslandi því íslenskum far­ar­stjórum var svo í nöp við inn­heimt­una að þeir stund­uðu það að setja einn 100 krónu pen­ing í lás­inn til að opna og stóðu svo við hurð­ina og pössuðu að hún lok­að­ist ekki til fulls og þannig var hægt að hleypa heilli rútu á doll­una fyrir einn 100 kall.

„Það er því dap­ur­legt ef ráð­herra og ráðu­neyti ferða­mála ætla að þvinga í gegnum þingið í krafti flokks­holl­ustu þá leið sem minnst sam­staða virð­ist ríkja um í samfélaginu.“

Íslensk nátt­úra hefur lengi verið mun­að­ar­laus í þeim skiln­ingi að eng­inn hefur borið skýra ábyrgð á því að byggja upp og vernda þá staði sem mestra vin­sældra njóta. Þjóð­garðar og Umhverf­is­stofnun eru fjársvelt fyr­ir­bæri sem lítt hafa getað hafst að und­an­farin ár. Mesta verkið við upp­bygg­ingu göngu­stíga á vin­sælum slóðum hefur verið unnið af erlendum sjálf­boða­lið­um. Þeir starfa undir leið­sögn aðkom­inna fag­manna og því er lítil eða engin þekk­ing á því inn­an­lands hvernig skuli standa að við­haldi og upp­bygg­ingu göngu­stíga.

Ekki í boði að gera ekk­ert



Brýn fjár­þörf til upp­bygg­ingar á ferða­manna­stöðum á Íslandi blasir við hverjum sem heim­sækir fjöl­farna staði. Verði ekki gripið til aðgera strax spillum við og eyði­leggjum með álagi og yfir­gangi nátt­úr­unni sem er höf­uð­á­stæðan fyrir heim­sókn flestra erlendra ferða­manna, seg­ull­inn sem dregur þá til okk­ar.

Það er því dap­ur­legt ef ráð­herra og ráðu­neyti ferða­mála ætla að þvinga í gegnum þingið í krafti flokks­holl­ustu þá leið sem minnst sam­staða virð­ist ríkja um í sam­fé­lag­inu. Aðrar og ein­fald­ari leiðir virð­ast blasa við hvort sem um væri að ræða ein­föld komu­gjöld eða aukna og skil­virk­ari skatt­heimtu á ferða­þjón­ustu en nú tíðkast. Það er væg­ast sagt und­ar­legt að sú atvinnu­grein sem stendur orðið jafn­fætis sjáv­ar­út­vegi í fram­lagi til þjóð­ar­bús­ins skuli búa við mun minni skatt­heimtu en aðrar grein­ar.

Fari það svo að málið koðni niður með ein­hverjum hætti og nauð­syn­legri gjald­heimtu fyrir íslenska nátt­úru verði ekki komið á er ábyrgð hins þver­móðsku­fulla ráð­herra mik­il. Það er nefni­lega ekki í boði að gera ekki neitt.

Skiptir Kjarninn þig máli?

Kjarninn reiðir sig á framlög lesenda. Með því að styrkja Kjarnann mánaðarlega tekur þú þátt í að halda úti öflugum fjölmiðli.

Við erum til staðar fyrir lesendur og fjöllum um það sem skiptir máli.

Ef Kjarninn skiptir þig máli þá máttu endilega vera með okkur í liði.

Já takk, ég vil styrkja Kjarnann!
Katrín Jakobsdóttir forsætisráðherra.
Engin lagaleg skilgreining til á orðinu kona
Samkvæmt svari frá forsætisráðherra þarf menningar- og viðskiptaráðherra sem „fer með málefni íslenskunnar“ að svara því hverjar orðsifjar nafnorðsins kona séu og hver málfræðileg merking orðsins sé.
Kjarninn 30. júní 2022
Lárus Blöndal, stjórnarformaður Bankasýslu ríkisins, og Jón Gunnar Jónsson, forstjóri stofnunarinnar.
Bankasýslan borgaði LOGOS 6,2 milljónir og lét Morgunblaðið fá upplýsingar fyrirfram
Bankasýslan sendi Morgunblaðinu einum fjölmiðla fyrirfram tilkynningu um að lögfræðilegur ráðgjafi hennar hefði komist að þeirri niðurstöðu að jafnræðis hafi verið gætt við sölu á hlut ríkisins í Íslandsbanka.
Kjarninn 30. júní 2022
Til þess að komast ferða sinna þurfa Íslendingar að borga 85 prósentum meira heldur en íbúar í löndum Evrópusambandsins gera að meðaltali.
Samgöngukostnaður hvergi hærri í Evrópu en á Íslandi
Norðurlöndin raða sér í efstu sæti á lista þeirra landa í Evrópu þar sem samgöngukostnaður er mestur. Verð á gistingu, mat, fötum og skóm er hærra hér á landi en víðast hvar annars staðar í álfunni.
Kjarninn 30. júní 2022
Ríkið þurfi að kortleggja á hverjum loftslagsskattarnir lenda
Upplýsingar liggja ekki fyrir í dag um það hvernig byrðar af loftslagssköttum dreifast um samfélagið. Í greinargerð frá Loftslagsráði segir að stjórnvöld þurfi að vinna slíka greiningu, vilji þau hafa yfirsýn yfir áhrif skattanna.
Kjarninn 30. júní 2022
Í frumdrögum að fyrstu lotu Borgarlínu var Suðurlandsbrautin teiknuð upp með þessum hætti. Umferðarskipulag götunnar er enn óútkljáð, og sannarlega ekki óumdeilt.
Borgarlínubreytingar á Suðurlandsbraut strjúka fasteignaeigendum öfugt
Nokkrir eigendur fasteigna við Suðurlandsbraut segja að það verði þeim til tjóns ef akreinum undir almenna umferð og bílastæðum við Suðurlandsbraut verði fækkað. Unnið er að deiliskipulagstillögum vegna Borgarlínu.
Kjarninn 30. júní 2022
Í austurvegi
Í austurvegi
Í austurvegi – Einlæg gjöf en smáræði 千里送鹅毛
Kjarninn 30. júní 2022
Úlfar Þormóðsson
Taglhnýtingar þétta raðirnar
Kjarninn 30. júní 2022
Viðbragðsaðilar og vegfarendur á vettvangi aðfaranótt sunnudags. 22 unglingar létust á Enyobeni-kránni.
Hvers vegna dóu börn á bar?
Meðvitundarlaus ungmenni á bar. Þannig hljómaði útkall til lögreglu í borginni East London í Suður-Afríku aðfaranótt sunnudags. Ýmsar sögur fóru á kreik. Var eitrað fyrir þeim? Og hvað í ósköpunum voru unglingar – börn – að gera á bar?
Kjarninn 30. júní 2022
Meira úr sama flokkiPistlar
None